Biyopsi, vücuttan alınan bir doku ya da tümör örneğinin mikroskop altında incelenmesi işlemidir. Genellikle kanserin teşhisi veya bir anormalliğin kanserli olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılır. Doku ya da hücre örnekleri vücudun hemen her bölgesinden alınabilir.
Biyopsi Türleri
İğne Biyopsileri
İnce İğne Aspirasyonu
Çok ince bir iğne ve şırınga yardımıyla, vücuttaki anormal alanlardan ya da kitlelerden hücre, sıvı veya doku örneği alınır.
Çekirdek İğne Biyopsisi
İçi boş bir iğne kullanılarak vücuttan doku örneği çıkarılır.
Kemik İliği Aspirasyonu
Kalça kemiğinden az miktarda kemik iliği almak için iğne kullanılır.
Lomber Ponksiyon
Omurga bölgesinden beyin omurilik sıvısını çıkarmak için kullanılır.
Vakum Destekli Biyopsi
Vakum cihazı yardımıyla yapılan çekirdek biyopsisidir. Tek bir iğne ile birden fazla doku örneği alınabilir. Özellikle meme biyopsilerinde tercih edilir.
Yüzeysel Biyopsiler
Kazıma veya Fırça Biyopsisi
Serviks ya da yüzeydeki lezyonlardan hücre örneği almak için kullanılır.
Punch Biyopsisi
Genellikle ciltteki döküntüler veya büyümelerden örnek almak için uygulanır. Serviksten küçük doku örneği almak için de kullanılabilir.
Cerrahi Biyopsiler
Eksizyonel Biyopsi
Tüm tümör ya da anormal doku, çevresindeki sağlıklı doku ile birlikte çıkarılır.
İnsizyonel Biyopsi
Sadece tümör ya da anormal dokunun bir kısmı örnek olarak alınır.
Lenf Nodu Diseksiyonu
Bir veya daha fazla lenf nodunun cerrahi olarak çıkarılması işlemidir.
Endoskopik Biyopsiler
Endoskop yardımıyla vücut boşluklarının içerisine girilerek doku örneği alınır. Yapılabilecek bazı endoskopik biyopsiler şunlardır:
- Sistoskopi
- Bronkoskopi
- Laringoskopi
Biyopsi Neden Yapılır?
Biyopsi, aşağıdaki amaçlarla uygulanabilir:
- Kanser araştırması
- Kanser teşhisi
- Kanserin yayılım derecesini (evreleme) belirleme
- Kanserin derecesini öğrenme
Biyopsi Nasıl Yapılır?
Biyopsi işlemi, yapılacak bölgeye ve biyopsi türüne bağlı olarak hastanede ya da klinikte gerçekleştirilir. Lokal ya da genel anestezi kullanılabilir.
- Görüntüleme teknikleri (ultrason, BT gibi) ile biyopsi alanı belirlenir.
- Örnek alma işlemi özel bir iğne, fırça, neşter veya benzeri aletle yapılır.
- Alınan doku örneği, laboratuvara gönderilerek mikroskop altında incelenir.
- Kanserin yayılmasını önlemek amacıyla özel önlemler alınır.
Biyopsinin Olası Yan Etkileri
Biyopsi genellikle güvenli bir işlemdir, ancak bazı yan etkiler görülebilir. Bu etkiler biyopsi türüne göre değişkenlik gösterebilir:
- Ağrı
- Enfeksiyon
- Kanama
Biyopsi Sonuçları Ne Anlama Gelir?
Alınan örnekler patoloji laboratuvarına gönderilir. Patolog, hücreleri değerlendirerek aşağıdaki bilgileri sunar:
- Hücrelerin normal, kanserli ya da anormal olup olmadığı
- Hücre türleri ve özellikleri
- Kanser varsa, türü ve derecesi
- Kanser hücrelerinin çevredeki dokulara yayılım durumu
Anormal Sonuçlar
Eğer biyopsi sonucunda kanser saptanırsa, doktorunuz ek testler, ileri tetkikler ya da tedavi planlaması önerebilir.
Çocuklar İçin Özel Durumlar
Çocuklara yönelik biyopsilerde özel hazırlıklar yapılması gerekebilir. Bu süreçte:
- Çocuğa testin nasıl yapılacağı anlatılmalı
- Ne göreceği, hissedeceği ve duyacağı konusunda bilgilendirme yapılmalı
- Kaygıyı azaltmak için destekleyici bir yaklaşım benimsenmelidir
Çocuğun yaşı ve deneyimi doğrultusunda uygun hazırlık yapılması, testin daha sorunsuz geçmesini sağlar.