Dışkı testi nedir?
Dışkı testi, dışkının laboratuvar ortamında incelenmesiyle yapılan bir tanı yöntemidir. Bu testler genellikle gastrointestinal (GI) sistemle ilgili hastalıkları ve sorunları değerlendirmek amacıyla uygulanır.
Dışkı testi neden yapılır?
Dışkı testleri aşağıdaki durumların tespiti için kullanılabilir:
- Gastrointestinal sistemde kanama
- Bakteri, virüs veya mantar enfeksiyonları
- Parazitik enfeksiyonlar
- Sindirim sistemi bozuklukları
Kolorektal kanser taramasında, bağırsaklardaki gizli kanamaları belirlemek için dışkı testlerinden yararlanılır.
Dışkı testi türleri
Guaiac bazlı dışkıda gizli kan testi (gFOBT)
gFOBT, dışkıda çıplak gözle görülmeyen kan izlerini tespit etmek için kimyasal reaksiyon kullanan bir testtir. Dışkı örneği bir kağıt karta sürülür ve kimyasal madde ile reaksiyona girerek sonuç elde edilir.
Dışkı immünokimyasal testi (FIT)
FIT, dışkıdaki görünmeyen kanı insan kanına özgü antikorlarla saptayan daha hassas bir testtir. Kolorektal kanser taramalarında yaygın olarak kullanılır.
Dışkı kültürü
Bu test, mide-bağırsak sisteminde normalde bulunmayan bakterileri tanımlamak için kullanılır. Enfeksiyon şüphesi olan durumlarda tercih edilir.
Dışkıda yağ testi
Sindirim sisteminin yağ emiliminde sorun yaşayıp yaşamadığını değerlendirmek için dışkıda ekstra yağ miktarına bakılır. Malabsorpsiyon gibi durumların teşhisinde kullanılır.
Dışkı testi nasıl yapılır?
Dışkı örneği nasıl toplanır?
Dışkı örneği genellikle evde toplanır. Örnek alımı sırasında lateks eldiven kullanılması önerilir. Doktorun verdiği talimatlara mutlaka uyulmalıdır.
Dışkı toplamak için şu yöntemlerden biri kullanılabilir:
- Tuvalet oturağının üzerine yerleştirilen şapka şeklinde plastik kap
- Tuvalet içine gevşek şekilde yerleştirilen plastik ambalaj
- Bebeklerde beze serilen streç film yöntemi
İdrarın dışkı ile karışmamasına ve dışkının klozetin iç yüzeyine değmemesine dikkat edilmelidir. Bu durumlarda örnek yeniden toplanmalıdır.
Toplanan dışkı örneği laboratuvarda mikroskop altında analiz edilir.
Test sonuçlarının anlamı
Normal sonuçlar
Sağlıklı dışkı genellikle kahverengi, yumuşak ve iyi kıvamlıdır. Kan, mukus, irin veya zararlı mikroorganizmalar içermez.
Anormal sonuçlar
Anormal dışkı testi sonuçları şu durumları işaret edebilir:
- Ülseratif kolit veya Crohn hastalığı gibi iltihabi bağırsak hastalıkları
- Hemoroid
- Polipler
- Anal fissürler
- Peptik ülser
- Bakteriyel, viral veya parazitik enfeksiyonlar
- Yağ veya besin emilim bozuklukları
- NSAID ya da aspirin kullanımı
- Kolorektal kanser
Anormal sonuçlar sonrası
Doktorunuz, test sonucuna bağlı olarak ek testler, tanı yöntemleri, takip planı veya tedavi seçenekleri önerebilir.
Çocuklar için özel durumlar
Çocukların test veya prosedür öncesi bilgilendirilmesi önemlidir. Ne hissedeceklerini, göreceklerini ve duyacaklarını anlamaları, korkularını azaltır, işbirliğini artırır ve test sürecini kolaylaştırır.