Düşük Kan Hücresi Sayısı

Düşük kan hücresi sayısı, kemik iliği yeterli miktarda kan hücresi üretmediğinde ortaya çıkar. Bu duruma kemik iliği baskılanması veya miyelosupresyon denir. Kemik iliği, vücuttaki kırmızı kan hücreleri (RBC), beyaz kan hücreleri (WBC) ve trombositlerin üretildiği süngerimsi dokudur.

Kan Hücrelerinin Yaşam Süresi

Her kan hücresi belirli bir ömre sahiptir. Ölen hücreler, kemik iliğinde sürekli olarak yenilenir.

Kan Hücresi TürüOrtalama Ömür
Kırmızı kan hücreleriYaklaşık 120 gün
Beyaz kan hücreleriYaklaşık 6–8 saat
TrombositlerYaklaşık 7–10 gün

Kemoterapi ve Radyasyonun Etkisi

Kanser tedavileri kemik iliğini etkileyebilir. Bu tedaviler sonrasında kan hücresi üretimi yavaşlayabilir. Tedaviden genellikle 7-10 gün sonra kan hücreleri düşüşe geçer ve en düşük seviyelere (dip) ulaşır. İyileşme süreci 2–4 hafta sürebilir.

Kan hücresi sayısındaki bu düşüşler, tedavi planında gecikmelere veya değişikliklere neden olabilir. Bu nedenle sağlık ekibiniz kan testlerini düzenli olarak yapacaktır.

Düşük Kan Hücresi Sayısının Nedenleri

Kemik İliği Kanseri

Lösemi, multipl miyelom ve lenfoma gibi kan kanserleri kemik iliğini doğrudan etkileyebilir.

Kemoterapi

Kemoterapi ilaçları, kan hücresi üretimini baskılayabilir. Karaciğer veya böbrek fonksiyonu zayıf olan kişilerde bu risk daha yüksektir.

Radyasyon Tedavisi

Özellikle pelvis gibi büyük kemik iliği içeren bölgelerin radyasyonla tedavisi, kan hücresi üretimini azaltabilir.

Büyük Cerrahi Müdahaleler

Ameliyat sonrası bağışıklık sistemindeki geçici düşüş de kan hücresi sayısını etkileyebilir.

Biyolojik Tedavi

Biyolojik terapiler de kemik iliğini etkileyerek kan hücresi üretimini azaltabilir.

Düşük Kan Hücresi Sayısının Belirtileri

Anemi (Düşük Kırmızı Kan Hücresi)

  • Yorgunluk
  • Solgun cilt, dudaklar, tırnaklar
  • Hızlı kalp atışı
  • Baş dönmesi
  • Nefes darlığı
  • Baş ağrısı
  • Sinirlilik (özellikle çocuklarda)

Nötropeni veya Lökopeni (Düşük Beyaz Kan Hücresi)

  • Artan enfeksiyon riski
  • Enfeksiyon varsa ateş, titreme

Trombositopeni (Düşük Trombosit Sayısı)

  • Kolay morarma
  • Ağız, burun veya diş eti kanamaları
  • Ciltte peteşiler
  • İdrarda kan
  • Koyu renkli dışkı

Pansitopeni

Tüm kan hücrelerinin düşük seviyelerde olmasıdır ve yukarıdaki belirtilerin tamamı görülebilir.

Tanı Süreci

Tam Kan Sayımı (CBC)

Kan hücrelerinin seviyesini ölçmek için kullanılır. Tedavi sürecinde düzenli olarak yapılır.

Kemik İliği Aspirasyonu ve Biyopsisi

Kemik iliği örneği alınıp mikroskop altında incelenerek uzun süreli düşüşlerin nedenleri araştırılır.

Düşük Kan Hücresi Sayısının Yönetimi

Tedavi planı, hangi kan hücresinin düşük olduğuna bağlı olarak şekillendirilir. Gerektiğinde ilaç tedavisi veya kan transfüzyonu yapılabilir.

Genel Önlemler

  • Yorucu aktivitelerden ve ağır kaldırmaktan kaçının
  • Kuvvetli öksürmeyin, burnunuzu nazikçe sümkürün
  • Gıda güvenliği kurallarına uyun
  • Çiğ sebzelerden ve pürüzlü yiyeceklerden uzak durun
  • Protein açısından zengin besinler tüketin
  • Ağız bakımına dikkat edin
  • Bol sıvı için
  • Tüm kesikleri iyice temizleyin
  • Hasta veya enfeksiyon riski taşıyan kişilerle teması sınırlayın
  • Dinlenmeye özen gösterin
  • Kalabalık ortamlardan mümkün olduğunca uzak durun
  • Kemoterapiyi anlamak: hastalar ve aileleri için bir rehber. Amerikan Kanser Derneği. Amerikan Kanser Derneği . Amerikan Kanser Derneği; 2013.
  • Enfeksiyon. Amerikan Klinik Onkoloji Derneği (ASCO). Cancer.Net . Alexandria, VA.: Amerikan Klinik Onkoloji Derneği (ASCO); 2009.
  • Anemi. Amerikan Klinik Onkoloji Derneği (ASCO). Cancer.Net . Alexandria, VA.: Amerikan Klinik Onkoloji Derneği (ASCO); 2009.
  • Kanama ve pıhtılaşma sorunları. Amerikan Klinik Onkoloji Derneği (ASCO). Cancer.Net . Alexandria, VA.: Amerikan Klinik Onkoloji Derneği (ASCO); 2009.
  • Nötropeni. Amerikan Klinik Onkoloji Derneği (ASCO). Cancer.Net . Alexandria, VA.: Amerikan Klinik Onkoloji Derneği (ASCO); 2009.
  • Trombositopeni. Amerikan Klinik Onkoloji Derneği (ASCO). Cancer.Net . Alexandria, VA.: Amerikan Klinik Onkoloji Derneği (ASCO); 2009.
  • BC Kanser Ajansı. Hasta/Kamu Bilgisi: Nötropeni . Vancouver: BC Kanser Ajansı; 2006.
  • Camp-Sorrell, D. Kemoterapi toksisiteleri ve yönetimi. Yarbro, CH, Wujcki D ve Holmes Gobel B. (editörler). Kanser Hemşireliği: İlkeler ve Uygulamalar . 7. baskı. Sudbury, MA: Jones ve Bartlett; 2011: 17: s. 458-503.
  • Haas ML. Radyasyon tedavisi: toksisiteler ve yönetim. Yarbro, CH, Wujcki D ve Holmes Gobel B. (editörler). Kanser Hemşireliği: İlkeler ve Uygulamalar . 7. baskı. Sudbury, MA: Jones ve Bartlett; 2011: 14: 312-351.
  • Hockenberry MJ, Kline NE. Kanserli çocuğa hemşirelik desteği. Pizzo, PA & Poplack, DG (Ed.). Pediatrik Onkolojinin İlkeleri ve Uygulamaları . 6. baskı. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2011: 43:1288-1304.
  • Hospital for Sick Children. AboutKidsHealth: Kemoterapinin Yan Etkileri . Toronto, ON: Hospital for Sick Children; 2009.
  • Düşük trombosit sayısı (Trombositopeni). Ulusal Çocukluk Kanseri Vakfı ve Çocuk Onkoloji Grubu. CureSearch . Bethesda, MD:
  • Düşük kırmızı kan hücresi sayısı (Anemi). Ulusal Çocukluk Kanseri Vakfı ve Çocuk Onkoloji Grubu. CureSearch . Bethesda, MD:
  • Düşük beyaz kan hücresi sayısı (Nötropeni). Ulusal Çocukluk Kanseri Vakfı ve Çocuk Onkoloji Grubu. CureSearch . Bethesda, MD:
  • Panzarella C, Rasco-Baggott C, Comeau, M., ve diğerleri. Hastalık ve tedaviyle ilişkili komplikasyonların yönetimi. Baggott, CR, Kelly, KP, Fochtman, D. ve diğerleri. Kanserli Çocuk ve Ergenlerin Hemşirelik Bakımı . 3. baskı. Philadelphia, PA: WB Saunders Company; 2002: 11:279-319.