HPV Nedir?
İnsan papilloma virüsü (HPV), 100’den fazla farklı virüs türünü içeren bir virüs grubudur. Genellikle vajinal, oral veya anal cinsel temas sırasında cilt temasıyla bulaşır. HPV enfeksiyonları oldukça yaygındır ve özellikle genç bireylerde çoğu zaman tedaviye gerek kalmadan kendiliğinden iyileşir.
HPV Enfeksiyonunun Etkileri
HPV, ağız, boğaz, serviks, vajina, vulva, penis ve anüs gibi bölgelerdeki hücrelerde anormal değişikliklere yol açabilir.
- Yüksek riskli HPV tipleri, bu bölgelerde kanser öncesi hücre değişimlerine ve kansere neden olabilir.
- Düşük riskli HPV tipleri ise dış genital siğillere veya hafif düzeyde kanser öncesi hücre değişikliklerine neden olabilir.
HPV Testi Nedir?
HPV testi, serviksten alınan hücre örneklerinde HPV’nin yüksek riskli türlerine ait DNA veya mRNA varlığını tespit etmeye yönelik bir laboratuvar testidir.
HPV Testi Neden Yapılır?
HPV, vücudun çeşitli bölgelerindeki hücre yapısını değiştirebilir. Ancak HPV testi günümüzde yalnızca serviks (rahim ağzı) kanseri taraması kapsamında kullanılmaktadır.
Bazı çalışmalar, HPV testinin Pap testiyle birlikte kullanıldığında serviks kanseri taramaları arasındaki sürenin uzatılabileceğini göstermektedir. HPV testi, özellikle 30 yaş ve üzeri kişilerde en etkili tarama yöntemi olarak kabul edilir.
HPV testi şu durumlarda da kullanılabilir:
- Belirsiz öneme sahip atipik skuamöz hücreler (ASC-US) bulunan ve 30 yaş üzerinde olan kişilerde
- Düşük dereceli skuamöz intraepitelyal lezyon (LSIL) olan ve 30 yaş üzerinde olan kişilerde
- Yüksek dereceli skuamöz intraepitelyal lezyon (HSIL) tedavisi görmüş kişilerde
HPV Testi Kimlere Fayda Sağlar?
HPV testi, yüksek riskli HPV tiplerine sahip kişilerin belirlenmesine yardımcı olur. Bu kişilerde serviks kanserine yol açabilecek hücresel değişimler daha olasıdır.
Pap testiyle birlikte uygulandığında, özellikle 30 yaş ve üzeri bireylerde serviks kanserinin erken tespiti için faydalı olur.
HPV Testi Kimlere Uygulanmaz?
Bazı durumlarda HPV testi önerilmez veya uygulanmaz:
30 Yaş Altındaki Bireyler
HPV enfeksiyonları bu yaş grubunda çok yaygındır ve genellikle kısa sürede bağışıklık sistemi tarafından ortadan kaldırılır. Bu nedenle 30 yaş altındaki bireylerde tarama amacıyla HPV testi yapılmaz. Ancak, tedavi sonrası takip amaçlı olarak kullanılabilir.
Total Histerektomi Geçiren Kişiler
Serviksi alınmış olan bireylerin serviks kanseri riski yoktur. Kanserli olmayan nedenlerle total histerektomi geçirenlerde HPV taramasına gerek duyulmaz.
HPV Testi Nasıl Yapılır?
HPV testi genellikle Pap testi sırasında alınan örnekler üzerinden yapılır. Alternatif olarak, aynı işlemle ayrı bir örnek de alınabilir.
İşlem şu şekilde gerçekleştirilir:
- Vajinaya nazikçe bir spekulum yerleştirilir
- Rahim ağzından hücre örneği alınır
- Küçük bir fırça (sitobrush veya sitobroom) yardımıyla hücreler toplanır
- Toplanan hücreler laboratuvara gönderilerek yüksek riskli HPV DNA’sı veya mRNA’sı açısından analiz edilir
İşlem sonrası hafif vajinal kanama olabilir, bu genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden geçer.
HPV Test Sonuçlarının Anlamı
HPV testi iki farklı sonuç verebilir:
Negatif Sonuç
Servikste prekanseröz değişikliklere veya kansere yol açabilecek yüksek riskli bir HPV tipine sahip olmadığınızı gösterir.
Pozitif Sonuç
Servikste prekanseröz değişiklikler veya serviks kanseri gelişme riskini artıran bir veya daha fazla yüksek riskli HPV türüne sahip olduğunuzu gösterir. Bu durum mutlaka kanser olduğunuz anlamına gelmez, ancak ek testler veya takip gerekebilir.
HPV Testi Pozitif Çıkarsa Ne Olur?
Pozitif sonuç durumunda sağlık ekibiniz daha fazla değerlendirme yapılmasını önerebilir. Bu değerlendirme şu uygulamaları içerebilir:
- Yeni bir Pap testi
- Uzman yönlendirmesi
- Kolposkopi
- Biyopsi veya gerekirse tedavi
HPV testinin doğru zamanlama ve uygun kişilerde kullanılması, serviks kanserinin önlenmesinde büyük önem taşır.