- Asbest
- Arsenik
- Benzen
- Berilyum
- Kadmiyum
- Krom
- Nikel bileşikleri
- Radon
- Radyasyon
- Vinil klorür
Kendinizi koruyun
İşyerinde sağlığınız risk altında mı?
Çalıştığınız ortam, kansere yakalanma riskinizi artırıyor olabilir. Zararlı kimyasallarla ya da radyasyonla doğrudan çalışmanız gerekmese bile, bu maddelerin bulunduğu bir ortamda olmak bile risk oluşturabilir. Kansere neden olabilecek maddelere işyerinde ne ölçüde maruz kaldığınızı bilmek önemlidir.
Riskinizi Gözden Geçirin
Kansere yol açtığı bilinen maddelere kanserojen denir. Bu maddelere en çok, onları soluduğunuzda ya da cilt yoluyla vücudunuza girdiğinde maruz kalırsınız. İşyerinizde bu tür maddelerle temas etme ihtimaliniz varsa, riskinizi değerlendirmek önemlidir.
Risk Seviyenizi Belirleyen Faktörler
Bir kanserojenin size ne kadar zarar vereceği; bu maddeye ne sıklıkta ve ne kadar süreyle maruz kaldığınıza, maddenin ne kadar güçlü olduğuna ve başka risk faktörlerine maruz kalıp kalmadığınıza bağlıdır. Aynı zamanda genetik yatkınlık da risk düzeyinizi etkileyebilir.
Bazı Meslek Grupları Daha Yüksek Risk Altında Olabilir
Aşağıdaki iş kollarında çalışanlar kanserojen maddelere maruz kalma açısından daha yüksek risk taşıyabilir:
- İnşaat işçileri
- Marangozlar
- Madenciler
- Çiftçiler
- Kimya, boya ve kauçuk sanayii çalışanları
- Radyoloji teknisyenleri
- İtfaiyeciler
Bu ortamlarda karşılaşılabilecek başlıca kanserojenler
Hükümetler ve işverenler işçileri korumak için ne yapmalı?
Türkiye’de işyerlerinde kanserojen maddelere maruziyeti azaltmak amacıyla belirli yasal düzenlemeler ve önlemler bulunmaktadır. Bu önlemler, çalışanların sağlık ve güvenliğini koruma amacını taşır.
İşverenlerin Yükümlülükleri
İşverenler, çalışanların kanserojen veya mutajen maddelere maruziyetini önlemek veya en aza indirmek için aşağıdaki önlemleri almakla yükümlüdür:
Risk Değerlendirmesi: İşyerinde kanserojen veya mutajen maddelere maruziyet riski bulunan işlerde, bu maddelere maruziyet türü, düzeyi ve süresi belirlenerek risk değerlendirmesi yapılmalıdır.
Maruziyetin Önlenmesi ve Azaltılması: Kanserojen veya mutajen maddelerle yapılan çalışmalarda, maruziyetin önlenmesi için teknik önlemler alınmalı; kapalı sistemler kullanılmalı veya maruziyet en aza indirilmelidir.
Kişisel Koruyucu Donanım (KKD): Maruziyetin önlenemediği durumlarda, uygun KKD sağlanmalı ve çalışanlar tarafından kullanılmalıdır.
Hijyen Önlemleri: Çalışanların yemeleri, içmeleri ve sigara kullanmaları yasaklanmalı; uygun yıkama ve temizlik olanakları sunulmalıdır.
Eğitim ve Bilgilendirme: Çalışanlara, kanserojen veya mutajen maddelerin riskleri, etkileri ve korunma yöntemleri konusunda eğitim verilmelidir.
Sağlık Gözetimi: Çalışanların sağlık gözetimi yapılmalı; maruziyet sonrası sağlık sorunları tespit edilirse gerekli önlemler alınmalıdır.
Çalışanların Hakları ve Katılımı
Bilgi Alma Hakkı: Çalışanlar, işyerinde kullanılan kanserojen veya mutajen maddeler hakkında bilgi alma hakkına sahiptir.
Katılım ve Görüş Bildirme: Çalışanlar ve temsilcileri, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin belirlenmesine katılabilir; görüş bildirebilir ve önerilerde bulunabilirler.
İşten Kaçınma Hakkı: Çalışanlar, sağlık ve güvenliklerini tehdit eden durumlarda, işyerinde çalışmaktan kaçınma hakkına sahiptir.
Yasal Dayanaklar
Bu önlemler, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve 6 Ağustos 2013 tarihli “Kanserojen veya Mutajen Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik” gibi yasal düzenlemelere dayanmaktadır.
Bu düzenlemeler, işyerlerinde kanserojen maddelere maruziyeti azaltmayı ve çalışanların sağlığını korumayı amaçlamaktadır.
İşyerinde Sağlığınızı Korumak İçin Alabileceğiniz Önlemler
Günümüzde işyerleri, geçmişe kıyasla daha güvenli hale gelmiştir. Sağlık ve güvenlik standartlarının gelişmesiyle birlikte, kansere neden olabilen zararlı maddelere maruz kalma riski önemli ölçüde azalmıştır.
Yine de bazı işlerde tehlikeli maddelere maruziyet tamamen ortadan kalkmamıştır. Bu nedenle işyerinde kendinizi korumanın bazı temel yolları şunlardır;
1. İşyerindeki güvenlik kurallarına mutlaka uyun:
Zararlı maddelerle çalışırken, bu maddelerin nasıl kullanılacağı, saklanacağı ve atılacağı konusunda belirlenmiş talimatlara uymalısınız. Bu kurallar, sizin ve iş arkadaşlarınızın güvenliğini sağlamak için hazırlanır.
2. Güvenlik veri formlarını okuyun ve anlayın:
Her tehlikeli ürünün, içerdiği maddeler ve olası sağlık etkileriyle ilgili bilgileri içeren bir Malzeme Güvenlik Bilgi Formu (MSDS) vardır. Bu formlar genellikle iş yerinde kolay erişilebilir bir yerde tutulur ve her çalışanın bilgilendirilmesi gerekir.
3. Koruyucu ekipmanları kullanmayı ihmal etmeyin:
İşvereninizin sağladığı eldiven, maske, koruyucu gözlük ve özel iş giysileri gibi ekipmanlar, tehlikeli maddelere doğrudan maruz kalmanızı önlemeye yardımcı olur.
4. Eğitim programlarına katılın:
Tehlikeli maddelerle çalışmak yalnızca fiziksel koruma değil, bilgiyle de güvence altına alınabilir. Bu yüzden işyeri tarafından sunulan sağlık ve güvenlik eğitimlerini takip edin.
5. Etiketsiz ürünleri bildirin:
İçeriği belli olmayan, etiketi eksik ya da okunamayan bir kimyasal maddeyle karşılaşırsanız, hemen yöneticinize ya da iş güvenliği yetkilinize haber verin. Yanlışlıkla maruz kalmak ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
6. Her türlü kazayı gecikmeden rapor edin:
Bir kimyasal maddeye istemeden temas ettiyseniz ya da bir sızıntı fark ettiyseniz, bunu zaman kaybetmeden yetkililere bildirin. Hızlı müdahale sağlık risklerini en aza indirir.
Bu adımları uygulayarak, işyerinde zararlı maddelere maruz kalma riskinizi azaltabilir ve sağlığınızı koruyabilirsiniz.