Kemik yoğunluğu taraması, kemiklerinizin ne kadar güçlü olduğunu ölçmek için x-ışınları kullanan bir testtir. Diğer isimleri arasında kemik dansitometrisi veya çift enerjili x-ışını absorpsiyometrisi (DXA) bulunur.
Kemik Yoğunluğu Taraması Neden Yapılır?
Kemik yoğunluğu taraması çeşitli nedenlerle yapılabilir. Bu test şu amaçlarla uygulanabilir:
- Kemikteki kalsiyum gibi minerallerin miktarını ölçmek
- Kemik kırılma riskini değerlendirmek
- Kemik kaybını takip etmek
- Osteoporozu teşhis etmek
Kemik Yoğunluğu Taraması Nasıl Yapılır?
Kemik yoğunluğu taraması genellikle bir hastane veya kliniğin röntgen bölümünde yapılır. Bu işlem ayakta tedavi olarak gerçekleştirilir, yani test sırasında hastanın hastanede kalması gerekmez. Tarama süresi, testin kapsamına bağlı olarak 5 ila 20 dakika sürebilir, ancak bazen daha uzun olabilir.
Test Öncesi Hazırlık
Tarama öncesinde bazı hususlara dikkat edilmesi gerekir:
- Eğer hamileyseniz, emziriyorsanız veya hamile olabileceğinizi düşünüyorsanız, bu durumu röntgen teknisyenine bildirmeniz önemlidir.
- Son zamanlarda baryumlu bir muayene yaptıysanız veya başka bir testte kontrast madde kullanıldıysa, bunu da belirtmeniz gerekir. Bu durumda, kemik yoğunluğu taramasını 10 ila 14 gün beklemeniz gerekebilir.
- Test öncesinde normal beslenebilirsiniz, ancak kalsiyum takviyesi almamanız önerilir.
- Metal fermuar, kemer veya düğme gibi nesneler giymemeniz veya özel bir önlük giymeniz istenebilir. Ayrıca, gözlük, mücevher veya testin görüntüsünü engelleyebilecek diğer nesneler de çıkarılmalıdır.
Taramanın Yapılması
Kemik yoğunluğu taramasında, hastalar masaya uzanıp belirli bir pozisyonda kalmalıdır. Tarama sırasında hareketsiz kalmak ve gerektiğinde nefesini tutmak gerekir. Tarayıcı, taranacak alanın üzerinde hareket eder ve düşük dozlu x-ışınları kullanarak bilgisayar ekranında kemiklerin görüntülerini oluşturur. Genellikle alt omurga ve kalça kemikleri taranırken, bazen ön kollar da taranabilir. Nadir durumlarda ise tüm vücut taraması yapılabilir.
Kemik Yoğunluğu Taramasının Yan Etkileri
Kemik yoğunluğu taramaları, düşük seviyelerde iyonlaştırıcı radyasyon içerir. İyonlaştırıcı radyasyon, hücrelere zarar verebilir ve kanser riskini artırabilir, ancak bu risk oldukça düşüktür. Testlerde kullanılan radyasyon seviyeleri, en düşük seviyede tutulmaya çalışılır. Genel olarak, kemik yoğunluğu taramasının faydaları, alınan düşük miktarda radyasyona maruz kalmanın riskinden daha fazladır.
Sonuçların Anlamı Nedir?
Kemik yoğunluğu taraması, kemiklerinizin ne kadar güçlü olduğunu belirlemek için bir puan kullanır. Bu puan, doktorunuza normal kemik kütleniz, düşük kemik kütleniz veya osteoporoz olup olmadığınızı anlamada yardımcı olur.
Ayrıca, test sonuçları, önümüzdeki 10 yıl içinde bir kemiğin kırılma olasılığını tahmin eden bir yüzde değeri sağlar. Bu yüzde, doktorunuzun düşük, orta veya yüksek risk altında olup olmadığınızı değerlendirmesine yardımcı olur.
Sonuçlar Anormal Olursa Ne Olur?
Eğer kemik yoğunluğu taramanızın sonuçları anormal çıkarsa, doktorunuz daha ileri testler, işlemler veya tedavi gerekip gerekmediğini belirleyecektir. Ek takip ve bakım da gerekebilir.
Çocuklar İçin Kemik Yoğunluğu Taraması
Çocukların bir test veya prosedürden önce hazırlanması, onların kaygılarını azaltmaya ve işbirliklerini artırmaya yardımcı olabilir. Çocuğun yaşına ve deneyimine bağlı olarak, testin nasıl yapılacağına dair bilgi vermek önemlidir. Bu, çocukların test sırasında ne olacağını, ne göreceklerini, hissedeceklerini ve duyacaklarını anlamalarına yardımcı olur. Çocuğunuzun testler ve tedavilerle başa çıkabilmesi için gerekli destek hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz.