Osteosarkom, kemik kanseri türlerinden biridir ve tedavi süreci, tümörün büyüklüğü, yeri ve kanserin evresi gibi faktörlere bağlı olarak belirlenir. Tedavi planı oluşturulurken, sağlık ekibiniz sizin yaşam tarzınızı, aktivitelerinizi ve genel sağlığınızı da göz önünde bulunduracaktır. Osteosarkom tedavisinde başlıca kullanılan yöntemler şunlardır:
Kemoterapi ile Osteosarkom Tedavisi
Kemoterapi, osteosarkomun tedavisinde en yaygın kullanılan yöntemlerden biridir. Genellikle, tümörün küçülmesi ve vücutta yayılmaya başlamış olabilecek kanser hücrelerinin tedavi edilmesi için kemoterapi uygulanır.
Kemoterapi Uygulama Zamanı
Kemoterapi, ameliyat öncesi tümörün küçültülmesi için verilebilir. Ayrıca, ameliyat sonrası kalan kanser hücrelerini yok etmek amacıyla da kemoterapi uygulanır. Eğer kemoterapiye tümör yanıt vermezse, sağlık ekibiniz tedaviye başka bir ilaç kombinasyonu ekleyebilir.
Osteosarkom Tedavisinde Kullanılan Kemoterapi İlaçları
Osteosarkom tedavisinde kullanılan bazı yaygın kemoterapi ilaç kombinasyonları şunlardır:
- Sisplatin ve Doksorubisin (Adriamisin)
- Yüksek doz Metotreksat, Sisplatin ve Doksorubisin
- Ifosfamid (Ifex), Sisplatin ve Epirubisin (Pharmorubicin)
- Sisplatin, Doksorubisin, Ifosfamid ve Yüksek Doz Metotreksat
Yanıt Verilmeyen Durumlar İçin Alternatif Kemoterapi İlaçları
Eğer osteosarkom önceki tedavi seçeneklerine yanıt vermezse veya kanser tekrar ederse, şu ilaçlar kullanılabilir:
- Gemcitabine (Gemzar)
- Docetaxel (Taxotere) ve Gemcitabine kombinasyonu
- Siklofosfamid (Procytox) ve Etoposid (Vepesid, VP-16)
- Siklofosfamid ve Topotekan (Hycamtin)
- Yüksek doz Ifosfamid, Etoposide ile veya Etoposide olmadan
- Ifosfamid, Karboplatin (Paraplatin, Paraplatin AQ) ve Etoposid
- Yüksek doz Metotreksat, Etoposid ve Ifosfamid
Yüksek doz Metotreksat, özellikle 40 yaş ve üzeri yetişkinlerde daha az kullanılır çünkü bu yaş grubundaki hastalar böbreklerinin ilacı vücuttan hızla atma kapasitesinin daha düşük olmasından dolayı ciddi yan etkilerle karşılaşabilirler.
Ameliyat ile Osteosarkom Tedavisi
Kemoterapiden sonra, osteosarkom tümörlerinin cerrahi olarak çıkarılması işlemi yapılır. Ameliyatın türü, tümörün büyüklüğü, yeri ve kemoterapiye yanıtına göre belirlenir. Ameliyatın temel amacı, tümörün tamamını ve çevresindeki sağlıklı dokuları çıkarmaktır.
Geniş Rezeksiyon
Geniş rezeksiyon, tümörün ve çevresindeki sağlıklı kemik ile dokunun geniş bir sınırla çıkarılması işlemidir. Bu tür cerrahi, çene, omuz, pelvis, kol veya bacak osteosarkomlarında yaygın olarak kullanılır.
Uzuv Koruyucu Cerrahi
Uzuv koruyucu cerrahi, tüm kol veya bacağı (uzuv) çıkarılmadan, yalnızca tümörün ve kanserin yayıldığı yumuşak dokuların çıkarılması işlemidir. Bu cerrahi sonrası, uzuv kemik ve deri greftleriyle yeniden yapılandırılabilir. Uzuv koruyucu cerrahi, kol, bacak ve pelvis osteosarkomlarında uygulanabilir.
Ampütasyon
Osteosarkom, sinirlere veya kan damarlarına doğru büyüdüyse ya da tümör çok büyükse, ampütasyon yapılabilir. Ampütasyon, tümörlü kolun veya bacağın tamamının veya bir kısmının çıkarılması işlemidir. Ayrıca, uzuv koruyucu cerrahi sonrası kanser aynı bölgede tekrarlarsa, ampütasyon gerekli olabilir. Ampütasyon sonrası hastalar yapay uzuv (protez) kullanabilirler.
Rekonstrüktif Cerrahi
Rekonstrüktif cerrahi, tümör çıkarma işlemi ile aynı anda yapılır. Çıkarılan kemik ve doku dokularının yerine kemik ve doku greftleri yerleştirilebilir. Ayrıca, eklemler çıkarıldığında yerine endoprotez kullanılabilir.
Metastazlar İçin Cerrahi
Osteosarkom tedavisinin ardından metastaz yapmış olan hastalarda, özellikle akciğer metastazlarında cerrahi müdahale gerekebilir. Akciğer metastazları için, tümörler ve çevresindeki akciğer dokusu kama rezeksiyonu ile çıkarılabilir. Diğer seçenekler ise akciğerin bir lobunu veya tüm akciğeri çıkarma işlemleridir. Bu cerrahi genellikle, birincil kemik tümörünün çıkarılmasıyla aynı anda yapılır.
Radyasyon Tedavisi ile Osteosarkom Tedavisi
Eğer tümör tamamen çıkarılamamışsa, ameliyat sonrası harici ışın radyasyon tedavisi uygulanabilir. Ayrıca, ameliyatla çıkarılamayan tümörlerde, ameliyat yerine radyoterapi kullanılabilir.
Metastazlar ve Tekrarlayan Osteosarkomlar İçin Radyasyon
Radyasyon tedavisi, metastaz yapmış veya tekrarlayan osteosarkomlarda ağrıyı tedavi etmek ve semptomları kontrol altına almak için de kullanılır.
Sonuç
Osteosarkom tedavisi, hastanın durumu, tümörün yeri ve evresine göre kişiselleştirilmiş bir yaklaşım gerektirir. Kemoterapi, cerrahi müdahale ve radyasyon tedavisi, osteosarkom tedavisinin temel bileşenleridir. Sağlık ekibiniz, sizin için en uygun tedavi planını belirleyecek ve tedavi sürecinde size rehberlik edecektir.