Sintimamografi, memenin görüntülerini almak için radyoaktif bir madde (radyoaktif izotop olarak bilinir) ve özel bir kamera kullanan bir nükleer tıp görüntüleme testidir. Bu teste meme sintigrafisi, meme spesifik gama görüntüleme (BSCI) veya moleküler meme görüntüleme (MBI) de denebilir. Meme kanseri hücreleri, normal veya iyi huylu (kanserli olmayan) hücrelerden daha fazla radyoaktif madde çeker, çünkü kanser hücreleri daha hızlı bölünür ve büyür.
Sintimamografi Neden Yapılır?
Sintimamografi, genellikle mamogramdan (meme kanserini teşhis etmek için standart görüntüleme testi) veya ultrasondan sonra daha fazla bilgi edinmek için kullanılan ikinci basamak bir tanı aracıdır. Çok sık kullanılmaz, ancak mamogramda veya ultrason testlerinde belirgin olmayan meme kitlelerini tespit etmek için uygulanabilir.
Sintimamografi, özellikle aşağıdaki durumlarda kullanılır:
- Yara dokusu veya yoğun meme dokusu nedeniyle mamogramda net bir şekilde görünmeyen meme kitlelerini değerlendirme.
- Meme implantı bulunan kadınlarda, mamografi sırasında memelerin fazla sıkıştırılması gereksiz olabilir, bu nedenle sintimamografi tercih edilebilir.
- Mamografide birden fazla tümör tespit edilirse veya koltuk altındaki lenf bezlerinin (aksilla nodülleri) kanser içerip içermediği araştırılır.
Sintimamografi, bazı tıbbi işlemlerden sonra da belirli bir süre beklemeyi gerektirir. Test, aşağıdaki durumlarda yapılmamalıdır:
- İnce iğne aspirasyonundan 2 hafta sonra.
- Çekirdek iğne veya eksizyonel biyopsiden sonra 6 haftaya kadar.
- Meme ameliyatı veya radyasyon tedavisinden 2 ay sonra.
Sintimamografi Nasıl Yapılır?
Sintimamografiye hazırlanmak için özel bir şey yapmanıza gerek yoktur. Ancak, test öncesinde sağlık ekibinize hamile olup olmadığınızı, hamile olma ihtimalinizi veya emzirip emzirmediğinizi bildirmeniz gerekir. Ayrıca, aldığınız ilaçlar hakkında bilgi vermelisiniz. Bu ilaçlar şunları içerebilir:
- Kanser tedavinizin bir parçası olan ilaçlar.
- Vitaminler ve bitkisel takviyeler.
- Alerji ilaçları.
- Diğer tıbbi rahatsızlıklar için kullandığınız ilaçlar.
Sintimamografi genellikle hastanede yapılır ve testin süresi yaklaşık 45-60 dakikadır. Test sırasında kolunuzdaki bir damara radyoaktif izotop enjekte edilir. En yaygın kullanılan izotop teknesyum-99 m (Tc-99m) sestamibidir ve Miraluma marka adıyla da bilinir. Enjeksiyondan sonra ağızda metalik bir tat hissi oluşabilir.
Test sırasında her meme özel bir kameranın yanına yerleştirilir ve düz bir plaka ile sıkıştırılır. Bu sırada mümkün olduğunca hareketsiz kalmanız istenecektir. Kamera, radyoizotopun meme dokusunda nasıl hareket ettiğini algılar ve bu bilgiler bilgisayara gönderilir. Bilgisayar, meme yapısı ve dokularının görüntülerini oluşturur. Her meme için en az 2 görüntü alınır. Eğer göğüsleriniz büyükse, daha fazla görüntü alınabilir.
Testin sonunda, görüntüler net değilse veya belirli bir alanın daha yakın bir görüntüsüne ihtiyaç duyulursa, testin tekrar yapılması gerekebilir.
Sintimamografi Sonrası Ne Olur?
Taramadan sonra, radyoaktif madde hızla radyoaktivitesini kaybeder ve idrar veya dışkı yoluyla vücuttan atılır. Kullanılan radyofarmasötik türüne bağlı olarak, vücuttan tamamen atılması birkaç saat veya gün sürebilir. Testten sonra sıvı içmek, radyofarmasötiğin vücuttan atılmasına yardımcı olabilir. Ayrıca, tuvaleti iki kez sifon çekmeniz ve idrar yaptıktan sonra ellerinizi iyice yıkamanız tavsiye edilebilir.
Sintimamografinin Olası Yan Etkileri
Sintimamografi sırasında kullanılan radyasyon dozu genellikle düşüktür ve bu dozun uzun vadeli sağlık etkileri yoktur. Ancak, işlem sırasında bazı yan etkiler görülebilir:
- Enjeksiyon bölgesinde hafif kanama, ağrı veya şişlik.
- Radyofarmasötiklere karşı nadiren alerjik reaksiyonlar olabilir.
Sintimamografi ile İlgili Sınırlamalar
Sintimamografi, özellikle küçük tümörlerin tespitinde sınırlı olabilir. Çapı 1 cm’den küçük tümörler, bu testle tespit edilemeyebilir. Ayrıca, kalp veya karaciğer gibi diğer organlardaki aktif bölgeler, sintimamografi testinin sonuçlarını etkileyebilir.
Sonuç
Sintimamografi, meme kanseri teşhisi koymada önemli bir araçtır ancak yalnızca belirli durumlarda kullanılır. Testin doğru sonuç verebilmesi için, belirtilen hazırlıklara dikkat edilmesi ve testin doğru zamanlamada yapılması önemlidir.