Sistoskopi ve üreteroskopi, idrar yollarındaki yapıların doğrudan incelenmesine ve gerektiğinde biyopsi ya da tedavi işlemlerinin yapılmasına olanak tanıyan endoskopik işlemlerdir. Bu yöntemler sayesinde mesane, üretra, üreterler ve böbrek pelvisi gibi bölgeler görüntülenebilir.
Sistoskopi Nedir?
Sistoskopi, doktorun mesane ve üretrayı incelemesine olanak tanıyan bir işlemdir. İşlem sırasında ucunda kamera bulunan bir endoskop (sistoskop) kullanılır. Sistoskop sert (rijit) veya esnek olabilir. Çoğu zaman esnek sistoskop tercih edilir çünkü daha az rahatsızlık verir.
Üreteroskopi Nedir?
Üreteroskopi, üreterlerin içini ve böbrek pelvisini görüntülemek için uygulanan bir endoskopik işlemdir. Üreteroskop, sistoskopa kıyasla daha ince ve esnek bir yapıya sahiptir. Gerekli durumlarda prostat da bu yöntemle incelenebilir.
Sistoskopi Neden Yapılır?
Sistoskopi, alt idrar yollarında görülen bazı belirtileri değerlendirmek ve tanı koymak amacıyla yapılır.
Sistoskopinin kullanım alanları
- İdrarda kan (hematüri)
- Sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
- İdrar yaparken ağrı
- Sık ve acil idrara çıkma
- Anormal hücrelerin takibi
- Üretra veya prostat tıkanıklığı
- Mesane kanseri sonrası izlem
Üreteroskopi Neden Yapılır?
Üreteroskopi daha çok üst idrar yollarındaki problemleri değerlendirmek ve tedavi etmek için kullanılır.
Üreteroskopinin kullanım alanları
- İdrar akışını düzenlemek için stent yerleştirme
- Polip, böbrek taşı veya tümör çıkarma
- Biyopsi için doku örneği alma
Sistoskopi Nasıl Yapılır?
Sistoskopi işlemi hastanede, genellikle ayakta tedavi olarak uygulanır ve 5 dakikadan kısa sürebilir.
İşlem öncesi hazırlık
- Enfeksiyon kontrolü için idrar örneği alınabilir
- Enfeksiyon varsa önce tedavi edilir
- Özel bir önlük giyilir
- Rahatlatıcı ilaçlar önerilebilir
- Üretra girişine uyuşturucu jel uygulanır
İşlem sırasında
- Antibakteriyel solüsyonla temizlik yapılır
- Sistoskop üretradan mesaneye yönlendirilir
- Görüntüleme için mesane su ile doldurulur
- Gerekirse biyopsi veya tedavi için ayrı bir randevu alınır
İşlem sonrası
- Sistoskop çıkarılır
- Mesane boşaltılır
- Bol su içilmesi önerilir
Üreteroskopi Nasıl Yapılır?
Üreteroskopi işlemi sistoskopiye benzer ancak genel anestezi altında uygulanır.
İşlem sırasında
- Endoskop mesane yoluyla üretere ve böbrek pelvisine yönlendirilir
- Görüntüleme veya tedavi yapılır
İşlem sonrası
- Araç kullanamayacağınız için refakatçi gerekir
- İşlem sonrası belirtiler gözlenmelidir
Olası Yan Etkiler
Sistoskopi ve üreteroskopi genellikle güvenlidir ancak bazı yan etkiler görülebilir.
Yaygın yan etkiler
- İdrarda hafif kan
- Mesane krampları
- Yanma hissi
- Sık idrara çıkma
- Kan pıhtıları nedeniyle zorlukla idrar yapma
Dikkat edilmesi gereken belirtiler
- 3 kereden fazla kanlı idrar
- Bulanık veya kötü kokulu idrar
- Titreme
- Ateş
- Bel ağrısı
Bu durumlar enfeksiyon belirtisi olabilir ve doktora bildirilmelidir.
Sonuçların Değerlendirilmesi
İşlem sonrası doktorunuz bulguları sizinle paylaşır ve gerekirse ileri testler, tedavi veya izlem süreci planlanır.
Çocuklar İçin Özel Hususlar
Çocuklarda sistoskopi veya üreteroskopi yapılacaksa, işlem öncesi çocuğa neler yaşayacağı yaşına uygun şekilde açıklanmalıdır. Bu hazırlık:
- Kaygı düzeyini azaltır
- İş birliğini artırır
- Başa çıkma becerilerini geliştirir
Çocuğun önceki deneyimleri ve yaşı dikkate alınarak uygun yaklaşım seçilmelidir.