Stereotaktik çekirdek biyopsisi nedir?
Stereotaktik çekirdek biyopsisi, bir tümörün tam yerini belirlemek için üç boyutlu bir görüntüleme yöntemi (ultrason, BT taraması veya MRI) kullanılarak gerçekleştirilen bir biyopsi türüdür. Bu yöntemle alınan doku örneği mikroskop altında incelenir. Stereotaktik iğne biyopsisi veya röntgen kılavuzluğunda iğne biyopsisi olarak da adlandırılır. En yaygın olarak meme ve beyin tümörlerinde uygulanır.
Stereotaktik çekirdek biyopsisi neden yapılır?
Bu yöntem, mamografi ile tespit edilen ancak fiziksel muayene ile hissedilemeyen kitleler veya kalsiyum birikintileri olan bölgelerden örnek almak amacıyla uygulanır.
Memenin stereotaktik çekirdek biyopsisi
Nasıl yapılır?
Stereotaktik çekirdek biyopsisi genellikle özel bir hazırlık gerektirmez. İşlem yaklaşık bir saat sürse de biyopsi kısmı yalnızca birkaç dakika alır.
Hasta, biyopsi masasının üzerine karın üstü yatar. Biyopsi yapılacak meme, masadaki açıklıktan aşağıya doğru sarkıtılır. Masa yükseltilir ve doktor biyopsiyi alttan gerçekleştirir. Bazı durumlarda işlem oturur pozisyonda da yapılabilir.
Meme, mamografi cihazındaki iki plaka arasında sıkıştırılarak sabitlenir. Radyolog, görüntüler yardımıyla örnek alınacak bölgeyi belirler.
Bölge lokal anestezi ile uyuşturulur ve ciltte küçük bir kesi yapılır. Biyopsi, içi boş bir iğne, vakumla çalışan bir cihaz veya her ikisi kullanılarak gerçekleştirilir. Görüntüleme cihazları, iğnenin anormal dokuya doğru yönlendirilmesine yardımcı olur ve doku örnekleri alınır.
Gerekli görülürse, gelecekteki işlemler için biyopsi yapılan bölgeye küçük bir metal klips yerleştirilebilir.
İşlem sonrası
Biyopsiden sonra iğne çıkarılır ve bölgeye basınç uygulanarak kanama durdurulur. Küçük bir bandajla kapatılır. Genellikle dikişe gerek olmaz. Alınan dokular patoloji laboratuvarına gönderilir.
Beynin stereotaktik çekirdek biyopsisi
Nasıl yapılır?
Beynin derinliklerinde bulunan ve ameliyatla çıkarılması mümkün olmayan tümörlerde stereotaktik biyopsi tercih edilir.
Lokal anestezi ile saç derisi uyuşturulur veya genel anestezi uygulanabilir. Hastanın başı özel bir çerçeve ile sabitlenir. Cerrah kafa derisinde kesi yapar ve kafatasında küçük bir delik açar.
BT veya MRI görüntüleme ile yönlendirme sağlanır. İçi boş bir iğne kullanılarak tümöre ulaşılır ve doku örnekleri alınır.
İğne çıkarıldıktan sonra kesi dikişle kapatılır ve küçük bir bandajla örtülür. Dikişler genellikle 10-14 gün içinde alınır.
Yan etkiler
Memenin stereotaktik biyopsisinde görülebilecek yan etkiler
- Morarma veya nadiren aşırı kanama
- Meme hassasiyeti
- Enjeksiyon veya kesi bölgesinde enfeksiyon
Bu tür yan etkiler ortaya çıktığında sağlık ekibine bilgi verilmelidir.
Beynin stereotaktik biyopsisinde görülebilecek yan etkiler
Bu işlem genellikle güvenlidir. Nadiren beyinde kanama oluşabilir. Bu risk çok düşüktür.
Sonuçların değerlendirilmesi
Biyopsi sonuçları ne anlama gelir?
Alınan doku örnekleri patoloji laboratuvarında incelenir. Patolog, hücrelerin yapısını değerlendirerek kanserli olup olmadığını belirler. Rapor, hücrelerin normal, kanserli veya anormal ancak kansersiz olduğunu belirtir.
Anormal sonuçlar durumunda
Stereotaktik biyopsi sonucu anormal hücreler içeriyorsa, doktorunuz daha ileri tetkikler yapılmasına veya cerrahi müdahaleye karar verebilir. Tümörün tipi, hücrelerin yayılma potansiyeli ve büyüme hızı gibi faktörler bu değerlendirme sonucunda belirlenir.