Cerrahi biyopsi nedir?
Cerrahi biyopsi, vücuttaki şüpheli bir kitle veya dokudan örnek alınarak mikroskop altında incelenmesini sağlayan cerrahi bir işlemdir. Bu yöntem, genellikle kitlenin doğasını anlamak ve kesin tanı koymak için uygulanır. Cerrahi biyopsi, açık biyopsi olarak da adlandırılabilir.
İki farklı yöntemle uygulanabilir:
Eksizyonel biyopsi
Tüm kitlenin veya anormal dokunun çevresindeki sağlıklı doku ile birlikte çıkarılmasıdır.
İnsizyonel biyopsi
Kitlenin yalnızca bir kısmının çıkarılması işlemidir.
Cerrahi biyopsi neden yapılır?
Cerrahi biyopsi, fiziksel muayene ile hissedilen ya da ultrason, tomografi ve mamografi gibi görüntüleme yöntemleriyle tespit edilen anormalliklerin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilir. Bu işlem sayesinde dokudan alınan örnekler patolojik incelemeye gönderilir ve dokunun:
- Normal mi,
- Kanserli mi,
- Anormal ancak kanserli olmayan bir yapıda mı
olduğu net bir şekilde belirlenir.
Cerrahi biyopsi nasıl uygulanır?
Cerrahi biyopsi işlemi, kitlenin bulunduğu bölgeye ve büyüklüğüne bağlı olarak lokal anestezi (gerektiğinde sedasyonla birlikte) ya da genel anestezi altında yapılabilir.
İşlem adımları şu şekildedir:
- Cerrah, şüpheli bölgeye küçük bir kesi yapar.
- Eğer kitle elle hissedilemiyorsa, önceden yapılan görüntüleme testleri rehberliğinde işaretleme yapılabilir.
- Eksizyonel biyopsi uygulanacaksa, tüm kitle çevresindeki sağlıklı doku ile birlikte çıkarılır.
- İnsizyonel biyopside ise yalnızca bir doku örneği alınır.
- İşlem sonrası kesi, dikiş ya da zımba ile kapatılır ve bandaj uygulanır.
- Alınan doku örneği laboratuvara gönderilir.
Cerrahi biyopsi sonrası iyileşme ve yan etkiler
Her cerrahi işlem gibi cerrahi biyopsinin de bazı olası yan etkileri vardır. Bunlar genellikle hafif ve geçicidir:
- Hafif ağrı ve hassasiyet
- Morarma veya kanama
- Enfeksiyon riski
- Yara iyileşmesinde gecikme
Özellikle meme biyopsisinde, kitlenin büyüklüğüne ve çıkarılan doku miktarına bağlı olarak memenin şeklinde küçük değişiklikler olabilir.
Biyopsi sonuçları nasıl değerlendirilir?
Patoloji raporunda, alınan hücrelerin tipi, yapısı ve durumu detaylı olarak incelenir. Sonuçlara göre:
- Kanser teşhisi konulabilir,
- Anormal ancak kanserli olmayan bir durum tespit edilebilir,
- Ek test ve işlemler gerekebilir.
Eğer kanser tespit edilirse, hastalığın tipi, evresi ve yayılım durumu değerlendirilerek tedavi süreci planlanır.
Anormal sonuçlarda izlenecek yol
Anormal bir sonuç elde edilirse, uzman hekiminiz tarafından ek görüntüleme, farklı biyopsi yöntemleri veya tedavi planlamaları yapılabilir. Takip süreci, hastanın durumuna özel olarak şekillendirilir.
Çocuklarda cerrahi biyopsi
Çocuk hastalarda yapılacak cerrahi biyopsilerde, işlem öncesi hazırlık süreci çok önemlidir. Bu süreçte çocuğa ne olacağı, ne hissedeceği, ne göreceği ve duyacağı uygun bir dille anlatılmalıdır. Böylece işlem sırasında kaygı azaltılır, iş birliği artar ve çocuğun baş etme becerileri desteklenir.