Kanser ve tedavi süreçleri, cinsel sağlığı etkileyebilir. Orgazmda zorluk, boşalma problemleri, ereksiyon sorunları (erektil disfonksiyon veya ED olarak bilinir) ve düşük cinsel istek gibi cinsel sağlık problemleri yaşanabilir.
Birçok kanserle ilişkili cinsel sorun, tedavi edilebilir veya yönetilebilir. Ancak bu sorunlar hakkında konuşabilmek önemlidir. Seks hakkında konuşmak zor olabilir, fakat bu konuda yalnız değilsiniz. Garip veya utanmış hissetmenin, yardım almanıza engel olmasına izin vermeyin. Cinsel sağlık, diğer sağlık sorunları kadar önemlidir. Doktorlar ve hemşireler, sizi yargılamak yerine yardımcı olmak için varlardır ve söyledikleriniz gizli tutulur. Seks hakkında konuşabileceğiniz bir sağlık uzmanı bulmak veya yeni bir uzman aramak, bu süreçte faydalı olabilir. Cinsel sorunları, tedaviye dair yan etkiler olarak düşünün; en iyi tedaviyi almak için sağlık ekibinize karşı açık ve dürüst olmanız gerekmektedir.
Erkek Cinsel Organları ve Üreme Sistemi Hakkında Bilgi
Cinsel sorunların nedenlerini anlamak için, erkek cinsel organları ve üreme sisteminin işleyişini öğrenmek önemlidir.
Cinsel Sorunların Türleri
Kanser tedavisi sonrasında gelişebilecek cinsel sorunları anlamadan önce, orgazmın boşalmadan farklı olduğunu bilmek önemlidir. Orgazm, cinsel aktivite sırasında yoğun bir zevk hissidir, ancak boşalma, orgazm sırasında penisten sıvı çıkmasına neden olur. Boşalmadan orgazm olabilirsiniz, ayrıca ereksiyon olmadan da orgazm yaşayabilirsiniz. Zevk hissi, ereksiyon oluşturan sinirlerden farklı sinirlerle tetiklenir.
Kanser Tedavisi Sonrası Gelişebilecek Cinsel Sorunlar
Kanser tedavisi sonrasında yaşanabilecek cinsel sorunlardan bazıları şunlardır:
Boşalma Sorunları
Kanser ve tedavi süreçleri, aşağıdaki gibi boşalma sorunlarına yol açabilir:
- Ağrılı boşalma
- Geriye doğru boşalma (meninin mesaneye geri akması)
- Kuru orgazm (boşalma olmadan orgazm yaşanması)
- Klimaktüri (orgazm sırasında az miktarda idrarın sızması)
Sertleşme Bozukluğu (ED)
Sertleşme bozukluğu (erektil disfonksiyon veya ED), penisin yeterince sertleşememesi ve ereksiyonu sürdürememe durumudur. Pelvik bölgedeki sinirler veya kan damarları zarar gördüğünde, ED gelişebilir. Ayrıca hormon seviyelerindeki değişiklikler de bu durumu tetikleyebilir. ED geçici veya kalıcı olabilir ve yaşla birlikte iyileşme oranı değişir. 60 yaşın altındaki bireyler, ED tedavisinde daha yüksek bir iyileşme oranına sahiptir.
Düşük Cinsel İstek
Tedavi süreçlerinin yan etkileri, vücut imajınızdaki değişiklikler ve duygusal faktörler cinsel isteğinizi etkileyebilir. Bazı tedavi ve ilaçlar, vücudun daha az testosteron üretmesine yol açabilir ve bu da cinsel isteği azaltabilir.
Cinsel Sorunların Nedenleri
Kanser tedavisi, erkek cinsel organları ve çevresindeki dokular üzerinde etkili olabilir. Aşağıdaki kanser türleri ve tedavi yöntemleri cinsel sorunlara yol açabilir:
Ameliyatlar
Radikal prostatektomi, radikal sistektomi ve pelvik ekzenterasyon gibi ameliyatlar cinsel sorunlara yol açabilir. Bu ameliyatlar, vücudun çeşitli bölgelerinde cinsel işlevi etkileyebilecek sinir ve damarları etkileyebilir. Örneğin:
- Radikal prostatektomi, prostat kanserini tedavi etmek için yapılan bir ameliyat olup, ereksiyon fonksiyonuna zarar verebilir.
- Radikal sistektomi, mesane kanseri tedavisinde uygulanır ve ED ile kuru orgazma yol açabilir.
- Pelvik ekzenterasyon, pelvisteki ileri kanserin tedavisinde kullanılır ve ED ile kuru orgazma neden olabilir.
Radyasyon Tedavisi
Alt pelvise uygulanan radyasyon tedavisi, boşalma sırasında ağrıya ve ereksiyon problemlerine neden olabilir. Prostat kanseri tedavisinde radyasyon, cinsel isteği etkileyebilir ve idrar kaçırmaya yol açabilir. Ayrıca, rektum gibi alanlara yapılan radyasyon tedavisi, bağırsak problemlerine yol açabilir.
Kemoterapi ve Hormon Tedavisi
Kemoterapi ve hormon tedavisi gibi ilaçlar, testosteron seviyelerini düşürerek cinsel isteği azaltabilir ve ereksiyon yeteneğini zayıflatabilir. Bu tedaviler depresyon, yorgunluk ve ağrı gibi yan etkilere de yol açabilir.
Duygusal Faktörler
Duygusal faktörler de cinsel işlevi etkileyebilir. Kaygı, depresyon, stres ve özgüven kaybı gibi durumlar cinsel isteği azaltabilir.
Kanser Tedavisi Sırasında ve Sonrasında Cinsel İlişki
Tedavi sırasında seks yapmanın güvenli olup olmadığı, tedavi planınıza bağlıdır. Tedavi sırasında veya sonrasında seks yapmak için sağlık ekibinizden tavsiye almanız önemlidir. Kemoterapi sonrasında partnerinizi kemoterapi ilaçlarından korumak için kondom kullanmanız gerekebilir. Ayrıca bazı kanser tedavileri, hamileliği engellemek için doğum kontrolü kullanımını gerektirebilir.
Cinsel Sorunların Tanısı
Cinsel sorunların tanısında doktor, fiziksel muayene yaparak ve kişisel sorular sorarak sorunların nedenini belirlemeye çalışır.
Cinsel Sorunların Yönetimi
Cinsel sorunların yönetilmesi, sorunun türüne ve nedenine göre değişir. Sağlık ekibiniz, size uygun tedavi seçeneklerini sunacaktır. Cinsel partnerinizle açık bir iletişim kurmak, birlikte zevk almak için önemli bir adımdır. Ayrıca, psikologlar ve sosyal hizmet görevlileri gibi profesyonellerden yardım alabilirsiniz.
Cinsel Sorunlarla Başa Çıkma Yöntemleri
Aşağıdaki tedavi yöntemleri, cinsel sorunlarla başa çıkmanıza yardımcı olabilir:
Acılı Orgazmlar
Pelvik taban egzersizleri ve masaj gibi yöntemler, ağrılı orgazmları hafifletebilir.
Kuru Orgazm veya Retrograd Orgazm
Kuru orgazm ve retrograd orgazm, semen olmadan orgazm yaşanmasına yol açar. Bu durum, doğurganlık sorunlarına yol açabilir.
Erektil Disfonksiyon
Erektil disfonksiyon tedavisinde ilaçlar, cihazlar ve protezler kullanılabilir. ED tedavisinde çeşitli yöntemler denenebilir.
Düşük Cinsel İstek
Cinsel istek azaldığında, partnerinizle romantizm yaratmak için farklı yollar deneyebilirsiniz. Ayrıca fiziksel olarak aktif kalmak, sağlıklı bir diyet ve düzenli uyku cinsel isteğinizi artırabilir.
Sonuç
Kanser tedavisi sonrası cinsel sağlık sorunları yaşanabilir, ancak bu sorunlarla başa çıkmak mümkündür. Açık iletişim, doğru tedavi yöntemleri ve profesyonel yardım, cinsel sağlığınızı yeniden kazanmanıza yardımcı olabilir.