Radyofrekans ablasyonu nedir?
Radyofrekans ablasyonu (RFA), kanserli hücreleri yok etmek için yüksek ısı kullanan bir tedavi yöntemidir. Bu işlem sırasında, yüksek frekanslı elektrik akımları özel bir iğne veya prob aracılığıyla tümörlü bölgeye iletilir. Elektrik enerjisi, hedeflenen hücreleri yüksek sıcaklıklara kadar ısıtarak yok eder. Genellikle kanserli hücrelerin bulunduğu alanla birlikte çevresindeki dokular da tedavi edilir.
RFA neden uygulanır?
Radyofrekans ablasyonu, bazı durumlarda cerrahi müdahalenin riskli olduğu veya mümkün olmadığı hastalarda tercih edilir. Genellikle 5 cm’den küçük tümörlerde etkili sonuçlar verir. RFA tek başına uygulanabileceği gibi diğer kanser tedavileriyle kombine de edilebilir. En sık kullanıldığı durumlar şunlardır:
RFA ile tedavi edilebilen kanser türleri
- Birincil karaciğer kanseri
- Karaciğer metastazları
- Akciğer metastazları
- Böbrek kanseri
RFA’nın kullanıldığı diğer durumlar
- Barrett özofagusu (yemek borusunda kanser öncesi bir durum)
- Bazı iyi huylu hastalıklar
Radyofrekans ablasyonu nasıl uygulanır?
RFA işlemi öncesinde, genel sağlık durumu değerlendirilir ve gerekli kan testleri yapılır. Ayrıca işlemden birkaç saat önce yemek ve içecek tüketilmemesi istenir. Hastanın kullandığı ilaçlar konusunda doktor yönlendirmesi önemlidir.
Uygulama yöntemleri
Tedavi, tümörün konumuna ve sayısına göre farklı şekillerde uygulanabilir:
- Perkütan (deri yoluyla)
- Endoskopik olarak
- Laparoskopik yöntemle
- Açık cerrahi esnasında
Anestezi türleri
İşlem genellikle genel anestezi ile yapılır. Bazı durumlarda lokal anestezi ve sedasyon yeterli olabilir.
Görüntüleme desteği
İğne veya probun doğru konumlandırılması için genellikle BT (bilgisayarlı tomografi) veya ultrason eşliğinde uygulanır. Tümörün büyüklüğüne bağlı olarak birden fazla prob kullanılabilir. İşlem süresi 30 dakikadan 3 saate kadar değişebilir.
RFA sonrası süreç
Tedaviden sonra hastaların çoğu bir gece hastanede kalır. Bazı durumlarda aynı gün taburcu olmak mümkündür. İşlemden sonraki 24 saat boyunca araç kullanılmaması önerilir. Genellikle birkaç gün içerisinde normal yaşantıya dönülebilir.
Takip ve kontrol
RFA uygulandıktan birkaç hafta sonra tümörün küçülüp küçülmediğini değerlendirmek amacıyla BT veya MRI taramaları yapılır. Ayrıca tedavi sonrası düzenli aralıklarla görüntüleme testleriyle izleme yapılabilir.
Radyofrekans ablasyonunun yan etkileri
Her tıbbi işlemde olduğu gibi, RFA sonrasında da bazı yan etkiler görülebilir. Ancak herkes bu yan etkileri aynı şekilde yaşamaz.
Olası kısa vadeli yan etkiler
- Ağrı veya rahatsızlık hissi
- Hafif ateş ve halsizlik
- Böbreğe uygulandıysa idrarda kan
- Nadir durumlarda enfeksiyon gelişimi