Tükürük bezi kanseri, kanser gelişimine yol açabilecek çeşitli risk faktörleriyle ilişkilidir. Bu risk faktörleri, bazı kişilerin daha yüksek risk altında olmasına neden olabilir. Ancak, tükürük bezi kanseri her zaman bu faktörlere sahip olan kişilerde gelişmez. Kanserin gelişmesinde genellikle birden fazla faktörün etkisi vardır.
Tükürük Bezi Kanseri Riskini Artıran Faktörler
Tükürük bezi kanseri, hemen hemen her yaşta görülebilir, ancak genellikle 50 yaşın üzerindeki bireylerde daha sık görülür. Erkekler, kadınlardan biraz daha fazla bu kanseri geliştirme eğilimindedir.
Değiştirilemez Risk Faktörleri
Tükürük bezi kanseri için bazı risk faktörleri vardır ki bunlar kişilerin yaşam tarzına ya da alışkanlıklarına bağlı olarak değiştirilemez. Bu risk faktörleri hakkında daha fazla bilgi edinene kadar, bu faktörleri ortadan kaldırmak veya değiştirmek mümkün olmayabilir.
Yaş ve Cinsiyet
Tükürük bezi kanseri genellikle 50 yaş ve üzerindeki bireylerde görülür. Erkekler, kadınlara kıyasla bu kanseri daha sık geliştirme eğilimindedir.
Radyasyona Maruz Kalma
Radyasyon, tükürük bezi kanseri riskini artıran en önemli faktörlerden biridir. Radyasyona maruz kalan bireylerin bu kanseri geliştirme olasılığı daha yüksektir. Radyasyon miktarı ile risk arasındaki ilişki net bir şekilde gösterilmiştir.
Baş ve Boyun Bölgesine Radyoterapi
Baş veya boyun bölgesine radyoterapi uygulanan kişiler, tükürük bezi kanseri açısından daha yüksek risk altındadır. Ayrıca, atom bombası mağdurları da en yüksek risk grubundadır.
Ağız Diş Röntgeni
Tükürük bezi kanseri riski, çok sayıda tam ağız diş röntgeni çektiren kişilerde de artmaktadır. Özellikle 1960’lardan önce yapılan diş röntgenleri, daha yüksek radyasyon dozları içerdiğinden bu kişilerin kanser riski daha fazladır.
Olası Diğer Risk Faktörleri
Bazı faktörler tükürük bezi kanseri ile ilişkilendirilmiş olsa da bu faktörlerin kesinlikle kanser riskini artırıp artırmadığı konusunda yeterli bilimsel kanıt bulunmamaktadır. Bu faktörler üzerinde yapılacak daha fazla araştırma ile tükürük bezi kanserindeki rolü netleşebilir.
Tiroid Kanseri İçin İyot 131 Tedavisi
Tiroid kanseri tedavisinde kullanılan iyot 131 (I-131) radyoaktif madde, tükürük bezi kanseri riskini artırabilecek bir faktör olabilir.
Epstein-Barr Virüsü (EBV) Enfeksiyonu
Epstein-Barr virüsü (EBV) enfeksiyonu, tükürük bezi kanseri ile ilişkilendirilen bir diğer olası risk faktörüdür. Ancak, EBV’nin bu kanser üzerindeki etkisi henüz kesin olarak kanıtlanmamıştır.
Sigara İçmek
Sigara içmenin, tükürük bezi kanseri gelişiminde rol oynayabileceği öne sürülmüş olsa da, bu konuda daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.
Sonuç
Tükürük bezi kanseri için belirlenmiş bazı risk faktörleri, kişilerin kanser gelişimi riskini artırabilir. Ancak, kanser her zaman bu risk faktörlerine sahip olan kişilerde görülmez. Kanserin gelişmesindeki etmenler karmaşık ve çok sayıda faktörün etkileşimiyle şekillenir.