Destekleyici bakım, böbrek kanseri tedavisi sırasında ve sonrasında hastaların fiziksel, pratik, duygusal ve ruhsal zorluklarla başa çıkmalarına yardımcı olan önemli bir tedavi sürecidir. Kanserle yaşayan bireyler ve onların yakınları için, yaşam kalitelerini iyileştirmek amacıyla çeşitli programlar ve hizmetler mevcuttur. Özellikle tedavi sonrasında bu destek çok önemli hale gelir.
Böbrek kanserinden kurtulmak ve tedavi sonrasında yaşam kalitesine uyum sağlamak, her birey için kanserin evresine, tedavi türüne ve diğer faktörlere bağlı olarak değişir. Kanser tedavisinin sona ermesi, bazen karışık duygulara yol açabilir. Tedavi sona ermiş olsa bile, hastalar uzun vadeli yan etkilerle başa çıkmak zorunda kalabilir.
Tek Böbrekle Yaşamak
Böbrek kanseri tedavisinde bazen tek bir böbrek alınabilir veya böbrek kısmı çıkarılabilir. Bir böbreğiniz olsa bile, sağlıklı bir yaşam sürdürebilirsiniz. Kalan böbreğiniz hala vücudunuzdaki atıkları ve fazla suyu filtreleyebilir.
Kalan böbreğinizin sağlıklı bir şekilde çalışması için aşağıdaki önerilere dikkat etmeniz önemlidir:
Sigara İçmeyin
Sigara içmek, böbrek kanseri gelişiminin en güçlü risk faktörüdür ve kanserin tekrarlama riskini artırır. Eğer sigara içiyorsanız, bırakmak için bir uzmandan yardım almanız önemlidir.
Diyetisyenle Görüşün
Eğer böbreğiniz sağlıklıysa, genellikle diyetinizde bir değişiklik yapmanıza gerek yoktur. Ancak böbreğinizin sağlığı yeterli değilse veya sadece bir böbreğinizin bir kısmı kaldıysa, bir diyetisyenle görüşerek diyetinizde yapılacak değişiklikleri planlayın.
- Protein alımını sınırlayın: Et, balık, yumurta, süt ve fasulye gibi yüksek proteinli yiyeceklerin tüketimini sınırlayın. Çünkü fazla protein böbreklere ekstra yük bindirir.
- Tuz alımını sınırlayın: Yüksek tuzlu yiyeceklerden (örneğin, cips, tütsülenmiş et ve konserve ürünler) kaçının. Yemeğinize tuz eklememeye özen gösterin.
- Fosfor alımını azaltın: Fosfor açısından zengin gıdalardan (fındık, fasulye, mercimek, fıstık ezmesi gibi) kaçının, çünkü böbrekler iyi çalışmadığında fosfor seviyeleri yükselebilir ve bu eklem ağrısı gibi sorunlara yol açabilir.
- Sıvı alımını sınırlayın: Su, çorba, kahve gibi sıvıları sınırlayarak böbreklerinizin zorlanmasını engelleyin.
- Alkol tüketimini sınırlayın: Alkol, böbrek fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilir ve kanser riskini artırabilir.
Diyaliz
Böbrekler düzgün çalışmadığında, vücutta biriken atıkları temizlemek için diyaliz gereklidir. Böbrek kanseri tedavisi sonrasında bazı hastalar, böbrek yetmezliği yaşayabilir ve bunun sonucunda diyalize ihtiyaç duyabilirler.
Hemodiyaliz
Hemodiyaliz, kandaki atıkları ve fazla suyu temizlemek için bir makine kullanır. Diyaliz kateteri aracılığıyla, kan vücuttan alınır, makine tarafından temizlenir ve tekrar vücuda geri verilir. Hemodiyaliz seansları haftada 3 kez yapılır ve her seans birkaç saat sürer. Eğer ömür boyu diyalize girmek gerekirse, cerrah kalıcı bir diyaliz erişimi sağlamak için bir tüp yerleştirir.
Periton Diyalizi
Periton diyalizi, karın boşluğundaki organları çevreleyen zar (periton) aracılığıyla atıkları ve fazla sıvıyı temizler. Bu diyaliz türü, evde yapılabilecek bir seçenek sunar. Periton diyalizinin en yaygın türü, sürekli ayaktan periton diyalizidir (CAPD). Bu yöntemde, karnınıza bir tüp yerleştirilir ve diyatiz solüsyonu ile karın boşluğu doldurulur. Bu solüsyon, atık maddeleri emerek dışarı atar ve yeni solüsyon ile değiştirilir.
Diyaliz Diyeti
Diyalize giren hastaların diyetleri özel olarak düzenlenir. Diyetisyen, diyaliz sırasında sağlıklı kalmanızı sağlamak için önerilerde bulunur:
- Sıvı alımını sınırlayın: Diyaliz sırasında, aşırı sıvı alımını engellemek önemlidir.
- Yüksek proteinli diyet: Diyaliz sırasında vücut protein kaybeder, bu nedenle protein alımını artırmak gerekebilir.
- Tuz, potasyum ve fosfor kısıtlaması: Bu minerallerin fazla alınması böbrekler üzerinde ek bir yük oluşturabilir, bu nedenle bu öğelerin alımını sınırlamak önemlidir.
Sonuç
Böbrek kanseri tedavisi sonrasında destekleyici bakım, hastaların fiziksel ve duygusal iyileşmesini destekler. Tek böbrekle yaşamak ve diyaliz gibi durumlarla başa çıkmak, diyet ve yaşam tarzı değişiklikleri gerektirebilir. Sağlık ekibiniz, size özel bir destek planı oluşturmak için sizinle birlikte çalışacak ve yaşam kalitenizi artırmak için gerekli adımları atacaktır.