Histerektomi nedir?
Histerektomi, rahmin cerrahi olarak çıkarılması işlemidir. Bu ameliyat sırasında serviks, yumurtalıklar, fallop tüpleri, lenf düğümleri ve vajinanın bazı bölümleri de alınabilir.
Histerektomi neden yapılır?
Histerektomi aşağıdaki durumlar için uygulanabilir:
- Kadın üreme organlarının kanserlerini tedavi etmek
- Diğer tedavilere yanıt vermeyen serviksin kanser öncesi durumlarını gidermek
- Üreme organlarındaki kanserin yayılımını belirlemek (evreleme)
- Kanserli olmayan ancak tedaviye dirençli durumları ortadan kaldırmak
Histerektomi çeşitleri
Total histerektomi
Rahim ve serviksin birlikte çıkarıldığı cerrahi yöntemdir. Basit histerektomi olarak da bilinir.
Subtotal histerektomi
Yalnızca rahim alınır, serviks yerinde bırakılır.
Radikal histerektomi
Rahim, serviks, serviksin çevresindeki vajina dokusu ve bağlar çıkarılır. Çoğunlukla pelvik lenf düğümleri de alınır.
Yumurtalıkların ve fallop tüplerinin çıkarılması
Salpingo-ooferektomi
Bu işlemde yumurtalıklar ve fallop tüpleri alınır. İki tipi vardır:
- Bilateral salpingo-ooferektomi (BSO): Her iki yumurtalık ve fallop tüpü çıkarılır.
- Unilateral salpingo-ooferektomi: Bir yumurtalık ve bir fallop tüpü çıkarılır.
Bu işlem, yumurtalık ve tüp kanserlerinin tedavisinde ya da rahim kanseri evrelemesinde uygulanabilir.
Histerektomi nasıl yapılır?
Histerektomi genellikle hastanede, genel anestezi ya da spinal/epidural anestezi ile gerçekleştirilir. Cerrahın tercihine ve hastanın durumuna göre farklı yöntemler kullanılır:
Abdominal histerektomi
Karında büyük bir kesi ile yapılan cerrahidir.
Laparoskopik histerektomi
Karında küçük kesilerden laparoskop adı verilen cihazlarla gerçekleştirilir. Rahim genellikle vajinal yoldan çıkarılır.
Robotik cerrahi ile histerektomi
Laparoskopik yöntemle benzer şekilde gerçekleştirilir. Cerrah, robotik kolları kontrol ederek işlemi yürütür.
Vajinal histerektomi
Rahim, vajina üst kısmından yapılan küçük kesilerle çıkarılır. Özellikle erken evre serviks ve rahim kanserlerinde tercih edilir.
Histerektomi sonrası iyileşme süreci
- Vajinal veya laparoskopik histerektomilerde iyileşme daha hızlıdır.
- Abdominal histerektomi sonrası tam iyileşme süresi genellikle 6–8 haftadır.
- İlk 2–4 hafta bolca dinlenilmelidir.
- İlk 4–6 hafta boyunca ağır kaldırmaktan kaçınılmalıdır.
Doktorunuz aşağıdaki konular hakkında size özel talimatlar verecektir:
- Ne zaman işe dönülebileceği
- Araba kullanımı
- Egzersizlere başlama
- Banyo yapma ve cinsel aktiviteye dönüş
Histerektominin yan etkileri
Kısa vadeli yan etkiler
- Ağrı
- Kanama
- Enfeksiyon
- Akciğer iltihabı
- Mesane sorunları
- Kabızlık
- Kan pıhtıları
Uzun vadeli yan etkiler
- Kısırlık (rahim alındığı için hamile kalınamaz)
- Lenfödem (bacaklarda veya karında sıvı birikimi)
- Pelvik kaslarda zayıflık
- Vajinal kısalma (özellikle radikal histerektomi sonrası)
- Bağırsak tıkanıklığı (yapışıklıklar nedeniyle)
- Yumurtalıklar alınmışsa menopoz belirtileri
Kadınlarda histerektomi sonrası cinsel sağlık, menopoz süreci ve genel yaşam kalitesi ile ilgili detaylı bilgi için sağlık profesyonellerinden destek alınması önerilir.