Kolorektal Kanser Taramasına Ne Zaman Başlamalısınız?
Kolorektal kanser, erken evrede teşhis edildiğinde büyük ölçüde tedavi edilebilir. Tarama testleri sayesinde henüz belirti vermeden bu kanseri yakalamak mümkündür. Peki ne zaman taramaya başlamalısınız?
Genel Öneri:
50-74 yaş arasındaysanız ve kolorektal kanser açısından yüksek risk taşımıyorsanız, her 2 yılda bir dışkı testi (gFOBT veya FIT) yaptırmanız önerilir.
75 yaş ve üzerindeyseniz, dışkı testinin sizin için uygun olup olmadığını doktorunuzla görüşerek belirleyin.
Dışkı testlerinde pozitif sonuç (dışkıda kan bulunması) alınırsa, mutlaka ileri tetkikler gereklidir. Bu genellikle kolonoskopi veya esnek sigmoidoskopi ile yapılır.
Test Sonucu Pozitif Çıkarsa Ne Olur?
Eğer dışkı testinde kan tespit edilirse, bu kanamanın nedenini belirlemek için ileri tetkikler yapılır. Bu testler genellikle şunlardır:
Kolonoskopi: Tüm kalın bağırsağın iç yüzeyi kamera yardımıyla incelenir.
Esnek sigmoidoskopi: Kolonun alt kısmı ve rektum gözlemlenir.
Eğer anormal bir bulgu saptanırsa, kolonoskopi sırasında doku örnekleri alınarak (biyopsi) detaylı inceleme yapılabilir.
Kolorektal Kanser Açısından Yüksek Riskte Olabilir misiniz?
Aşağıdaki durumlardan birine sahipseniz, ortalama riskin üzerinde olabilirsiniz:
- Ailenizde (anne, baba, kardeş, çocuk) kolorektal kanser öyküsü varsa
- Daha önce sizde kolorektal kanser veya bağırsakta polip tespit edildiyse
- Ülseratif kolit veya Crohn hastalığı gibi inflamatuar bağırsak hastalıklarınız varsa
- Ailevi adenomatöz polipozis (FAP) ya da Lynch sendromu (HNPCC) gibi kalıtsal hastalıklarınız varsa
- Kolorektal kanserle ilişkili belirtiler yaşıyorsanız (örneğin dışkıda kan, karın ağrısı, ani kilo kaybı)
Bu durumda ne yapılmalı?
Doktorunuzla görüşerek kişisel tarama planınızı oluşturmalısınız. Plan aşağıdakileri içerebilir:
Dışkı testi (gFOBT veya FIT)
Gerekirse genetik danışmanlık ve test
Kolonoskopi veya esnek sigmoidoskopi