Pelvik lenf nodu diseksiyonu (PLND), pelvik bölgedeki lenf düğümlerini çıkarmak için gerçekleştirilen cerrahi bir işlemdir. Bu işlem, pelvik lenfadenektomi, ilioinguinal lenfadenektomi veya derin kasık diseksiyonu olarak da adlandırılabilir.
Pelvik Lenf Düğümleri ve Lenf Sistemi
Pelviste yer alan lenf düğümleri, internal, external ve common iliak arterler boyunca uzanır. Bu arterler, vücudun alt karın bölgesi ve gövdesine kan taşıyan ana damarlardır. Pelvik bölgede üç ana lenf nodu grubu bulunur:
- İç iliak lenf düğümleri
- Dış iliak lenf düğümleri
- Ortak iliak lenf düğümleri
Lenf düğümleri, lenf sisteminin bir parçasıdır. Lenf sistemi; lenf damarları, lenf sıvısı, lenf düğümleri, kemik iliği ve bazı lenf organlarından (timus, bademcik, geniz eti ve dalak) oluşur.
Lenf damarları, kan damarlarına benzer ince yapılardır ve lenf sıvısını dokulardan lenf düğümlerine taşır. Lenf sıvısı, kanser hücrelerini vücudun başka bölgelerine taşıyabilir.
Pelvik Lenf Düğümlerine Kanser Yayılımı
Pelvik organlardan gelen lenf sıvısı, pelvik lenf düğümlerine boşalır. Bu nedenle bazı kanser türleri bu düğümlere yayılabilir. Pelvik lenf düğümlerine en sık yayılan kanserler:
Ayrıca, şu organ ve dokulardan da yayılım olabilir:
- Seminal veziküller
- Üretra
- Yumurtalıklar
- Rahim (uterus)
- Serviks
- Vajina
- Testisler
- Penis
- Alt karın duvarı
- Rektum
- Anüs
- Perine bölgesi
- İnguinal lenf düğümleri (kasık)
Pelvik Lenf Nodu Diseksiyonu Neden Yapılır?
PLND aşağıdaki amaçlarla uygulanır:
- Pelvik lenf düğümlerinde kanser olup olmadığını tespit etmek
- Kanserin kaç lenf düğümüne yayıldığını ve yayılım derecesini öğrenmek
- Kanser içeren lenf düğümlerini çıkarmak
- Kanserin tekrarlama riskini azaltmak
- Radyoterapi veya kemoterapi sonrası kalan kanseri çıkarmak
- Tedavi planlamasına yardımcı olmak
Pelvik Lenf Nodu Diseksiyonu Nasıl Yapılır?
PLND işlemi, hastane ameliyathanesinde genel anestezi altında gerçekleştirilir. İki farklı yöntemle yapılabilir:
Açık Cerrahi (Geniş Kesim)
Cerrah karında geniş bir kesi yaparak lenf düğümlerini çıkarır.
Laparoskopik Cerrahi (Kapalı Yöntem)
Daha küçük kesiler ve özel aletler kullanılarak yapılan minimal invaziv bir işlemdir.
Çıkarılan lenf düğümleri, patoloji laboratuvarına gönderilerek incelenir. Cerrah, lenf düğümlerini çıkardıktan sonra kesi yerine dren yerleştirir. Dren, sıvı birikimini önlemek için birkaç hafta bölgede kalabilir.
Ameliyat Sonrası Bakım ve Takip
PLND sonrası hastalar genellikle 3-7 gün içinde taburcu edilir. Eve dönerken şu öneriler verilir:
- Enfeksiyonu önleyici antibiyotikler
- Ağrı kesici ilaçlar
- Yara bakımı ve pansuman talimatları
- Drenaj torbası yönetimi hakkında bilgi
- Günlük aktivitelerle ilgili sınırlamalar
- 1-2 hafta içinde cerrahi takip randevusu
- Olası komplikasyonlar hakkında bilgilendirme
Olası Yan Etkiler
PLND sonrası erken ya da geç dönemlerde çeşitli yan etkiler görülebilir. Bazıları geçici olurken, bazıları uzun sürebilir veya kalıcı hale gelebilir. Yaygın yan etkiler şunlardır:
- Alt karında ağrı, hassasiyet
- Artan veya kötü kokulu akıntı
- Lenfosel (lenf sıvısı birikimi)
- Derin ven trombozu (bacakta pıhtı)
- Lenfödem (bacaklarda şişlik)
Tedavi gerekirse:
- Antibiyotik verilebilir
- Sıvı birikimi boşaltılabilir
- Lenfödem için masaj, egzersiz ve kompresyon tedavisi uygulanabilir
Patoloji Sonuçlarının Anlamı
Çıkarılan her lenf nodu patolojik olarak incelenir:
- Negatif: Kanser hücresi bulunmaz
- Pozitif: Kanser hücresi tespit edilir
Patoloji raporunda şunlar yer alır:
- Lenf nodlarının sayısı
- Kanserli lenf nodlarının sayısı
- Kanserin lenf nodu dışına yayılıp yayılmadığı
Bu bilgiler, kanserin evresi ve tedavi planı hakkında karar vermede kullanılır. Doktorunuz, sonuçlara göre ileri testler, ek tedavi veya takip planı önerebilir.
Çocuklar İçin Özel Durumlar
PLND nadiren çocuklarda uygulanır. Örneğin, çocuklarda görülen serviks veya vajinanın bazı nadir kanser türlerinin evrelenmesinde kullanılabilir.
Çocuklar için PLND öncesinde uygun psikolojik hazırlık yapmak önemlidir. Yaşına göre ne olacağı açık şekilde anlatılarak sürece hazırlanması sağlanabilir.