Superior Vena Kava Nedir?
Superior vena kava, baş, boyun, kollar ve göğüsten gelen kanı kalbe taşıyan büyük bir toplardamardır. Bu damar, vücudun üst kısmındaki kanın kalbe geri dönüşünde kritik rol oynar.
Superior Vena Kava Sendromu (SVCS) Nedir?
Superior vena kava sendromu, bu damarın tıkanması veya üzerine baskı uygulanması sonucu gelişen belirtiler topluluğudur. Damarın tıkanması kanın kalbe dönüşünü zorlaştırır, bu da yüzde, boyunda ve kollarda sıvı birikimine ve şişliğe yol açar.
SVCS, özellikle akciğer kanseri ve lenfoma hastalarında yaygındır. Çocuklarda nadir görülür fakat ortaya çıktığında acil müdahale gerektirir.
SVCS Nedenleri
Kanserle İlişkili Nedenler
- Göğüsteki tümörlerin damar üzerine baskı yapması
- Tümörün damarın içine doğru büyümesi
- Lenf düğümlerinin büyüyerek damarı tıkaması
- Kanserin damarda pıhtı oluşumuna yol açması
Diğer Nedenler
- Kalp pili veya kateter nedeniyle damar içi pıhtı oluşumu
- İyi huylu (benign) hastalıklar
- SVCS vakalarının %30’u malign olmayan sebeplerle oluşur
SVCS Belirtileri
Yaygın Belirtiler
- Nefes darlığı
- Öksürük
- Yüz, boyun, üst gövde ve kollarda şişlik
- Görme problemleri
Diğer Belirtiler
- Baş ve kulaklarda dolgunluk hissi
- Ses kısıklığı, yutma güçlüğü
- Göğüs ağrısı
- Kan tükürme
- Boyun ve göğüste belirginleşmiş damarlar
- Morarmış dudaklar veya cilt
- Horner sendromu belirtileri (göz bebeği küçüklüğü, göz kapağı düşüklüğü, terleme azalması)
- Baş ağrısı ve baş dönmesi
SVCS Tanısı
Uygulanan Testler
- Fiziksel muayene
- Göğüs röntgeni
- Bilgisayarlı tomografi (BT)
- Ultrason
- Venogram
Çocuklarda Tanı Süreci
Çocuklarda tanı koymak için genellikle fizik muayene ve röntgen yeterlidir. Biyopsi yapılması nadiren gerekebilir çünkü anestezi riski yüksek olabilir.
SVCS Tedavisi
SVCS teşhisi konduktan sonra hastanın durumuna göre tedavi planı yapılır. Eğer hava yolu açıksa ve semptomlar hafifse, acil tedavi gerekmeyebilir. Ancak trakeanın tıkanması gibi durumlarda acil müdahale gerekir.
Altta Yatan Kanserin Tedavisi
- Kemoterapi
- Radyoterapi
- İmmünoterapi
- Kombine tedavi yaklaşımları
Belirtileri Hafifletici Diğer Tedaviler
İlaç Tedavisi
- Kortikosteroidler (şişliği azaltmak için)
- Diüretikler (fazla sıvının atılması için)
- Antikoagülanlar (kan pıhtılarını önlemek için)
- Bronkodilatörler (hava yollarını genişletmek için)
Oksijen Tedavisi
Maske ya da burun kanülü aracılığıyla ek oksijen verilerek solunum desteği sağlanır.
Stent Uygulaması
Tıkanan damarın içine yerleştirilen stent, kanın daha rahat geçmesini sağlar.
Cerrahi Müdahale
Damarın tıkalı kısmı bypass edilerek kan akışı yeniden sağlanır. Bu yöntem genellikle kansersiz hastalarda tercih edilir.
Çocuklarda SVCS Tedavisi
Çocuklarda SVCS vakalarında tanı konmadan önce tedavi başlanabilir. Kullanılabilecek tedavi yöntemleri şunlardır:
- Tümöre bağlı tıkanmalarda radyasyon tedavisi
- Kortikosteroidlerle ödemin azaltılması
- Kemoterapi
- Stent yerleştirme
- Cerrahi bypass işlemleri