Kanser Rehberi

Benim Sağlığım

Tam Kan Sayımı (CBC)

Tam kan sayımı (CBC), kanda bulunan hücre türlerinin sayısını ve özelliklerini ölçen kapsamlı bir kan testidir. Bu test; kırmızı kan hücreleri (RBC), beyaz kan hücreleri (WBC) ve trombositleri inceler.

Tam Kan Sayımı ile Ölçülen Değerler

Kırmızı Kan Hücreleri (RBC)

  • RBC sayımı (toplam kırmızı kan hücresi sayısı)
  • Hemoglobin miktarı
  • Hematokrit (kırmızı kan hücrelerinin kanda kapladığı oran)
  • Ortalama korpüsküler hacim (MCV)
  • Ortalama korpüsküler hemoglobin (MCH)
  • Ortalama korpüsküler hemoglobin konsantrasyonu (MCHC)

Beyaz Kan Hücreleri (WBC)

  • Toplam WBC sayısı
  • WBC farklılaşması (nötrofiller dahil olmak üzere her bir türün sayısı, örn. ANC)

Trombositler

  • Trombosit sayısı (platelet sayısı)

Tam Kan Sayımı Neden Yapılır?

Tam kan sayımı, genellikle rutin kontroller sırasında uygulanan yaygın bir testtir. Aşağıdaki amaçlarla yapılabilir:

Genel Sağlık Takibi

  • Vücudun genel sağlık durumu hakkında bilgi verir.

Organ Fonksiyonlarını Değerlendirme

  • Kemik iliği ve dalak fonksiyonlarını kontrol eder.

Hastalıkların Teşhisi

  • Anemi, enfeksiyon, kan bozuklukları, lösemi gibi hastalıkların teşhisinde yardımcı olur.

Tedavi ve İzleme

  • Kemik iliği baskılanması, tedavi süreci ve sonrasındaki değişikliklerin izlenmesi.

Referans Değeri Sağlama

  • Gelecekteki testlerle karşılaştırmak için başlangıç değeri oluşturur.

Tam Kan Sayımı Nasıl Yapılır?

Tam kan sayımı genellikle hastane veya laboratuvar ortamında gerçekleştirilir.

Test Öncesi Hazırlık

  • Bazı ilaçlar test sonuçlarını etkileyebilir.
  • Laboratuvarın önerilerine göre ilaç kullanımına ara verilmesi gerekebilir.

Kan Alma İşlemi

  • Genellikle kol bölgesindeki bir damardan alınır.
  • Turnike ile damar belirginleştirilir, cilt dezenfekte edilir ve iğne ile kan alınır.
  • Kan tüplere toplanır, etiketlenir ve laboratuvara gönderilir.

İşlem Sırasındaki Hissiyat

  • İğne batması sırasında hafif bir sızlama veya batma hissedilebilir.

Laboratuvar Analizi

  • Kan örneği mikroskop ve özel cihazlar ile analiz edilir.

Olası Yan Etkiler

Tam kan sayımı genellikle güvenli bir testtir. Nadiren aşağıdaki yan etkiler görülebilir:

  • Hafif rahatsızlık
  • Kanama
  • Morarma
  • Şişlik
  • Enfeksiyon

Tam Kan Sayımı Sonuçları Ne Anlama Gelir?

Test sonuçları sayı olarak sunulur ve yaş, cinsiyet, sağlık durumu gibi kişisel değişkenlere göre değerlendirilir. Değerler normal referans aralıklarıyla karşılaştırılır.

CBC Terimleri ve Anlamları

CBC’de Görülebilecek Anormal Değerler

Kırmızı Kan Hücresi Sayısında Anormallikler

Düşük RBC Nedenleri

  • Uzun süreli kan kaybı
  • Demir veya vitamin eksikliği
  • Kan bozuklukları
  • Lösemi, lenfoma
  • Kronik hastalıklar
  • Kemoterapi

Yüksek RBC Nedenleri

Beyaz Kan Hücresi Sayısında Anormallikler

Düşük WBC Nedenleri

Yüksek WBC Nedenleri

  • Enfeksiyonlar
  • Lösemi
  • Bazı kanserler
  • Miyeloproliferatif hastalıklar
  • Koloni uyarıcı faktörler
  • Stres, doku hasarı

Trombosit Sayısında Anormallikler

Düşük Trombosit Nedenleri

  • Lösemi, lenfoma
  • Otoimmün hastalıklar
  • Viral/bakteriyel enfeksiyonlar
  • Kemoterapi
  • NSAID kullanımı (örneğin aspirin, ibuprofen)

Yüksek Trombosit Nedenleri

  • Kan kaybı
  • Enfeksiyon
  • Düşük demir seviyesi
  • Splenektomi (dalak alımı)
  • Polisitemi vera
  • Bazı lösemi türleri

Anormal Sonuçlar Durumunda Ne Yapılır?

Doktorunuz ek testler, tedavi değişiklikleri, takip planları veya destekleyici uygulamalar önerebilir. Özellikle düşük hücre sayımlarında tedavi dozlarının ayarlanması gerekebilir.

Çocuklarda Tam Kan Sayımı ve Özel Durumlar

Kan Alma Yöntemleri

  • Bebek ve küçük çocuklarda, parmak ucu veya topuktan alınan kılcal kan örnekleri tercih edilir.

Çocuklara Hazırlık

  • Çocuklara test öncesinde ne yaşayacakları basit ve doğru bir dille anlatılmalıdır.
  • İşlem öncesi hazırlık, korkuyu azaltır ve işbirliğini artırır.

Dikkat Dağıtma Teknikleri

Yürümeye Başlayan Çocuklar (1-2 yaş)

  • Işıklı oyuncaklar, baloncuklar, sevdikleri eşyalar

Okul Öncesi Çocuklar (3-5 yaş)

  • Sevdikleri oyuncaklar, hareketli görseller

Okul Çağındaki Çocuklar (6-12 yaş)

  • Kitaplar, oyunlar, nefes egzersizleri, hayal kurma

Ergenler (13-18 yaş)

  • Derin nefes alma, zihinsel odaklanma, hayal kurma, hikaye dinleme
  • OneCare Media. Testing.com: Laboratuvar Testlerinin Yapıldığı Yer . 2015. https://www.testing.com/ .
  • OneCare Media. Testing.com: Kan Testi Hakkında İpuçları . 2016. https://www.testing.com/ .
  • OneCare Media. Testing.com: Tam Kan Sayımı (CBC) . Seattle, WA: 2015. https://www.testing.com/ .
  • Amerikan Kanser Derneği. Laboratuvar Testi Sonuçlarınızı Anlama . 2016. https://www.cancer.org/treatment/understanding-your-diagnosis/tests/understanding-your-lab-test-results.html .
  • Amerikan Klinik Onkoloji Derneği. Tam Kan Sayımı Testleri . 2017.
  • Cancer Research UK. Kan Testleri . Cancer Research UK; 2015. http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/cancer-in-general/tests/blood-tests .
  • Chabner BA, Chabner Thompson E. Kanser tanısı. Beers MH, Berkow R (editörler). Merck Manual Professional Edition . 2013. http://www.merckmanuals.com/en-ca/professional/hematology-and-oncology/overview-of-cancer/cancer-diagnosis .
  • CureSearch. Kan Çalışmaları . Bethesda, MD: Ulusal Çocukluk Kanseri Vakfı ve Çocuk Onkoloji Grubu; https://curesearch.org/Blood-Studies .
  • Fischbach FT, Fischbach MA. Fischbach’ın Laboratuvar ve Tanı Testleri El Kitabı . 10. baskı. Wolters Kluwer; 2018.
  • Kanada Lösemi ve Lenfoma Derneği. Kan Testleri . http://www.llscanada.org/managing-your-cancer/lab-and-imaging-tests/blood-tests .
  • Ulusal Kanser Enstitüsü. Laboratuvar Testlerini Anlamak . 2013. https://www.cancer.gov/about-cancer/diagnosis-staging/understanding-lab-tests-fact-sheet .
  • Ulusal Kanser Enstitüsü. Kanser Nasıl Teşhis Edilir . 2015. https://www.cancer.gov/about-cancer/diagnosis-staging/diagnosis .
  • Ulusal Kalp, Akciğer ve Kan Enstitüsü; Ulusal Sağlık Enstitüsü. Kan Testleri . Bethesda, MD: ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi; https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/blood-tests .
  • Nemours Vakfı. KidsHealth: Kan Testi – Tam Kan Sayımı . Nemours Vakfı; 2011.
Sık arananlar :