Torasentez nedir?
Torasentez, akciğerler ile göğüs duvarı arasında yer alan plevra boşluğunda biriken sıvının, ince bir iğne yardımıyla dışarı alınmasını sağlayan tıbbi bir işlemdir. Bu işlem aynı zamanda plevra musluğu veya göğüs musluğu olarak da adlandırılır.
Torasentez neden yapılır?
Normal şartlarda plevra boşluğunda az miktarda sıvı bulunur. Bu sıvı, solunum sırasında akciğerlerin rahat hareket etmesine yardımcı olur. Ancak bazı hastalıklar plevra boşluğunda fazla sıvı birikmesine neden olabilir. Bu duruma plevral efüzyon adı verilir ve şu problemlere yol açabilir:
- Nefes darlığı
- Göğüs ağrısı
- Solunum fonksiyonlarında bozulma
Torasentez şu amaçlarla uygulanabilir:
- Plevra boşluğundaki fazla sıvıyı boşaltmak
- Sıvının neden biriktiğini anlamak için örnek almak
Torasentez nasıl yapılır?
Torasentez öncesi hazırlık
Torasentez öncesinde hastaya akciğer grafisi veya bilgisayarlı tomografi (BT) gibi görüntüleme yöntemleri uygulanabilir. Bu testler, sıvının miktarını ve konumunu belirlemek amacıyla yapılır.
Ayrıca hastanın kullandığı tüm ilaçlar sağlık ekibi ile paylaşılmalıdır. Özellikle kan sulandırıcı (antikoagülan) ilaçlar işlem öncesinde değerlendirilmelidir.
Torasentez sırasında
- İşlem genellikle ayakta tedavi prosedürü olarak uygulanır ve hastanede yatış gerektirmez.
- Hasta, bir yatağın kenarında oturur ve öne doğru eğilerek kollarını bir masaya yaslar. Bu pozisyon kaburgalar arasındaki boşlukları genişletir.
- Uygulama yapılacak bölge sterilize edilir ve lokal anestezi ile uyuşturulur.
- Doktor, ultrason eşliğinde plevra boşluğundaki en uygun bölgeyi tespit eder.
- İnce bir iğne ile sıvı alınır. Gerekli durumlarda iğne yerine bir drenaj kateteri yerleştirilebilir.
- Sıvı çekildikten sonra iğne çıkarılır ve bölgeye bandaj uygulanır.
- Alınan örnekler laboratuvara gönderilir.
Torasentez süresi
İşlem genellikle 20 dakika içinde tamamlanır. Ancak çıkarılacak sıvı miktarı fazla ise bu süre uzayabilir.
Torasentez sonrası bakım
İşlem sonrası genellikle göğüs röntgeni çekilir. Bu, akciğerin tam olarak genişleyip genişlemediğini ve olası komplikasyonları kontrol etmek için yapılır. Hastanın taburcu edilmeden önce şu durumlar hakkında bilgilendirilmesi gerekir:
- Göğüs ağrısı, öksürük veya kan tükürme gibi olağandışı belirtiler varsa sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
- Sağlık ekibi, işlemin ardından dikkat edilmesi gereken konularda bilgilendirme yapacaktır.
Olası yan etkiler
Torasentez genellikle güvenli bir işlemdir ancak her tıbbi girişimde olduğu gibi bazı riskler barındırır:
- İşlem bölgesinde ağrı veya rahatsızlık
- Morarma veya hafif kanama
- Enfeksiyon riski
- Nadir olarak akciğer sönmesi (pnömotoraks)
- Pulmoner ödem (akciğerde sıvı birikmesi)
Torasentez sonuçları ne anlama gelir?
Alınan sıvı örneği laboratuvarda analiz edilir. Bu analiz sayesinde plevral efüzyonun nedeni saptanabilir. Sıvı birikimine yol açabilecek bazı durumlar şunlardır:
Kanser türleri
- Akciğer kanseri
- Meme kanseri
- Hodgkin ve Non-Hodgkin lenfoma
- Yumurta kanseri
Diğer nedenler
- Pulmoner emboli (akciğerdeki damarların pıhtı ile tıkanması)
- Kalp yetmezliği
- Böbrek yetmezliği
- Karaciğer yetmezliği
- Akciğer enfeksiyonları
Anormal sonuçlar sonrası izlenecek yol
Laboratuvar sonuçları sonrasında sağlık ekibiniz gerek duyulması halinde şu adımları önerebilir:
- Ek testler veya görüntüleme yöntemleri
- Takip randevuları
- Gerekli durumlarda ileri tedavi yöntemleri
Çocuklarda torasentez
Çocuk hastalarda torasentez yapılacaksa, öncesinde işlem hakkında açıklayıcı ve yaşına uygun bir bilgilendirme yapılmalıdır. Bu, çocuğun kaygısını azaltır, işlem sırasında iş birliğini artırır ve daha konforlu bir deneyim sağlar.