Tükürük bezinin kanserli olmayan (iyi huylu) tümörleri, vücudun diğer bölgelerine yayılmayan (metastaz yapmayan) büyümelerdir. Bu tümörler genellikle yaşamı tehdit edici değildir ve genellikle ameliyatla çıkarılabilirler. İyi huylu tükürük bezi tümörleri nadiren geri gelir (tekrarlamaz) ve tedavi süreci genellikle başarılıdır. Tükürük bezlerinin kanserli olmayan tümörlerinin birçok farklı türü bulunmaktadır.
Pleomorfik Adenom
Pleomorfik adenom, en sık görülen kanserli olmayan tükürük bezi tümörüdür. Aynı zamanda “iyi huylu karışık tümör” olarak da adlandırılabilir. Genellikle parotis bezinde gelişen bu tümör, aynı zamanda submandibular tükürük bezinde veya sert damak ve üst dudağın minör tükürük bezlerinde de başlayabilir.
Pleomorfik Adenomun Özellikleri
- Yaygınlık: Pleomorfik adenom, en yaygın iyi huylu tükürük bezi tümörüdür.
- Tekrar Etme Riski: Özellikle tümör parotis bezinde ise, ameliyat sonrasında tekrarlama riski vardır.
- Kanserleşme Riski: Pleomorfik adenomun, “karsinoma ex pleomorfik adenokarsinom” adı verilen nadir bir kanserli tümöre dönüşme riski vardır. Ancak, bu risk oldukça düşüktür. Bir tümör birkaç kez çıkarıldığında, kanserleşme riski artabilir.
Warthin Tümörü
Warthin tümörü, kanserli olmayan ikinci en yaygın tükürük bezi tümörüdür. Bu tümör, papiller kistadenoma lenfomatozum veya adenolenfoma olarak da adlandırılabilir. Warthin tümörleri genellikle parotis bezinde gelişir ve bazen her iki parotis bezinde birden görülebilir (bilateral).
Warthin Tümörünün Özellikleri
- Yaygınlık: Parotis bezinde genellikle görülür ve bu tümör türü, çoğunlukla her iki parotis bezinde de aynı anda gelişebilir.
- Tekrar Etme Riski: Warthin tümörlerinin ameliyatla çıkarılmasından sonra tekrar etme riski oldukça düşüktür.
Nadir Kanserli Olmayan Tükürük Bezi Tümörleri
Bazı tükürük bezi tümörleri nadiren görülür ve genellikle iyi huyludur. Bu nadir tümör türleri şunlardır:
Onkositom (Oksifilik Adenom)
Onkositom, oksifilik hücrelerden kaynaklanan nadir bir tükürük bezi tümörüdür. Genellikle iyi huyludur ve tedavi ile başarıyla çıkarılabilir.
Miyoepitelyoma
Miyoepitelyoma, tükürük bezlerinde nadiren görülen ve genellikle iyi huylu olan bir tümördür. Bu tümör türü, epitel ve miyoepitelyal hücrelerin birleşiminden oluşur.
Kanal Papillomu
Kanal papillomu, tükürük bezlerinde görülen ve çoğunlukla benign (iyi huylu) olan bir tümör türüdür. Çoğunlukla tükürük bezlerinin kanallarında yer alır.
Bazal Hücreli Adenom
Bazal hücreli adenom, bazal hücrelerden gelişen nadir ve genellikle iyi huylu olan bir tümördür. Bu tümör türü, baş ve boyun bölgesindeki küçük tükürük bezlerinde bulunabilir.
Kanaliküler Adenom
Kanaliküler adenom, tükürük bezlerinde gelişebilen iyi huylu bir tümördür. Çoğunlukla küçük tükürük bezlerinde yer alır ve genellikle tedavi edilebilir.
Kistadenom
Kistadenom, iyi huylu bir tümör olup, genellikle tükürük bezlerinde kistik yapılarla birlikte gelişir. Çoğu durumda ameliyatla çıkarılabilir ve tedavi edilebilir.
Lenfadenoma
Lenfadenoma, lenfatik dokudan kaynaklanan ve iyi huylu olan bir tükürük bezi tümörüdür. Bu tür tümörler genellikle lenf bezlerinin yakınlarında bulunur.
Siyaladenoma Papilliferum
Siyaladenoma papilliferum, nadir bir tükürük bezi tümörüdür. Bu tümör türü genellikle iyi huyludur ve tükürük bezlerinde papilloma (kanal büyümesi) ile birlikte gelişir.
Siyalolipom
Siyalolipom, tükürük bezlerinde yağ hücrelerinden gelişen nadir bir tümördür. Genellikle iyi huyludur ve tedavi ile başarılı bir şekilde çıkarılabilir.
Yağ Bezesinin Adenomu
Yağ bezesi adenomu, tükürük bezlerinde yağ hücrelerinden oluşan iyi huylu bir tümördür. Bu tür tümörler genellikle ağrısızdır ve tedavi edilebilir.
Sonuç
Tükürük bezi kanserli olmayan tümörleri genellikle iyi huyludur ve tedavi ile başarılı bir şekilde çıkarılabilir. En yaygın türler arasında pleomorfik adenom ve Warthin tümörü yer alır. Nadir durumlarda ise daha az yaygın olan onkositom, miyoepitelyoma, kanal papillomu gibi tümörler görülebilir. Bu tür tümörlerin çoğu kanserleşme riski taşımaz ve cerrahi müdahale ile tedavi edilir.