Ağız kanseri, ağız hücrelerinde başlayan bir kanser türüdür. Kanserli hücreler, yakındaki dokulara yayılabilir ve onları yok edebilir. Ayrıca vücudun diğer bölgelerine de yayılma potansiyeline sahiptir. Ağız kanserinin en sık yayıldığı yerler boyundaki lenf düğümleridir. Ağız kanserine ayrıca ağız boşluğu kanseri veya ağız kanseri de denir.
Ağızdaki Hücre Değişiklikleri
Ağızda bulunan hücreler bazen değişebilir ve bu değişiklikler kanserli olmayan (iyi huylu) tümörlere yol açabilir. Örneğin, siğiller ve fibromlar gibi iyi huylu tümörler oluşabilir. Bununla birlikte, ağızda meydana gelen bazı hücresel değişiklikler, kanser öncesi durumların oluşmasına da yol açabilir. Bu, anormal hücrelerin henüz kanser olmadığı, ancak tedavi edilmezlerse kansere dönüşme ihtimali taşıdığı anlamına gelir.
Ağız Kanseri Öncesi Durumlar
Ağızda en sık görülen kanser öncesi durumlar lökoplaki ve eritroplaki’dir. Bu durumlar tedavi edilmediği takdirde kansere dönüşebilir. Ancak bazı durumlarda ağız hücrelerindeki değişiklikler doğrudan ağız kanserine yol açabilir. Ağız kanseri, ağızda bulunan oral mukoza adı verilen astar tarafından korunur. Oral mukoza, skuamöz epitel adı verilen hücrelerden oluşur. Çoğu zaman, ağız kanseri bu düz, ince skuamöz hücrelerde başlar ve bu tür kanserler “ağız skuamöz hücreli karsinomu” olarak adlandırılır.
Ağız Kanseri Türleri
Ağız kanseri nadiren tükürük bezi kanseri veya melanom gibi diğer türlerde de görülebilir.
Ağız Yapısı
Ağız, sindirim sisteminin bir parçasıdır ve birçok önemli yapıyı içerir. Dudaklar, yanaklar, ağız tavanı (damak olarak bilinir), ağız tabanı ve dil bu yapılar arasında yer alır. Ağızdaki bu yapılar, çiğneme, tat alma ve konuşma gibi işlevlere yardımcı olur.
Ağız Yapılarının Detayları
Ağız, deri ile dudaklar arasındaki sınırdan başlar ve içeri doğru uzanır. Ağız çatısı, sert damak ve yumuşak damaktan oluşur. Yumuşak damak, ağzı nazofarenksten (yutağın üst kısmı) ayıran bölümdür. Yanakların iç yüzeyi, ağzın yan duvarlarını oluşturur. Dil, ağız tabanının çoğunu kaplar ve bu kısım ağız tabanı olarak adlandırılır.
Ağız, aşağıdaki bölgelere ayrılabilir:
- Dudaklar
- Yumuşak damak
- Bademcikler
- Dil
- Küçük dil
- Ağız tabanı
- Yanakların iç yüzeyi (bukkal mukoza)
- Üst çene kemiği (maksilla) ve sert damak
- Diş etleri ve alveolar sırt
- Dişler
- Alt çene kemiği (mandibula)
Ağız İşlevleri
Ağzın çok sayıda önemli işlevi vardır. Bunlar arasında yediğimiz yiyecekleri analiz etmek, çiğnemek ve sindirimin ilk adımlarını atmak yer alır. Dişler, yiyecekleri çiğnememize yardımcı olurken, tükürük içerisindeki enzimler, karbonhidratları parçalayan kimyasallar içerir. Ayrıca tükürük, yiyecekleri kayganlaştırarak yutulmalarını kolaylaştırır.
Dil ise tat alma, çiğneme ve yutma sırasında ağızda yiyecekleri hareket ettirir. Bunun dışında, ağızda konuşma, nefes alma, içme ve yüz ifadeleri gibi temel işlevler de gerçekleştirilir. Ağız, aynı zamanda öpüşme gibi duygusal ifadeler için de kullanılır.
Sonuç
Ağız kanseri, genellikle ağızda bulunan skuamöz hücrelerde başlayan bir kanser türüdür. Bu kanser türü, tedavi edilmezse çevre dokulara yayılabilir. Ağızdaki hücresel değişiklikler kanser öncesi durumlara yol açabileceği gibi doğrudan kanser oluşumuna da sebep olabilir. Erken teşhis ve uygun tedavi, ağız kanserinin tedavi sürecinde önemli bir rol oynamaktadır.