Beyin ve omurilik tümörleri, cerrahi müdahale ile tedavi edilebilir. Cerrahinin türü, tümörün yerleşimine ve büyüklüğüne bağlı olarak değişir. Ameliyatı planlarken, sağlık ekibi yaşınız, nörolojik fonksiyonlarınız ve genel sağlığınız gibi birçok faktörü göz önünde bulundurur.
Ameliyatın Nedenleri
Beyin ve omurilik tümörü tedavisinde ameliyat, aşağıdaki nedenlerle yapılabilir:
1. Tümörün Çıkarılması
Tümörün tamamının veya mümkün olduğunca büyük bir kısmının çıkarılması için cerrahi müdahale yapılabilir.
2. Tümör Tipinin Belirlenmesi
Tümörden alınan örnek ile tümör tipi belirlenebilir.
3. Beyin Omurilik Sıvısının (BOS) Boşaltılması
Beyin içindeki basıncı azaltmak amacıyla beyin omurilik sıvısının (BOS) boşaltılması gerekebilir.
4. Komplikasyonların Tedavisi
Tümörden kaynaklanan olası komplikasyonlar önlenebilir veya tedavi edilebilir.
5. Semptomların Hafifletilmesi
Ağrı veya diğer semptomları azaltmak için cerrahi müdahale yapılabilir.
Ameliyat Öncesi Hazırlık
Beyin veya omurilik tümörü olan bir hastaya ameliyat öncesi çok dikkatli bir değerlendirme yapılır. Nörolojik muayene, refleksler, konuşma, duyma, görme, düşünme, hareket etme ve vücut fonksiyonlarını kontrol eder. Ayrıca, tümörün yeri, BT veya MRI gibi görüntüleme teknikleriyle haritalanır. Bu, cerrahın tümörün çıkarılıp çıkarılamayacağına karar vermesine yardımcı olur.
Beyin ve omuriliğin bazı bölgeleri, cerrahi olarak çıkarılması zor ve önemli işlevlere sahiptir. Bu nedenle, çıkarılamayan tümörler “inoperabl” olarak adlandırılır.
Beyin ve Omurilik Tümörleri İçin Cerrahi Yöntemler
Beyin ve omurilik tümörlerini tedavi etmek için farklı cerrahi yöntemler kullanılır. Bu yöntemler şunlardır:
1. Kraniotomi
Kraniotomi, beyin tümörlerini çıkarmak için kafatasını açan bir ameliyat türüdür. Cerrah, beyin dokusuna zarar vermemek için tümörün etrafındaki sağlıklı dokuya dikkat ederek çıkarım yapar. Ameliyat sırasında, genel anestezi altında olunabilir veya cerrahın beyin fonksiyonlarını test etmesi gerektiğinde hasta uyanık kalabilir.
Beyin Haritalaması
Kraniotomi sırasında, beyin haritalama yapılabilir. Bu işlem, beyin fonksiyonlarını belirlemek için beynin yüzeyine elektrik akımı uygulanmasıyla yapılır. Haritalama, konuşma ve motor işlevlerle ilgili beyin bölgelerini tanımlamaya yardımcı olur.
2. Beyin Omurilik Sıvısını (BOS) Boşaltma Ameliyatı
Beyin tümörleri, beyin omurilik sıvısının birikmesine neden olabilir, bu da kafa içi basıncı artırabilir. Harici ventriküler drenaj (EVD) veya şant yerleştirilerek, bu sıvı boşaltılabilir.
3. Endoskopik Üçüncü Ventrikülostomi (ETV)
Bu cerrahi işlemde, cerrah bir endoskop kullanarak beynin üçüncü ventrikülüne bir tüp yerleştirir ve BOS’un tıkanıklık etrafından akmasını sağlar.
4. Ommaya Rezervuarı Yerleştirme
Ommaya rezervuarı, fazla beyin omurilik sıvısını çıkarmak veya kemoterapi ilaçlarını doğrudan tümöre enjekte etmek için kullanılır. Bu cihaz, kafa derisinin altına yerleştirilir.
5. Laminektomi
Omurilik tümörlerini çıkarmak için laminektomi yapılabilir. Bu işlem sırasında, omurganın bir kısmı çıkarılır ve tümöre ulaşılabilmesi için gerekli alan açılır.
6. Blok Rezeksiyon
Blok rezeksiyon, tümörü tek parça halinde çıkarma yöntemidir. Bu teknik, bazı omurilik tümörlerinde kullanılır.
7. Omurganın Sabitlenmesi
Omurga zayıfladığında, cerrah omurları sabitlemek için özel fiksasyon cihazları kullanabilir. Bu cihazlar, omurga stabilitesini sağlamak için omurlar arasında yerleştirilir.
Ameliyat Sonrası Tedavi
Beyin ve omurilik tümörü cerrahisi sonrasında, iyileşme süreci birkaç hafta sürebilir. Adjuvan tedavi (radyoterapi veya kemoterapi) bu dönemde başlanabilir.
Yan Etkiler
Beyin ve omurilik tümörleri için yapılan cerrahi müdahalelerin bazı yan etkileri olabilir. Bu yan etkiler, ameliyatın türüne, tümörün yerine, yaşa, nörolojik fonksiyonlara ve genel sağlık durumuna bağlı olarak değişir. Yaygın yan etkiler şunlar olabilir:
1. Kanama
Ameliyat sırasında kanama olabilir.
2. Enfeksiyon
Cerrahi kesi yerlerinde enfeksiyon riski bulunur.
3. Ağrı
Ameliyat sonrası ağrı yaşanabilir.
4. Beyin Ödemi (Beyin Şişmesi)
Beyin dokusunun şişmesi, cerrahi müdahale sonrası gelişebilir.
5. Nörolojik Fonksiyon Kaybı
Ameliyat sırasında beyin veya omurilik dokusunda kayıplar meydana gelebilir.
6. Nöbetler
Bazı hastalar cerrahi müdahale sonrası nöbet geçirebilir.
7. Beyin Omurilik Sıvısının (BOS) Birikmesi
Bazı durumlarda, beyin omurilik sıvısı birikebilir.
8. BOS Sızıntısı
Ameliyat sonrası kesiden BOS sızması olabilir.
9. Artmış Kafa İçi Basınç
Ameliyat sonrası kafa içi basıncı artabilir.
Bu yan etkiler her hastada farklı şekilde görülür. Eğer herhangi bir yan etki gelişirse, sağlık ekibinize bildirmek önemlidir. Erken müdahale, bu sorunları daha kolay yönetmenize yardımcı olabilir.