Hedefli tedavi, beyin ve omurilik tümörlerini tedavi etmek için kullanılan bir yöntemdir. Bu tedavi, kanser hücrelerindeki belirli molekülleri (örneğin proteinler) hedef alarak kanser hücrelerinin büyümesini ve yayılmasını durdurmayı amaçlar. Hedefli tedavi, aynı zamanda normal hücrelere zarar vermeyi en aza indirir. Bu tedaviye moleküler hedefli terapi de denir.
Hedefli Tedavi Hangi Durumlarda Kullanılır?
Hedefli tedavi şu durumlarda kullanılabilir:
- Ameliyat sonrası: Geride kalan kanser hücrelerini yok etmek ve kanserin tekrarlama riskini azaltmak amacıyla adjuvan tedavi olarak kullanılabilir.
- Önceki tedavi başarısız olduğunda: Diğer tedavi yöntemleri başarısız olduğunda hedefli tedavi devreye girebilir.
- Tekrarlayan beyin ve omurilik tümörleri: Tekrarlayan tümörlerin tedavisinde kullanılabilir.
- Kemoterapi ile birlikte: Hedefli tedavi, kemoterapi ile birlikte uygulanabilir.
Sağlık ekibiniz, hedefli tedavi ilaçlarını, dozlarını ve tedavi programlarını kişisel ihtiyaçlarınıza göre planlar.
Beyin ve Omurilik Tümörlerinde Kullanılan Hedefli Tedavi İlaçları
Beyin ve omurilik tümörlerinde kullanılan bazı hedefli tedavi ilaçları şunlardır:
Bevacizumab (Avastin)
Bevacizumab, hücrelerin oksijen ve besin taşıması için yeni kan damarları oluşturmasına yardımcı olan vasküler endotelyal büyüme faktörü (VEGF) adlı bir maddeyi hedefler. Tümör hücrelerine bağlanarak yeni kan damarlarının oluşumunu engeller. Glioblastoma (GBM) tedavisinde kullanılır ve diğer beyin ve omurilik tümörlerinin tedavisinde de etkili olabilir. Genellikle her iki haftada bir IV infüzyonla uygulanır.
Everolimus (Afinitor)
Everolimus, hücrelerin büyümesini ve bölünmesini destekleyen mTOR adlı hücre proteinini bloke eder. Ameliyatla tamamen çıkarılamayan subependimal dev hücreli astrositomları tedavi etmek için kullanılabilir. Everolimus, günde bir kez alınan bir hap olarak uygulanır.
Hedefli Tedavi Yan Etkileri
Beyin ve omurilik tümörleri için hedefli tedavi, genellikle kemoterapi ve radyasyon tedavisine göre daha az şiddetli yan etkilere sahiptir. Çünkü hedefli tedavi, sağlıklı hücrelere zarar vermez. Ancak her tedavi gibi hedefli tedavi de yan etkiler gösterebilir. Yan etkiler tedavi sırasında, hemen sonrasında veya birkaç gün veya hafta sonra ortaya çıkabilir. Bazen ise geç yan etkiler, tedavi sonrası aylar veya yıllar sonra görülebilir.
Hedefli Tedavinin Yaygın Yan Etkileri
Hedefli tedavi sırasında görülebilecek yaygın yan etkiler şunlar olabilir:
- Tükenmişlik
- Baş ağrısı
- Ağız yaraları
- İştahsızlık
- Bulantı
- İshal
- Düşük beyaz kan hücresi sayısı (enfeksiyon riskini artırır)
- Artan kan basıncı
- Cilt döküntüleri
- Sıvı birikmesi (çoğunlukla bacaklarda)
Yan Etkilerle Başa Çıkma
Hedefli tedavi sırasında herhangi bir yan etki yaşarsanız veya yan etkilerin tedaviyle ilişkili olduğunu düşünüyorsanız, sağlık ekibinizle iletişime geçin. Yan etkiler ne kadar erken bildirilirse, sağlık ekibiniz size bunlarla başa çıkabilmeniz için daha hızlı çözümler sunabilir.
Sonuç
Hedefli tedavi, beyin ve omurilik tümörlerinin tedavisinde etkili bir seçenek olabilir. Kanser hücrelerinin büyümesini ve yayılmasını engellerken, normal hücrelere verilen zarar minimumda tutulur. Ancak, her tedavi yöntemi gibi hedefli tedavinin de yan etkileri olabilir. Bu yan etkiler genellikle kemoterapi ve radyasyon tedavisine göre daha hafif olsa da, her hasta farklı tepkiler verebilir. Yan etkilerle başa çıkmak için sağlık ekibinizin önerilerine başvurmanız önemlidir.