Bilinmeyen primer kanser (CUP), kanserin vücutta nerede başladığı bilinmeyen bir kanser türüdür. Tedavi süreci, kanserin vücutta hangi bölgede bulunduğuna ve nereden başlamış olabileceğine bağlı olarak şekillenir. Sağlık ekibi, kanserin başlangıç yerini ve türünü belirlemek için laboratuvar testleri yaparak, hastanın ihtiyaçlarına göre en uygun tedavi planını oluşturur.
Koltuk Altındaki Lenf Düğümlerinde Kanser
Koltuk altındaki lenf düğümlerinde (aksiller lenf düğümleri olarak bilinir) en sık görülen CUP türü adenokarsinomdur.
Kadınlar İçin Tedavi
Doğumda kadın olarak tanımlanan kişilerde, koltuk altındaki lenf düğümlerindeki CUP’nin birincil yeri genellikle meme olabilir. Bu durumda tedavi genellikle evre 2 meme kanseriyle aynı şekilde yapılır. Uygulanan tedaviler şunları içerebilir:
- Aksiller lenf düğümü diseksiyonu (koltuk altındaki lenf düğümlerinin cerrahi olarak çıkarılması)
- Memenin alınması (mastektomi)
- Meme kanseri için kemoterapi ve radyasyon tedavisi
- HER2 pozitif kanser tedavisi (HEER2 durumu test edilerek hedefli tedavi)
Erkekler İçin Tedavi
Doğumda erkek olarak tanımlanan kişilerde, koltuk altındaki lenf düğümlerindeki CUP’nin birincil yeri genellikle akciğer olabilir. Tedavi seçenekleri şunlar olabilir:
- Aksiller lenf düğümü diseksiyonu
- Radyasyon tedavisi veya kemoterapi
- Küçük hücreli olmayan akciğer kanseri tedavisi
Boyundaki Lenf Düğümlerinde Kanser
Boyundaki lenf düğümlerinde (servikal lenf düğümleri olarak adlandırılır) en sık görülen CUP türü skuamöz hücre karsinomasıdır.
Tedavi Seçenekleri
CUP’nin baş-boyun veya tiroid gibi bölgelere bağlı olarak tedavi planı şekillenir. Tedavi seçenekleri arasında:
- Boyun diseksiyonu (lenf düğümlerinin cerrahi olarak çıkarılması)
- Radyasyon tedavisi (sadece radyasyon veya kemoradyasyon)
- Tiroid kanseri tedavisi (eğer kanserin tiroidde başladığı düşünülürse)
Kasıktaki Lenf Düğümlerinde Kanser
Kasıktaki lenf düğümlerinde (inguinal lenf düğümleri olarak adlandırılır) en sık görülen CUP türü skuamöz hücre karsinomasıdır.
Tedavi Yöntemleri
Birincil site cinsel organlar, anüs veya rektum olabilir. Tedavi seçenekleri şunlar olabilir:
- İnguinal lenf düğümü diseksiyonu
- Radyasyon tedavisi veya kemoradyasyon (birden fazla lenf düğümünde kanser bulunursa)
Doğuştan Yumurtalıklı Olan Kişilerde Karın Boşluğunda Kanser
Doğuştan yumurtalıklı olan kişilerde karın boşluğunda en sık görülen CUP türü adenokarsinomdur.
Tedavi Seçenekleri
Birincil yer genellikle yumurtalıklar olabilir. Tedavi genellikle evre 3 epitel yumurtalık kanseriyle aynı şekilde yapılır ve şu tedavi seçeneklerini içerebilir:
- Debulking cerrahisi (kanserli dokuyu çıkarma)
- Kemoterapi
Sağlık ekibi, kanda tümör belirteci CA125 seviyelerini izleyerek tedavi etkinliğini değerlendirebilir.
PSA Seviyesi Yüksek Olan Kişilerde Kemik Kanseri
Yüksek PSA seviyesine sahip kişilerde kemikte görülen CUP’nin en sık görülen türü adenokarsinomdur.
Tedavi Yöntemleri
Birincil yerin prostat olabileceği düşünüldüğünde, tedavi genellikle ileri prostat kanseriyle aynı şekilde yapılır ve şunları içerebilir:
- Radyasyon tedavisi ile birlikte veya tek başına hormon tedavisi
Göğüs Kanseri
Göğüste en sık görülen CUP türü adenokarsinomdur. Bu tür CUP’nin birincil yeri genellikle akciğerler veya akciğerler arasındaki boşluktan (mediastinum) olabilir.
Tedavi Yöntemleri
- Cerrahi müdahale (kanser tamamen çıkarılabiliyorsa)
- Radyasyon tedavisi (cerrahisiz veya cerrahi ile birlikte)
Karaciğer ve Karın Kanseri
Karaciğer ve karında en sık görülen CUP türü adenokarsinomdur. Birincil yerin kolon olabileceği düşünülürse, tedavi genellikle evre 4 kolon kanseri tedavisiyle benzer şekilde yapılır. Tedavi seçenekleri şunlar olabilir:
- Kemoterapi
- Hedefli terapi
- İmmünoterapi
- Ameliyat