Karbonhidrat antijeni 19-9 (CA19-9) testi, kandaki CA19-9 miktarını ölçmek için yapılan bir kan testidir. CA19-9, vücutta normalde az miktarda bulunan bir proteindir. Pankreas, karaciğer ve safra kesesi hücreleri tarafından üretilir. Ayrıca bazı kanser hücreleri de bu proteini üretebilir.
CA19-9 Testi Neden Yapılır?
CA19-9 testi, genellikle pankreas ve safra yolları kanserlerinin tedaviye yanıtını izlemek ve tedavi sonrasında kanserin nüksetmediğini kontrol etmek için kullanılır. Bu test, pankreas kanseri ve safra yolu kanserlerinin bazı tipleri için bir tümör belirteci olarak kabul edilir.
CA19-9 testi, pankreas veya safra yolu kanserlerini taramak veya teşhis etmek amacıyla tek başına kullanılmaz. Çünkü insanların yaklaşık %5 ila %22’si CA19-9 üretmez, bu nedenle bu test onlara uygulanamaz. Ayrıca, bazı kanserli olmayan durumlar da CA19-9 seviyesini yükseltebilir.
CA19-9 Testi Nasıl Yapılır?
CA19-9 testi, kan örneği alarak yapılan bir testtir. Hemşire veya teknisyen, kolunuzdaki bir damardan kan örneği almak için bir iğne kullanacaktır. Kan örneği genellikle bir laboratuvarda veya hastanede toplanır. Test için özel bir hazırlık gerekmez.
CA19-9 Test Sonuçlarının Anlamı
CA19-9 testinin sonuçları, doktorunuzun sağlık durumunuzu değerlendirmesinde yardımcı olabilir. CA19-9 seviyelerindeki değişiklikler, kanserin tedaviye yanıt verip vermediğini, hala büyüyüp büyümediğini veya nüksedip etmediğini gösterir.
CA19-9 Düzeyini Artırabilen Kanser Türleri
CA19-9 seviyeleri, çeşitli kanser türlerinde artabilir. Bunlar şunlardır:
- Pankreas ve safra yolları kanseri
- Kolorektal kanser
- Karın kanseri
- Yemek borusu kanseri
- Akciğer kanseri
- Karaciğer kanseri
- Yumurtalık kanseri
- Mesane kanseri
- Rahim kanseri
CA19-9 seviyelerinin çok yüksek olması en sık ileri evre pankreas kanseri olan kişilerde görülür. Ancak, bazı durumlarda sarılık gibi hastalıklar da CA19-9 seviyesinin artmasına neden olabilir. Bu nedenle, CA19-9 testi yapılmadan önce sarılığın tedavi edilmesi gerekebilir.
CA19-9 Düzeyini Artırabilen Kanser Dışı Durumlar
CA19-9 düzeyinin artışı sadece kanserli durumlarla sınırlı değildir. Aşağıdaki kanser dışı durumlar da CA19-9 seviyesini yükseltebilir:
- Siroz veya hepatit gibi karaciğer hastalıkları
- Safra kesesi iltihabı (kolesistit) veya safra kesesi taşları
- Safra kanalı tıkanıklığı veya enfeksiyonu
- Pankreasın iltihabı (pankreatit)
- Kistik fibrozis
- Akciğer, tiroid veya gastrointestinal sistemin bazı bozuklukları
CA19-9 Testi ile Tedavi Takibi
Eğer CA19-9 testi pankreas veya safra yolu kanseri tedavisinin etkinliğini izlemek için kullanılıyorsa, doktorunuz bu seviyeyi zaman içinde izleyecek ve değişiklikleri karşılaştıracaktır.
- CA19-9 seviyesinin düşmesi veya normale dönmesi, tedaviye yanıtın iyi olduğunu gösterebilir.
- CA19-9 seviyelerinin değişmemesi veya artması, kanserin tedaviye yanıt vermediğini, büyüdüğünü veya geri döndüğünü (nüksettiğini) gösterebilir.
Sonuçların Değerlendirilmesi
CA19-9 testinin sonuçları, doktorunuzun sağlık durumunuzu daha iyi anlamasına yardımcı olur. Ancak test tek başına kanser teşhisi koymak için yeterli değildir ve her zaman başka testler ve prosedürlerle desteklenmesi gerekir. Eğer testte anormal bir durum varsa, doktorunuz daha ileri testler veya tedavi seçeneklerini değerlendirecektir.