Yumurtalık kanseri, yumurtalık hücrelerinde başlayan kötü huylu tümörlerdir. Bu tümörler çevre dokulara yayılabilir ve zamanla vücudun diğer bölgelerine metastaz yapabilir. Yumurtalık kanseri, kanserin başladığı hücre türüne göre sınıflandırılır.
Yumurtalık Kanseri Türleri
Epitelyal Over Karsinomu
Epitelyal hücrelerde başlayan bu kanser türü, en yaygın yumurtalık kanseridir. Epitelyal over karsinomları arasında en sık görüleni seröz karsinomdur. Günümüzde birçok seröz over karsinomunun, aslında fallop tüpü hücrelerinden kaynaklanıp yumurtalığın yüzeyine yerleştiği düşünülmektedir.
Sınırda Yumurtalık Tümörleri
Bu tümörler de epitel hücrelerinde başlar. Mikroskop altında bazı karsinom özelliklerini taşısalar da tamamen kanser özelliklerini göstermezler. Genellikle çevre dokulara veya uzak organlara yayılmazlar. Sınırda tümörlere örnek olarak seröz tümörler ve mukuslu tümörler verilebilir.
Stromal Tümörler
Stromal hücrelerden başlayan bu tümörler nadirdir. Granüloza hücreli tümörler, kötü huylu olabilen en yaygın stromal tümörlerdir.
Germ Hücreli Tümörler
Germ hücrelerinden kaynaklanan bu tümörler, genellikle genç kadınlarda görülür. En yaygın iyi huylu germ hücreli tümör olgun kistik teratomdur (dermoid kist). Kanserli germ hücreli tümörlerin en sık görüleni disgerminomdur.
Primer Peritoneal Seröz Karsinom
Bu kanser, karın ve pelvis duvarlarını örten periton zarında gelişir. Görünüm ve davranış açısından epitelyal over karsinomuna benzer, ancak overde çok az ya da hiç kanser hücresi bulunmaz. Kanserin tam olarak nereden başladığı genellikle net değildir.
Kanserli Olmayan Yumurtalık Durumları
Yumurtalıklardaki hücre değişiklikleri her zaman kansere neden olmaz. Bu hücre değişiklikleri;
- Kistler
- Adenofibrom gibi kanserli olmayan tümörler
gibi iyi huylu durumlara yol açabilir.
Yumurtalıkların Yapısı ve İşlevi
Yumurtalıkların Anatomisi
Yumurtalıklar, kadın üreme sisteminde yer alan ve yumurta (ova) üreten çift organlardır. Uterusun her iki tarafında, fallop tüplerinin uçlarına yakın konumlanmışlardır. Her yumurtalık, kapsül adı verilen ince bir doku tabakasıyla çevrilidir.
Yumurtalık Hücre Tipleri
Yumurtalıklar üç farklı hücre tipinden oluşur:
- Epitel hücreleri: Yumurtalığın dış yüzeyini kaplar.
- Germ hücreleri: Yumurtalığın iç kısmında bulunur, yumurtaya dönüşürler.
- Stromal hücreler: Destekleyici bağ dokusunu oluşturur.
Yumurtalıkların Görevleri
Yumurtalıkların iki ana işlevi vardır:
- Kadın cinsiyet hormonlarını üretmek
- Olgun yumurta üretmek
Kadın Cinsiyet Hormonları
- Östrojen: Kadınlık özelliklerinin gelişiminden (göğüs, vücut şekli, üreme organları) sorumludur.
- Progesteron: Rahim iç tabakasının (endometriyum) kalınlaşmasını sağlayarak gebelik için uygun ortam hazırlar. Ayrıca adet döngüsünü ve gebelik sürecini düzenler.
Yumurtlama Süreci
Her ay, bir yumurtalık olgun bir yumurta bırakır. Bu yumurta fallop tüpünden geçerek rahme doğru ilerler. Eğer sperm tarafından döllenirse rahim duvarına yerleşir ve fetüse dönüşmeye başlar. Döllenme olmazsa rahim duvarı adet kanaması ile birlikte vücuttan atılır.
Menopoz ve Yumurtalık Fonksiyonları
Menopoz döneminde yumurtalıklar yumurta üretimini ve hormon salgılamayı durdurur. Bu da kadınlarda doğurganlık döneminin sona erdiği anlamına gelir. Ayrıca östrojen ve progesteron düzeylerinde düşüş yaşanır.
Yumurtalık kanseri ve yumurtalıkların işlevleri hakkında bilgi sahibi olmak, erken tanı ve tedavi açısından büyük önem taşır.