Non-Hodgkin lenfoma (NHL), ciltte başlayabilen bir kanser türüdür ve bu duruma cilt lenfoması veya kutanöz lenfoma denir. Cilt lenfomaları, T hücrelerinde veya B hücrelerinde başlayabilir. Çoğu cilt lenfoması türü T hücrelerinde başlar ve bu türler kutanöz T hücreli lenfomalar (CTCL) olarak adlandırılır. Cilt lenfomaları ayrıca B hücrelerinde de başlayabilir ve bu durum kutanöz B hücreli lenfomalar (CBCL) olarak bilinir.
Bazı lenfomalar, lenf düğümlerinde veya vücudun diğer bölgelerinde başlayarak cilde yayılabilir. Bu türler, başlangıçta ciltte yer almadıkları için cilt lenfoması olarak sınıflandırılmazlar ve tedavi yöntemleri farklıdır.
T Hücreli Cilt Lenfomaları
T hücreli cilt lenfomalarının çeşitli türleri ve tedavi yöntemleri aşağıda sıralanmıştır.
Mikozis Fungoides
Mikozis fungoides, T hücreli cilt lenfomasının en yaygın biçimidir. Bu hastalık, vücudun genellikle güneşe maruz kalmayan bölgelerindeki ciltte başlar. Başlangıçta, kaşıntılı, pullu ve kırmızı döküntüler ya da kabarık yumrular (plaklar) olarak görünür. Mikozis fungoides, genellikle yavaş büyür ve semptomları, diğer cilt problemleriyle karıştırılabilir. Cilt biyopsisiyle teşhis konulmadan önce hastalık aylar veya yıllar boyunca fark edilmeyebilir. Mikozis fungoides, ciltte tümörlere dönüşebilir ve lenf düğümleri, karaciğer, dalak, akciğerler, kan veya kemik iliğine yayılabilir.
Mikozis fungoides için tedavi seçenekleri arasında fototerapi, radyasyon terapisi, immünoterapi, güncel ilaçlar (örneğin kortikosteroidler), sistemik retinoidler, kemoterapi, fotoferez, hedefli tedavi ve kök hücre nakli yer alır.
Sezary Sendromu
Sezary sendromu, mikozis fungoidesin nadir ve agresif (hızlı büyüyen) bir türüdür. Bu durum, lenfoma hücrelerinin kana ve kemik iliğine yayılmasıyla karakterizedir. Genellikle vücuttaki cildin çoğunu etkiler ve güneş yanığına benzer bir görünüme yol açar. Cilt, kırmızı, kaşıntılı ve soyulmuş olabilir. İleri evrelerde cilt son derece kaşıntılı, ağrılı ve soğuğa karşı hassas hale gelebilir. Sezary sendromu, mikozis fungoides ile aynı şekilde tedavi edilir.
Primer Kutanöz Anaplastik Büyük Hücreli Lenfoma (C-ALCL)
Primer kutanöz anaplastik büyük hücreli lenfoma (C-ALCL), genellikle tek bir lezyon ya da birbirine yakın birkaç küçük lezyonla başlar. Lezyonlar farklı boyutlarda olabilir ve bazıları açılarak açık yaralar haline gelebilir. C-ALCL tedavisi, lezyon sayısına göre belirlenir. Tek lezyonlar veya küçük alanlar, radyasyon tedavisi ya da cerrahi gibi lokal tedavilerle tedavi edilebilir. Birden fazla lezyon varsa, sistemik tedavi (kemoterapi veya retinoidler gibi) gerekebilir.
Subkutanöz Pannikülit Benzeri T Hücreli Lenfoma
Subkutanöz pannikülit benzeri T hücreli lenfoma, nadir görülen bir T hücreli cilt lenfomasıdır. Cildin derin katmanlarında başlar ve yavaş büyür. Çoğunlukla bacaklarda, yumrulara yol açabilir. Bu tür, kemoterapi veya radyasyonla tedavi edilebilir.
B Hücreli Cilt Lenfomaları
B hücreli cilt lenfomalarının bazı yaygın türleri ve tedavi yöntemleri aşağıda açıklanmıştır.
Primer Kutanöz Folikül-Merkez Lenfoma
Primer kutanöz folikül-merkez lenfoma, B hücreli cilt lenfomasının en yaygın türüdür. Bu hastalık, yavaş büyür ve genellikle kafa derisi, alın veya üst vücutta kırmızı sivilce, nodül veya plaklar şeklinde görülür. Tedavi seçenekleri arasında topikal ilaçlar, cerrahi müdahale, kemoterapi, hedefli tedavi ve radyasyon tedavisi yer alır.
Primer Kutanöz Marjinal Bölge B Hücreli Lenfoma
Primer kutanöz marjinal bölge B hücreli lenfoma, çok yavaş büyüyen bir B hücreli cilt lenfomasıdır. Genellikle kollarda veya vücudun üst kısmında büyük kırmızı veya mor sivilceler, plaklar veya şişlikler şeklinde görülür. Tedavi yöntemleri arasında topikal ilaçlar, cerrahi müdahale, kemoterapi, hedefli tedavi ve radyasyon tedavisi yer alır.
Cilt Lenfoması Tedavi Yöntemleri
Cilt lenfoması tedavisi, hastalığın türüne bağlı olarak değişir. Tedavi seçenekleri lokal veya sistemik olabilir. Lokal tedaviler, yalnızca etkilenen cilt bölgelerine uygulanırken, sistemik tedaviler tüm vücuda yayılır ve daha geniş bir alanı tedavi eder.
Dikkatli Bekleyiş
Birçok cilt lenfoması yavaş büyüdüğü için, hastaların durumuna göre dikkatli bekleyiş önerilebilir. Bu süreçte, sağlık ekibi lenfomayı izlemek için testler yapacaktır ve hastalığın ilerlemesi durumunda farklı tedavi yöntemleri uygulanabilir.
Ameliyat
Ameliyat, cilt lenfoması için yapılan bir tedavi yöntemi olabilir. Genellikle, cilt biyopsisi ile hastalığın tipinin belirlenmesinde kullanılır. Ayrıca, ciltte tamamen çıkarılabilen birkaç tümör olduğunda cerrahi müdahale gerekebilir.
Radyasyon Tedavisi
Radyasyon tedavisi, kanser hücrelerini yok etmek için yüksek enerjili ışınlar kullanır. Cilt lenfoması tedavisinde, genellikle harici radyasyon terapisi (cilt bölgesine radyasyon verilmesi) kullanılır. İki tür radyasyon tedavisi vardır: Etkilenen bölgeye uygulanan radyoterapi (ISRT) ve tüm vücuda cilt üzerinden uygulanan Toplam Cilt Elektron Işını (TSEB) terapisi.
Fototerapi
Fototerapi, ultraviyole ışık kullanarak cilt lenfomasını tedavi eder. Bu tedavi, iki tür ultraviyole ışık olan UVA ve UVB ışıklarını içerir. PUVA tedavisinde, psoralen ilacı ve UVA ışığı birlikte kullanılır, UVB fototerapisi ise yalnızca UVB ışığına dayanır.
Topikal İlaçlar
Topikal ilaçlar, doğrudan cilde uygulanır ve genellikle lokal tedavi olarak kullanılır. Bu ilaçlar arasında kortikosteroidler ve kemoterapi ilaçları (örneğin karmustin) yer alır.
Fotoferez
Fotoferez, ekstrakorporeal fotoferez (ECP) olarak da bilinir. Bu tedavi, Sezary sendromu ve bazı diğer CTCL türleri için kullanılır. Kan vücuttan alınır, özel bir makinede tedavi edilir ve ardından tekrar vücuda geri verilir.
Kemoterapi
Kemoterapi, kanser hücrelerini yok etmek için ilaçlar kullanır. Cilt lenfoması tedavisinde, sistemik kemoterapi, hastalığın ilerlediği ve vücuda yayılmış durumlarda kullanılır. Bu tedavi, geri dönen veya diğer tedavilere yanıt vermeyen cilt lenfoması türlerinde de etkili olabilir.
Hedefli Terapi
Hedefli tedavi, kanser hücrelerindeki belirli molekülleri hedef alarak hücre büyümesini engeller. Cilt lenfoması tedavisinde, hedefli tedavi ilaçları, diğer tedavilere yanıt vermeyen durumlarda kullanılır.
Sistemik Retinoidler
Sistemik retinoidler, A vitamini türevleri olup cilt lenfomasının tedavisinde kullanılabilir. Bunlar, hap olarak alınabilir ya da topikal olarak uygulanabilir.
Kök Hücre Nakli
Kök hücre nakli, diğer tedavilere yanıt vermeyen cilt lenfoması vakalarında önerilebilir. Bu tedavi, bağışıklık sistemini yeniden inşa etmeyi amaçlar.