Mukoza ilişkili lenf dokusunun ekstranodal marjinal bölge B hücreli lenfoması (MALT), B hücrelerinde başlayan ve yavaş büyüyen bir Hodgkin dışı lenfoma (NHL) türüdür. MALT lenfoması olarak da bilinir ve genellikle lenfatik sistem dışında, vücudun farklı bölgelerinde gelişir.
MALT Lenfomasının Sınıflandırılması
MALT lenfoması, nodal marjinal bölge lenfoma (NMZL) ve splenik marjinal bölge lenfoma (SMZL) ile birlikte marjinal bölge lenfomaları adı verilen bir NHL grubuna aittir. Bu lenfoma türleri, lenf düğümleri veya dalakta bulunan marjinal bölge adı verilen bir alandan türetilir.
MALT Lenfomasının Gelişim Yeri
MALT lenfoması, mukoza zarları veya vücudun organlarını ve boşluklarını döşeyen dokularda gelişir. Gastrik MALT lenfoması en yaygın olanıdır ve midede başlar. Gastrik MALT lenfoması olan hastaların çoğunda Helicobacter pylori (H. pylori) enfeksiyonu geçmişi bulunmaktadır. Ayrıca, hepatit C virüsü gibi diğer bakteriyel veya viral enfeksiyonlar da MALT lenfoması ile ilişkilidir.
Gastrik olmayan MALT lenfoması ise mide dışında, bağırsaklar, akciğerler, cilt, tükürük bezleri, tiroid, mesane, göğüsler veya göz çevresindeki dokularda gelişebilir. Bu tür MALT lenfoması H. pylori ile ilişkili değildir, ancak bazı otoimmün hastalık geçmişine sahip bireylerde görülebilir.
MALT Lenfomasının Dönüşümü
MALT lenfoması, bazen daha agresif bir lenfoma türü olan diffüz büyük B hücreli lenfomaya (DLBCL) dönüşebilir. Bu dönüşüm gerçekleştiğinde, tedavi DLBCL’e yönelik yapılır.
MALT Lenfoması Tedavisi
MALT lenfoması tedavisi, hastanın özel ihtiyaçlarına göre şekillenir. Sağlık ekibiniz, tedavi planını belirlerken genellikle mevcut enfeksiyonları da göz önünde bulundurur.
H. pylori ve Hepatit C Tedavisi
Eğer hastada H. pylori veya hepatit C virüsü (HCV) enfeksiyonu bulunuyorsa, kanser tedavisi başlamadan önce antibiyotikler veya antiviral ilaçlarla tedavi edilir. Bu enfeksiyonların tedavi edilmesi, lenfomanın tamamen ortadan kalkmasına ve ek tedavi gereksiniminin ortadan kalkmasına yol açabilir.
Dikkatli Bekleyiş
MALT lenfoması yavaş ilerliyorsa ve herhangi bir belirti göstermiyorsa, dikkatli bekleme önerilebilir. Bu durumda, sağlık ekibi lenfomayı dikkatlice izler ve semptomlar veya hastalığın hızlanması durumunda tedaviye başlanır.
Radyasyon Tedavisi
Radyasyon tedavisi, kanser hücrelerini yok etmek için yüksek enerjili ışınlar veya parçacıklar kullanır. MALT lenfoması tedavisinde genellikle mide veya akciğerler gibi belirli bölgelerde kullanılabilir.
Hedefli Terapi
Hedefli terapi, kanser hücrelerinde veya hücre içindeki belirli molekülleri hedef alır. Bu tedavi yöntemi, kanser hücrelerinin büyümesini ve yayılmasını durdururken normal hücrelere zarar vermez. MALT lenfoması tedavisinde kullanılan hedefli tedavi ilaçları şunlardır:
- Rituksimab (Rituxan ve biyobenzerler): MALT lenfomasının tedavisinde kullanılan hedefli bir tedavi ilacıdır. Hem tek başına hem de kemoterapiyle birlikte kullanılabilir.
Kemoterapi
Kemoterapi, kanser hücrelerini yok etmek için ilaçlar kullanır. MALT lenfomasının tedavisinde kemoterapi uygulanabilir ve genellikle rituksimab gibi hedefli tedavi ilaçlarıyla birleştirilir. MALT lenfoması tedavisinde en yaygın kullanılan kemoterapi ilaçları şunlardır:
- Klorambusil (Leukeran)
- Bendamustin (Treanda, Benvyon, Esamuze)
- Fludarabin (Fludara)
- CVP: Siklofosfamid (Procytox), vinkristin ve prednizon kombinasyonu.
- CHOP: Siklofosfamid, doksorubisin, vinkristin ve prednizon kombinasyonu.
Sonuç
Mukoza ilişkili lenf dokusunun ekstranodal marjinal bölge B hücreli lenfoması (MALT), yavaş büyüyen ve tedaviye iyi yanıt veren bir lenfoma türüdür. Tedavi, hastalığın evresine ve bireysel ihtiyaçlara göre şekillendirilir. H. pylori veya hepatit C gibi enfeksiyonlar, tedavi sürecini etkileyebilir ve bu enfeksiyonlar tedavi edilerek lenfomanın temizlenmesine yardımcı olabilir.