Bir risk faktörü, kanser geliştirme olasılığını artıran bir faktördür. Bu, bir davranış, madde veya durum olabilir. Çocukluk çağı beyin ve omurilik tümörleri, genellikle çoklu risk faktörlerinin bir sonucu olarak gelişir. Ancak bazen, risk faktörlerinden hiçbirine sahip olmayan çocuklarda da bu tümörler gelişebilir.
Çocukluk çağı beyin ve omurilik tümörlerinin çoğu, yaşamın ilk 10 yılı içinde ortaya çıkar. Erkeklerde, ependimom veya medulloblastom gibi belirli beyin tümörleri, kızlara göre daha sık görülür. Bazı genetik rahatsızlıklara sahip çocuklar, beyin ve omurilik tümörleri açısından ortalamadan daha yüksek risk taşır. Çocuğunuzun risk durumu hakkında doktorunuzla görüşmek önemlidir.
Çocukluk Çağı Beyin ve Omurilik Tümörleri İçin Risk Faktörleri
Risk faktörlerinin çoğu değiştirilemez, yani bu faktörleri değiştirmek mümkün değildir. Bu nedenle, bir çocuğun riskini azaltmak için belirli bir yol olmadığı söylenebilir. Risk faktörleri genellikle önem sırasına göre sıralanabilir, ancak çoğu durumda kesin bir sıralama yapmak zordur.
Belirli Genetik Koşullar
Bazı genetik rahatsızlıklar, çocuklarda beyin ve omurilik tümörü gelişme riskini artırabilir. Bu rahatsızlıklar, çeşitli kanser türlerinin ortaya çıkmasına yol açabilir.
Nörofibromatozis
Nörofibromatozis, sinirler, kaslar, kemikler ve cilt üzerinde etkiler gösteren genetik bir bozukluktur. Hem nörofibromatozis tip 1 (NF1) hem de nörofibromatozis tip 2 (NF2), çocukluk çağı beyin ve omurilik kanseri riskini artırabilir. Ancak, bu kanserler genellikle NF1’li çocuklarda daha yaygındır. NF2’nin neden olduğu tümörler genellikle yavaş büyür ve kansere dönüşme eğilimi göstermez.
Von Hippel-Lindau (VHL) Sendromu
Von Hippel-Lindau sendromu, vücudun farklı yerlerinde tümör ve kistler gelişmesine neden olan nadir bir durumdur. Bu tümörler hem kanserli hem de kansersiz olabilir.
Li-Fraumeni Sendromu
Li-Fraumeni sendromu, beyin tümörleri de dahil olmak üzere farklı kanser türlerinin gelişme riskini artıran genetik bir hastalıktır.
Tübüloz Skleroz
Tübüloz skleroz (Bourneville hastalığı), beyin ve omurilik dahil olmak üzere vücudun birçok bölgesinde kanserli olmayan tümörlerin oluşmasına yol açar.
Turcot Sendromu
Turcot sendromu, kolonda polip adı verilen büyümelere neden olan ve aynı zamanda beyin ve omurilik tümörlerine yol açabilen genetik bir durumdur.
Bazal Hücreli Nevüs Sendromu
Bazal hücreli nevüs sendromu, birden fazla organda sorunlara yol açar ve beyin ile omurilik tümörlerinin gelişme riskini artırır. Bu sendrom, Gorlin sendromu veya nevoid bazal hücreli karsinom sendromu olarak da bilinir.
Cowden Sendromu
Cowden sendromu, vücudun farklı bölgelerinde, özellikle cilt ve mukoza zarlarında kanserli olmayan büyümelere yol açar. Bu durum, beyin tümörleri de dahil olmak üzere bazı kanser türlerinin gelişme riskini artırır.
Rubinstein-Taybi Sendromu (RSTS)
Rubinstein-Taybi sendromu, geniş başparmak-halluks sendromu olarak da bilinir. Bu sendrom, benzersiz yüz hatları, geniş ve eğri başparmaklar, kısa boy ve zihinsel engellilik gibi belirtilerle birlikte, beyin tümörleri gibi farklı tümör türlerine yol açabilir.
Önceki Radyasyon Tedavisi
İyonlaştırıcı radyasyon, kanser gelişiminin bilinen bir risk faktörüdür. Beyin bölgesine yapılan radyasyon tedavisi, çocukluk çağı beyin tümörlerinin gelişme riskini artırabilir. Radyasyon tedavisi, yalnızca yararları ve riskleri dikkatlice değerlendirildikten sonra uygulanır. Beyinde veya beyinle yakın organlarda kanser tedavisi için yapılan radyasyon tedavisinin uzun vadeli riskleri genellikle faydalarından daha küçüktür.
BT Tarama ve Diğer Görüntüleme Testleri
Bazı görüntüleme testleri, özellikle BT taramaları, iyonlaştırıcı radyasyon kullanır. Modern cihazlar en düşük radyasyon seviyesini kullanmaya çalışsa da, bir BT taraması normal röntgenlerden daha yüksek radyasyon miktarı içerir. Ancak tek bir BT taramasının kanser riskini artırma olasılığı düşüktür. Görüntüleme testlerinden elde edilen riskler, her zaman bu testlerin sağladığı faydalarla değerlendirilmelidir.
Olası Diğer Risk Faktörleri
Bazı doğuştan gelen kusurlar, çocukluk çağı beyin ve omurilik tümörlerinin gelişme riskiyle ilişkilendirilmiştir. Ancak, bu olasılıklar üzerine yapılan araştırmaların henüz kesin bir risk faktörü ortaya koyacak kadar güçlü kanıtları bulunmamaktadır.
Sonuç
Çocukluk çağı beyin ve omurilik tümörlerinin gelişmesinde rol oynayan risk faktörleri genellikle genetik ve çevresel faktörlerden kaynaklanır. Bazı genetik hastalıklar ve önceki radyasyon tedavileri, bu tümörlerin gelişme riskini artırabilir. Ancak, bu faktörlere sahip çocuklar her zaman bu tür bir tümör gelişmesi riski taşımaz. Çocuğunuzun risk durumu hakkında endişeleriniz varsa, doktorunuza danışarak daha fazla bilgi alabilirsiniz.