Hipofiz bezi tümörlerinin belirtileri, tümörün büyüklüğüne, hormon üretip üretmediğine ve çevresindeki yapılara uyguladığı baskıya bağlı olarak değişir. Hipofiz bezi tümörleri, birçok farklı sağlık sorunuyla benzer semptomlara yol açabileceğinden, doğru tanı koymak bazen zor olabilir.
Hipofiz Bezi Tümörlerinin Belirtileri
Hipofiz bezi tümörleri, tümörün büyüdükçe çevresindeki bölgelere baskı yapması veya fazla hormon üretmesiyle çeşitli belirtilere neden olabilir. Semptomlar şunlara bağlı olarak değişebilir:
- Tümör, sinirler veya beynin bazı bölgelerine baskı yapıyorsa
- Tümör, hipofiz bezinin bazı kısımlarına baskı yapıyorsa veya hipofiz bezinin dokusuna zarar veriyorsa
- Tümör çok fazla hormon üretiyorsa (işlevsel) ya da hiç hormon üretmiyorsa (işlevsiz)
Büyüyen Tümörlerin Belirtileri
Hipofiz bezi tümörü büyüdükçe, yakındaki yapılar üzerinde baskı yapabilir ve şu semptomlara yol açabilir:
- Bulanık görme veya yan görüş kaybı (periferik görüş kaybı)
- Baş ağrısı
- Baş dönmesi
- Yüzde uyuşma veya ağrı
- Uyku sorunları
- Tükenmişlik
- Zayıflık
- Bulantı
- Aşırı susama ve sık idrara çıkma (diabetes insipidus)
İşlevsel Tümörlerin Belirtileri
Çoğu hipofiz bezi tümörü, belirli hormonları aşırı derecede üretir. Bu tür tümörler işlevsel tümörler olarak adlandırılır. İşlevsiz tümörler ise ekstra hormon üretmezler. İşlevsel tümörlerin semptomları, üretilen fazla hormona bağlı olarak değişir.
Prolaktin Üreten Tümörler
Prolaktin üreten hipofiz bezi tümörleri şu belirtileri verebilir:
- Adet dönemlerinin durması (amenore)
- Hamile kalmadan veya doğum yapmadan süt üretimi
- Cinselliğe olan ilginin azalması (libido kaybı)
- Erektil disfonksiyon
- Erkeklerde meme büyümesi
Büyüme Hormonu Üreten Tümörler
Büyüme hormonu üreten hipofiz bezi tümörleri aşağıdaki semptomlara yol açabilir:
- Yetişkinlerde kafatası, yüz, çene, el ve ayak kemiklerinin büyümesinin artması (akromegali)
- Çocuklarda aşırı hızlı büyüme ve aşırı uzun boy (gigantizm)
- Eklem ağrısı
- Yüksek kan şekeri seviyeleri (glikoz)
- Artan terleme
- Vücut kıllarının artması
Adrenokortikotropik Hormon (ACTH) Üreten Tümörler
ACTH üreten tümörler vücutta aşırı kortizol üretimine neden olabilir ve bu da Cushing hastalığına yol açar. Cushing hastalığının belirtileri şunlardır:
- Kilo alımı
- Kırmızı, yuvarlak ve dolgun bir yüz
- Kas güçsüzlüğü
- Yüz ve vücutta artan kıl büyümesi
- Omuzlar arasında veya köprücük kemiğinin üstünde yağ birikmesi
- Ciltte mor çizgiler
- Yüksek tansiyon
- Yüksek kan şekeri seviyeleri
- Ruh hali ve davranış değişiklikleri
Tiroid Uyarıcı Hormon (TSH) Üreten Tümörler
TSH üreten hipofiz bezi tümörleri, aşırı aktif tiroid (hipertiroidizm) gelişmesine yol açabilir. Bunun belirtileri şunlardır:
- Sinirlilik
- Endişe
- Titreme hissi
- Uyku sorunları
- Artan iştah
- Kilo kaybı
- Sıcak hissetme
- Sık bağırsak hareketleri
- Hızlı veya düzensiz kalp atışı
Gonadotropin Üreten Tümörler
Gonadotropin üreten tümörler, genellikle semptomlara yol açacak kadar fazla hormon üretmez. Ancak, aşağıdaki semptomlara yol açabilir:
- Düzensiz adet dönemleri
- Kısırlık
- Erkeklerde cinselliğe ilginin azalması
Sonuç
Hipofiz bezi tümörleri, büyüklüklerine, hormon üretim seviyelerine ve çevresindeki yapılarla olan ilişkilerine bağlı olarak çeşitli belirtiler verebilir. Semptomlar, tümörün hangi hormonu fazla ürettiğine ve hangi bölgelere baskı yaptığına bağlı olarak farklılık gösterebilir. Bu belirtiler, hipofiz bezi tümörlerinin tanı ve tedavisinde doktorlara yol gösterici olabilir. Eğer bu tür belirtiler yaşanıyorsa, profesyonel bir sağlık uzmanına danışmak önemlidir.