Meme kanseri cerrahisi, tümör veya kanserli dokuyu çıkarmak, incelemek veya onarmak amacıyla yapılan tıbbi bir müdahaledir. Meme kanseri tedavisinin önemli bir parçası olan cerrahi, kanserin evresi, tümörün büyüklüğü ve yayılım durumu gibi faktörlere göre planlanır.
Meme Kanseri Cerrahisinin Amaçları
Meme kanseri cerrahisinin birkaç farklı amacı vardır:
- Tümörü Tamamen Çıkarmak: Kanserli tümörün vücuttan çıkarılması, tedavi sürecinin bir parçasıdır.
- Kanserin Lenf Düğümlerine Yayılıp Yayılmadığını Kontrol Etmek: Kanserin yayılımını belirlemek için lenf düğümleri incelenir.
- Tekrarlayan Kanseri Çıkarmak: Meme kanseri tekrar ettiğinde, bu kanserin çıkarılması gerekebilir.
- Meme Rekonstrüksiyonu: Kanser tedavisi sonrası memeyi yeniden şekillendirme işlemi yapılabilir.
Cerrahi, genellikle diğer tedavi yöntemleriyle birlikte uygulanır. Ameliyat öncesinde, bazı hastalara kemoterapi (neoadjuvan kemoterapi) verilebilir, bu da büyük tümörlerin küçülmesine ve cerrahi olarak çıkarılmasının kolaylaşmasına yardımcı olabilir.
Meme Kanseri Ameliyat Türleri
1. Meme Koruyucu Cerrahi (MKC)
Meme koruyucu cerrahi (MKC) veya lumpektomi, memenin mümkün olduğunca büyük bir kısmını korumayı amaçlayan bir cerrahidir. Bu cerrahi türü, genellikle erken evre meme kanserinde tercih edilir ve cerrahinin ardından radyasyon tedavisi uygulanabilir.
BCS (Meme Koruyucu Cerrahi) Nasıl Yapılır?
BCS, hastanede yapılır ve genel veya lokal anestezi altında uygulanır. Cerrah, memede anormal bölgeyi veya tümörü çevreleyen doku ile birlikte çıkarır. Sonrasında, yaranın üzerine bandaj veya pansuman yapılır. Çıkarılan doku, mikroskop altında kanser hücreleri açısından incelenir.
BCS Yan Etkileri
- Kanama
- Enfeksiyon
- Göğüs ağrısı veya hassasiyet
- Geçici meme şişmesi
- Meme şeklindeki değişiklik
- Lenfödem (lenf düğümleri çıkarılmışsa)
- Göğüs duvarı veya kolda sinir ağrısı
2. Mastektomi
Mastektomi, tüm memenin çıkarılması işlemidir. Mastektomi, genellikle daha büyük tümörler veya kanserin memede birden fazla bölgeye yayılması durumunda tercih edilir.
Mastektomi Türleri
- Toplam Mastektomi: Tüm meme ve göğüs kaslarını örten dokuyu çıkarır.
- Deri Koruyucu Mastektomi: Göğsün dış yüzeyini kaplayan deri dışında tüm memenin çıkarıldığı bir işlemdir.
- Çift Mastektomi: Her iki memenin de alındığı bir cerrahidir.
- Modifiye Radikal Mastektomi: Tüm meme, meme ucu, göğüs kaslarını örten doku ve koltuk altındaki lenf düğümlerinin çoğu çıkarılır.
Mastektomi Nasıl Yapılır?
Mastektomi, genellikle genel anestezi altında yapılır. Ameliyat sırasında göğüs bölgesine drenaj tüpleri yerleştirilebilir. Bu tüpler, iyileşme sürecinde biriken sıvıların temizlenmesini sağlar. Ameliyat sonunda dikişler yapılır ve bandaj uygulanır.
Mastektomi Yan Etkileri
- Kanama
- Enfeksiyon
- Ağrı
- Şişlik
- Sıvı birikmesi
- Doku yara izi
- Kol ve omuz hareketliliği sorunları
- Göğüs duvarı uyuşması
- Lenfödem
- Vücut imajı değişiklikleri
3. Lenf Nodları Cerrahisi
Meme kanserinin evrelenmesinde, kanserin lenf düğümlerine yayılıp yayılmadığını kontrol etmek önemlidir. Bunun için lenf nodu cerrahisi yapılabilir.
Sentinel Lenf Nodu Biyopsisi (SLNB)
Sentinel lenf nodu biyopsisi, tümör etrafındaki ilk lenf nodunun çıkarılarak kanser içerip içermediğinin kontrol edilmesidir. Eğer bu lenf nodu kanserli ise, aksiller lenf nodu diseksiyonu (ALND) yapılabilir.
Aksiller Lenf Nodu Diseksiyonu (ALND)
Bu işlem, koltuk altındaki lenf düğümlerini çıkarır. Genellikle, kanser lenf düğümlerine yayılmışsa tercih edilir. Aksi takdirde, sentinel lenf nodu biyopsisi yeterli olabilir.
Lenf Nodları Cerrahisi Yan Etkileri
- Kanama
- Enfeksiyon
- Ağrı
- Lenfödem (özellikle ALND sonrası daha yaygın)
- Koltuk altı uyuşması
- Sınırlı omuz ve kol hareketliliği
Meme Kanseri Ameliyatından Sonra İyileşme Süreci
Meme kanseri cerrahisi, ayaktan tedavi olarak yapılabileceği gibi hastanede yatış gerektirebilir. Ameliyat sonrası iyileşme süreci, ameliyatın türüne, genel sağlık durumuna ve vücudun iyileşme hızına bağlı olarak değişir. Ameliyatın ardından drenler takılabilir ve bu drenlerin evde bakımı gerekebilir.
Sağlık ekibiniz, cerrahi bölgeyi nasıl temizleyeceğinizi, dikişlerin nasıl çıkarılacağını ve iyileşme sürecinde hangi egzersizlerin yapılması gerektiğini size bildirecektir.
İyileşme Süreci ve Rehabilitasyon
Meme kanseri ameliyatından sonra, ağrıyı yönetmek ve fonksiyonel iyileşme sağlamak için rehabilitasyon egzersizleri önerilebilir. Sağlık ekibiniz, iyileşme sürecini daha konforlu hale getirebilmek için size rehberlik edecektir.
Sonuç
Meme kanseri cerrahisi, kanserin türüne ve evresine göre özelleştirilmiş bir tedavi süreci gerektirir. Ameliyat türü, kanserin yayılma durumu, tümörün büyüklüğü ve hastanın genel sağlığına bağlı olarak seçilir. Hangi cerrahi müdahalenin yapılacağı konusunda sağlık ekibinizin önerileri doğrultusunda karar verilir. Her tür cerrahi müdahalede, yan etkiler ve iyileşme süreci kişisel faktörlere bağlı olarak değişebilir, bu nedenle iyileşme sürecinin her aşamasında profesyonel destek almak önemlidir.