Mide kanserinin teşhisi, bir sağlık sorununu belirleme sürecidir. Bu süreç genellikle bir aile hekiminin ziyaret edilmesiyle başlar. Doktor, semptomlarınızı sorarak fiziksel bir muayene yapar ve mide kanseri veya başka sağlık sorunlarını kontrol etmek için testler isteyebilir. Bu testler, kanserin varlığını belirlemenin yanı sıra evresini (ne kadar yayıldığını) anlamaya yardımcı olur.
Sağlık Geçmişi ve Fiziksel Muayene
Sağlık geçmişi, semptomlarınız, riskleriniz ve önceki sağlık sorunlarınızın kaydını içerir. Doktorunuz, mide kanseri şüphesiyle ilgili sorular soracaktır. Bu sorular şunları içerebilir:
- Mide kanseri belirtileri
- Helicobacter pylori (H. pylori) enfeksiyonu
- Mide polipleri veya gastrit gibi mide sorunları
- Önceki mide ameliyatları
Ayrıca, aile geçmişinizde mide kanseri veya diğer gastrointestinal kanserler olup olmadığı da sorgulanabilir. Fiziksel muayene sırasında, doktorunuz karın bölgesinde büyümüş organlar, yumrular veya şişlik olup olmadığını kontrol edebilir. Ayrıca koltuk altı ve köprücük kemiği çevresindeki lenf düğümlerini kontrol eder ve dijital rektal muayene yapabilir.
Tam Kan Sayımı (CBC)
Tam kan sayımı (CBC), beyaz kan hücreleri, kırmızı kan hücreleri ve trombositlerin sayısını ölçer. Uzun süreli kanamadan kaynaklanan anemi gibi durumları kontrol etmek için yapılabilir.
Kan Kimyası Testleri
Kan kimyası testleri, kandaki belirli kimyasalları ölçer ve organların nasıl çalıştığını gösterir. Mide kanserini evrelemek için kullanılan bazı kan kimyası testleri şunları içerir:
- Karaciğer Fonksiyon Testleri: Karaciğerin ne kadar iyi çalıştığını kontrol eder. Yüksek seviyeler kanserin karaciğere yayılabileceğini gösterebilir.
- Böbrek Fonksiyon Testleri: Böbreklerin işlevini kontrol eder. Yüksek seviyeler kanserin böbreklere veya üreterlere yayılabileceğini gösterebilir.
- Elektrolit Paneli: Vücuttaki elektrolit seviyelerini kontrol eder. Anormal elektrolit seviyeleri, vücutta sıvı dengesizliği olduğunu gösterebilir.
Üst Gastrointestinal (GI) Endoskopisi
Üst gastrointestinal endoskopisi, mide kanserini teşhis etmek için en yaygın kullanılan testtir. Bu test sırasında, doktor esnek bir tüp (endoskop) kullanarak yemek borusunu, midenin içini ve ince bağırsağın ilk kısmını inceleyebilir. Bu test, kanama, ülser, polip, tümör ve iltihap gibi sorunları kontrol etmek için yapılır. Biyopsi örneği de alınabilir.
Endoskopik Ultrason (EUS)
EUS, üst GI endoskopisiyle aynı anda yapılabilir ve tümörün mide duvarına ne kadar derinlemesine yayıldığını belirlemeye yardımcı olur. Ayrıca kanserin lenf düğümleri gibi yakın bölgelere yayılıp yayılmadığını kontrol eder. EUS ile, biyopsi iğnesiyle kanserli bölgelere örnekler alınabilir.
Biyopsi
Biyopsi, vücuttan doku veya hücre örnekleri alarak laboratuvarda test edilmesini sağlar. Bu test, kanser hücrelerinin bulunup bulunmadığını belirler. Biyopsi türleri şunlardır:
- Endoskopik Biyopsi: Endoskopi sırasında mideden küçük örnekler alınır.
- EUS Rehberliğinde İğne Biyopsisi: EUS kullanılarak biyopsi iğnesi belirli bölgelere yönlendirilir.
- Laparoskopik Biyopsi: Laparoskop adı verilen esnek bir tüp kullanılarak mide dışına yayılmış kanserler araştırılır.
Tümör Belirteç Testleri
Tümör belirteçleri, kanserin varlığını belirlemek için kullanılan maddelerdir. Mide kanserinde, aşağıdaki tümör belirteçleri ölçülebilir:
- HER2: Hücrelerdeki büyümeyi kontrol eden bir proteini gösteren gen. HER2 pozitif mide kanseri, tedaviye özel bir yaklaşım gerektirebilir.
- Karsinoembriyonik Antijen (CEA): Mide kanserinin varlığını belirlemek için kullanılan bir tümör belirtecidir.
- Kanser Antijeni 19-9 (CA19-9) ve CA125: Mide kanseri varlığında bu antijenlerin düzeyleri yüksek olabilir.
BT Taraması
Bilgisayarlı Tomografi (BT) taraması, vücudun iç organlarının, dokularının ve kemiklerinin 3D görüntülerini oluşturur. Mide kanserinin karaciğere, akciğerlere veya diğer organlara yayılıp yayılmadığını görmek için kullanılır. Ayrıca, biyopsi iğnesinin doğru bölgeye yönlendirilmesine yardımcı olabilir.
Göğüs Röntgeni
Göğüs röntgeni, mide kanserinin akciğerlere yayılıp yayılmadığını kontrol etmek için kullanılır. Bu test genellikle BT taraması ile birlikte yapılır.
MRI (Manyetik Rezonans Görüntüleme)
Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI), organların, dokuların ve kan damarlarının kesitsel görüntülerini elde etmek için kullanılır. Karın MRI’ı, mide kanserinin karaciğere yayılıp yayılmadığını incelemek için kullanılabilir.
PET Taraması
Pozitron Emisyon Tomografisi (PET) taraması, vücut dokularındaki metabolik değişiklikleri tespit etmek için kullanılır. PET taraması, mide kanserinin vücuda yayılıp yayılmadığını belirlemek için kullanılır. Bazen, PET ve BT taramaları birlikte yapılır (PET-CT taraması).
Laparoskopi
Laparoskopi, mide kanserinin evresini belirlemek ve tedavi planını oluşturmak için kullanılan bir cerrahi yöntemdir. Bu işlem sırasında karın bölgesine yapılan küçük kesilerle kanserli alanlar incelenir ve biyopsi örnekleri alınabilir.
Mide kanseri tanısında kullanılan bu testler, doktorların doğru bir teşhis koymasına ve uygun tedavi planını oluşturmasına yardımcı olur.