Pankreas kanseri, pankreasın hücrelerinde başlayan kötü huylu (kanserli) tümörlerin oluşumu ile kendini gösterir. Kanserli tümörler, yakındaki dokulara büyüyebilir, onları yok edebilir ve vücudun diğer bölgelerine yayılabilir (metastaz yapabilir). Tüm pankreas kanserlerinin yaklaşık %95’i, ekzokrin hücrelerde başlayan tümörlerden kaynaklanmaktadır. Ekzokrin hücreler, sindirim sistemi için sıvılar üretir ve salgılar.
Duktal Adenokarsinom
Duktal adenokarsinom, pankreasın en yaygın kanserli tümörüdür ve tüm pankreas kanserlerinin yaklaşık %95’ini oluşturur. Bu kanser türü, pankreasın kanallarını döşeyen hücrelerde başlar ve genellikle pankreasın başında görülür. Ayrıca, pankreasın gövdesi ve kuyruğunda da başlayabilir. Duktal adenokarsinom, erkeklerde kadınlardan 1,5 ila 2 kat daha sık görülür ve genellikle 60-80 yaşları arasında gelişir.
Nadir Pankreas Kanserleri
Pankreasta nadiren görülen diğer kanser türleri de vardır. Bu nadir kanserler, genellikle daha az yaygın olup farklı tedavi yöntemlerine ihtiyaç duyar.
Adenoskuamöz Karsinom
Adenoskuamöz karsinom (veya adenokantom), pankreasın nadir kanserli tümörlerinden biridir. Erkeklerde kadınlara göre 3 kat daha sık görülür ve her yaşta gelişebilir. Adenoskuamöz karsinomlar, cerrahi müdahale, kemoterapi veya radyasyon tedavisi ile tedavi edilebilir.
Pankreas Nöroendokrin Tümörleri (pNET’ler)
Pankreas nöroendokrin tümörleri (pNET’ler), genellikle 60 yaş üzerindeki bireylerde daha yaygındır ve erkeklerde kadınlardan daha fazla görülür. Bu tümörler pankreasın herhangi bir bölgesinde ortaya çıkabilir ve kemoterapi ilaçları ile tedavi edildikten sonra cerrahi veya radyasyon tedavisi uygulanabilir.
Kistadenokarsinom
Kistadenokarsinom, genellikle kadınlarda daha sık görülür ve her yaşta gelişebilir. Tanı konulduğunda ortalama yaş 48’dir. Bu tümörler çoğunlukla pankreatit (pankreas iltihaplanması) öyküsü olmayan kişileri etkiler. Kistadenokarsinomlar, cerrahi tedavi ile çıkarılabilir, ancak bu tümörler çok nadir olduğundan en uygun cerrahi yöntemi belirlemek zordur.
Asiner Hücreli Karsinom
Asiner hücreli karsinomlar, erkeklerde kadınlardan daha sık görülür ve her yaşta ortaya çıkabilir. Bu tümörler, bacaklarda, kollarda, göğüste, karında ve kafa derisinde şişliklere neden olabilir. Ayrıca, eklem hareketlerinde ağrıya yol açan artrite de neden olabilir. Asiner hücreli karsinomlar, cerrahi müdahale, kemoterapi veya radyasyon tedavisi ile tedavi edilebilir.
Pleomorfik Adenokarsinom
Pleomorfik adenokarsinom, genellikle 60’lı yaşlardaki bireylerde gelişir ve erkeklerde kadınlardan biraz daha yaygındır. Bu tümörler sarılık gibi belirtilere yol açabilir. Cerrahi, kemoterapi veya radyoterapi tedavi yöntemleriyle yönetilebilir.
Mikroadenokarsinom
Mikroadenokarsinomlar genellikle büyük olur ve pankreasın başında veya kuyruğunda gelişir. Tanı sırasında ortalama yaş 40’tır. Mikroadenokarsinomlar, cerrahi müdahale, kemoterapi veya radyoterapi ile tedavi edilebilir.
Pankreatoblastom
Pankreatoblastomlar, çocuklarda daha yaygın görülen nadir pankreas kanserleridir. Bu tümörler genellikle cerrahi müdahale ile çıkarılır.
Onkositik Karsinom
Onkositik karsinomlar, çok nadir görülen pankreas kanserleri arasında yer alır. Bu tür tümörlerin erkeklerde mi yoksa kadınlarda mı daha sık görüldüğü konusunda kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Ayrıca, teşhis sırasındaki ortalama yaş da belirsizdir.
Lenfoma
Lenfoma, bir tür beyaz kan hücresi olan lenfositlerde başlayan kanser türüdür. Pankreasın primer lenfoması, pankreasta nadiren görülür. Kadınlardan daha sık erkeklerde görülen bu kanser türü, genellikle 65 yaş civarındaki bireylerde tespit edilir. Tedavi, tümörün evresine ve türüne göre belirlenir.
Sarkom
Sarkom, bağ dokularında başlayan bir kanser türüdür. Pankreasın primer sarkomu çok nadir görülür. Çoğu pankreas sarkomu, karında başlayan sarkomların metastazlarıdır. Pankreas sarkomlarının tedavisi, tümörün türüne ve evresine göre değişiklik gösterir.
Sonuç
Pankreas kanseri, ekzokrin hücrelerde başlayan ve çoğu durumda duktal adenokarsinom olan kanser türleri ile kendini gösterir. Ancak, pankreasta birçok nadir kanser türü de mevcuttur. Bu kanser türlerinin her biri farklı tedavi gereksinimlerine sahip olup, genellikle cerrahi müdahale, kemoterapi ve radyoterapi kombinasyonu ile tedavi edilebilir. Pankreas kanseri erken tespit edilirse, tedavi şansı artar. Bu nedenle, pankreas kanserinin semptomlarını tanımak ve erken teşhis için düzenli kontroller yaptırmak önemlidir.