Radikal trakelektomi, rahim ağzını (serviks), vajinanın üst kısmını ve çevresindeki destekleyici dokuları çıkarmak amacıyla yapılan cerrahi bir işlemdir. Çoğunlukla pelvik lenf düğümlerinin de çıkarılmasıyla birlikte gerçekleştirilir. Bu işleme radikal servikektomi de denir.
Radikal Trakelektomi Neden Yapılır?
Radikal trakelektomi, rahim ağzı kanserini tedavi etmek amacıyla, histerektomiye alternatif olarak tercih edilebilir. Özellikle çocuk sahibi olmayı planlayan, küçük boyutlu (2 cm veya daha az) ve erken evre rahim ağzı kanseri olan genç kadınlar için uygun bir seçenektir.
Radikal Trakelektomi Nasıl Yapılır?
Radikal trakelektomi hastanede, genel ya da spinal anestezi altında yapılır. İşlem iki adımdan oluşur: pelvik lenf düğümlerinin çıkarılması ve servikal yapının alınması.
Pelvik Lenf Nodu Diseksiyonu
Cerrah önce pelvik lenf düğümlerini çıkarır (pelvik lenf nodu diseksiyonu – PLND). Bu işlem açık cerrahi ya da laparoskopik teknikle yapılabilir. Ameliyat sırasında lenf düğümleri mikroskop altında incelenir. Eğer kanser hücreleri bulunursa ameliyat sonlandırılır. Kanser saptanmazsa ikinci aşamaya geçilir.
Radikal Trakelektomi Aşaması
Cerrah, serviksi, vajinanın üst kısmını ve parametrial dokuyu (çevre destek dokular) çıkarır. Rahim, fallop tüpleri ve yumurtalıklar korunur. Eğer yalnızca serviks ve vajinanın üst kısmı çıkarılırsa bu işlem basit trakelektomi ve üst vajinektomi olarak adlandırılır.
Radikal Trakelektomi Türleri
- Vajinal Radikal Trakelektomi (VRT): Vajinal yolla gerçekleştirilir.
- Abdominal Radikal Trakelektomi: Karın bölgesine yapılan büyük kesi ile uygulanır.
- Laparoskopik Radikal Trakelektomi: Küçük kesilerden karına yerleştirilen laparoskop ile yapılır.
Ameliyat sonunda rahmin alt kısmındaki açıklık, özel bir dikiş (büzme ipi) ile daraltılır. Bu açıklık adet akışını sağlar. Yapay açıklığın kapanmaması için geçici bir kateter yerleştirilebilir.
Çıkarılan doku mikroskop altında incelenir. Eğer kanser hücreleri kenarlara yakınsa, cerrah daha fazla doku çıkarabilir. Bazı durumlarda histerektomi gerekebilir.
Radikal Trakelektomi Sonrası
Ameliyatta yerleştirilen kateter, genellikle 3 hafta sonra çıkarılır. Takip sürecinde her 3-4 ayda bir doku örneği alınarak Pap testi benzeri kontroller yapılır. Kolposkopi de bu takiplerde sık kullanılır.
Olası Yan Etkiler
Kısa Vadeli Yan Etkiler
- Ağrı
- Kanama
- Enfeksiyon
- Mesane boşaltım sorunları
- Vajinal akıntı
- Uyluklarda uyuşma
- Ağrılı ya da düzensiz adet dönemleri
- Ağrılı cinsel ilişki
Uzun Vadeli Yan Etkiler
- Lenfödem (bacaklarda veya karında sıvı birikimi)
- Stres inkontinansı (idrar kaçırma)
- Kısırlık riski
- Erken doğum riski
- Sezaryen gereksinimi
Bazı kadınlar doğurganlık sorunları yaşayabilir. Rahim dokusu daralabilir ve spermin yumurtaya ulaşmasını engelleyebilir. Bu durum kısırlığa yol açabilir. Gebelik gerçekleşirse düşük ve erken doğum riski artar.