Tiroid kanserinin evrelenmesi, kanserin vücutta ne kadar yayılmış olduğunu ve ilk teşhis anında hangi bölgelere yerleştiğini tanımlar. Evreleme, kanserin kapsamını belirlemek için önemli bir araçtır ve sağlık ekibinizin tedavi planlaması yapmasına yardımcı olur. Ayrıca, kanserin gelecekteki seyrini (prognoz) tahmin etmek için de kullanılır.
Tiroid Kanseri Evreleme Sistemi: TNM Sistemi
Tiroid kanseri için en yaygın evreleme sistemi TNM sistemidir. Bu sistemde, kanserin evresi genellikle I, II, III ve IV olarak sıralanır. Evre numarasının yüksek olması, kanserin daha fazla yayıldığını gösterir. Ancak evreleme, kanserin türüne ve yayılma durumuna göre farklılıklar gösterebilir.
Evreleme Terminolojisi
Doktorlar, evreleme yaparken şu terimleri kullanabilirler:
- Lokal: Kanser sadece tiroid bezinde yer alır ve vücudun diğer bölgelerine yayılmamıştır.
- Bölgesel: Kanser, tiroid bezine yakın bölgelere yayılmıştır.
- Uzak: Kanser, vücudun tiroid bezinden uzak bölgelerine yayılmıştır.
Farklı tiroid kanseri türlerinin farklı evreleme sistemleri vardır. Ayrıca, bazı tiroid kanseri türleri, tedavi ve izleme planlarını belirlemek için risk gruplarına ayrılabilir.
Papiller ve Foliküler Tiroid Kanseri Evrelemesi
Papiller ve foliküler tiroid kanseri evrelemesi, hastanın tanı aldığı yaşa göre değişir.
55 Yaşından Küçük Olanlar
55 yaşından küçük hastalarda, evreleme genellikle I veya II olarak yapılır:
Aşama 1
- Tümör, tiroid bezine yakın dokulara büyümüş olabilir veya yakındaki lenf düğümlerine yayılmış olabilir.
Aşama 2
- Kanser, vücudun diğer bölgelerine yayılmıştır (uzak metastaz olarak adlandırılır). Akciğerler, karaciğer veya kemik gibi bölgelere metastaz yapabilir.
55 Yaş ve Üzeri Olanlar
55 yaş ve üzeri hastalar için evreleme, 1’den 4’e kadar yapılır.
Aşama 1
- Tümör sadece tiroid bezindedir ve 4 cm’den büyük değildir.
Aşama 2
- Tümör, 4 cm’den büyüktür ve boyundaki yakın kaslara doğru büyümüş olabilir. Ayrıca kanser, yakın lenf düğümlerine yayılabilir.
Aşama 3
- Tümör, cilt altındaki yumuşak dokuya, ses kutusuna (gırtlak), nefes borusuna (trakea), yemek borusuna veya gırtlağa giden sinirlere yayılmış olabilir.
- Kanser, yakındaki lenf düğümlerine de yayılmış olabilir.
Aşama 4A
- Tümör, omurganın önündeki bağ dokusuna, akciğerler arasındaki boşluktaki kan damarlarına veya karotid arterin etrafına büyümüştür. Ayrıca kanser, yakın lenf düğümlerine yayılmış olabilir.
Aşama 4B
- Kanser, vücudun diğer bölgelerine yayılmıştır (uzak metastaz olarak adlandırılır). Akciğerler, karaciğer veya kemik gibi bölgelerde metastaz görülebilir.
Anaplastik Tiroid Kanseri Evrelemesi
Tüm anaplastik tiroid kanserleri evre 4’tedir ve evreler 4A, 4B ve 4C olarak ayrılır.
Aşama 4A
- Tümör sadece tiroid bezindedir.
Aşama 4B
- Tümör, tiroid bezinin dışına büyümüş ve yakın lenf düğümlerine yayılmış olabilir.
Aşama 4C
- Kanser, vücudun uzak bölgelerine yayılmıştır (uzak metastaz). Bu durumda, akciğerler, karaciğer veya kemiklere metastaz yapmış olabilir.
Medüller Tiroid Kanseri Evrelemesi
Medüller tiroid kanseri için dört evre bulunur:
Aşama 1
- Tümör, sadece tiroid bezindedir ve 2 cm’den büyük değildir.
Aşama 2
- Tümör, herhangi bir boyutta olabilir ve boyundaki yakın kaslara doğru büyümüş olabilir.
Aşama 3
- Kanser, soluk borusu ve ses kutusunun önündeki veya çevresindeki boyundaki yakın lenf düğümlerine veya akciğerler arasındaki boşluktaki lenf düğümlerine yayılmıştır.
Aşama 4A
- Kanser, boyundaki diğer yakın lenf düğümlerine yayılmış olabilir veya tümör, cildin altındaki yumuşak dokuya, ses kutusuna, nefes borusuna, yemek borusuna veya gırtlağa giden bir sinire doğru büyümüş olabilir.
Aşama 4B
- Tümör, omurganın önündeki bağ dokusuna, akciğerler arasındaki boşluktaki kan damarlarına veya karotid arterin etrafına büyümüştür. Kanser, yakındaki lenf düğümlerine de yayılmış olabilir.
Aşama 4C
- Kanser, vücudun uzak bölgelerine yayılmıştır (uzak metastaz). Akciğerler, karaciğer veya kemik gibi bölgelere metastaz yapabilir.
Tekrarlayan Tiroid Kanseri
Tekrarlayan tiroid kanseri, tedavi sonrası geri dönen kanseri ifade eder. Bu kanserin geri dönme şekli, yayıldığı bölgeye göre farklılık gösterir:
- Lokal Tekrar: Kanser ilk başladığı yerde geri gelir.
- Bölgesel Tekrar: Kanser, ilk başladığı yere yakın dokularda veya lenf düğümlerinde geri gelir.
- Uzak Tekrar: Kanser, vücudun başka bölgelerine yayılır (uzak metastaz).