Transrektal ultrason (TRUS), prostat ve çevresindeki dokuları incelemek için kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Bu test, prostat kanserinin teşhisinde, prostatın büyüklüğünü değerlendirmede ve biyopsi gibi işlemlerde yardımcı olabilir.
TRUS Neden Yapılır?
TRUS, aşağıdaki durumlarda sıklıkla kullanılır:
Prostatta Anormal Bölgelerin İncelenmesi
TRUS, prostatta anormal bölgeler olup olmadığını araştırmak için yapılır.
Prostat Biyopsisi
TRUS, prostat biyopsisi sırasında iğnenin doğru şekilde yönlendirilmesine yardımcı olur ve prostat dokusundan örnekler alınmasını sağlar.
Prostatın Boyutunun ve Şeklini Değerlendirmek
Prostatın büyüklüğü ve şekli TRUS ile incelenebilir.
Kısırlık Durumlarında Yardımcı Olur
TRUS, erkeklerde kısırlığa neden olan kistlerin ve diğer sorunların tespit edilmesinde kullanılabilir.
Prostat Kanseri Tedavileri
TRUS, prostat kanserinin tedavisinde de kullanılabilir. Örneğin, prostat brakiterapisi, yüksek yoğunluklu odaklanmış ultrason (HIFU) veya kriyocerrahi gibi işlemler için rehberlik eder.
TRUS Nasıl Yapılır?
TRUS işlemi genellikle 15-30 dakika sürer ve hastanede, klinikte ya da muayenehanede yapılabilir. Testin yapılmadan önce bazı hazırlıklar gereklidir.
Hazırlık Süreci
- Kan sulandırıcı ilaçları alıyorsanız, testten 7-10 gün önce bunları bırakmanız gerekebilir.
- Kolon ve rektumun temizlenmesi amacıyla işlemden 1-4 saat önce lavman yapılması gerekebilir.
- Testten önce mesanenizin boşaltılması istenebilir.
Test Sırasında Yapılacaklar
Test sırasında, hastaya dizlerini göğsüne doğru çekerek yan yatması söylenir. Ultrason probu, rektuma yerleştirilir ve burada prostatın görüntülenmesi sağlanır. İşlem sırasında bir miktar basınç hissi veya doluluk duygusu olabilir.
TRUS ile Prostat Biyopsisi
TRUS, prostat biyopsisi sırasında iğnenin doğru şekilde yönlendirilmesine yardımcı olmak için kullanılabilir. Biyopsi sırasında prostatın farklı bölgelerinden örnekler alınır.
Biyopsi Süreci
Doktor, ultrason probunun yanına bir biyopsi iğnesi yerleştirir ve iğneyi prostat dokusuna doğru iter. Genellikle 10-12 doku örneği toplanır.
Anestezi ve Rahatsızlık
Prostat biyopsisi sırasında rahatsızlık hissedilebilir, bu yüzden doktorlar anestezi kullanabilir.
TRUS ile Yapılan Prostat Biyopsisinin Yan Etkileri
TRUS ile yapılan prostat biyopsisi bazı yan etkilere yol açabilir:
- Rektumdan birkaç gün süren kanama
- Hassasiyet ve ağrı
- İdrarda veya menide kan
- Enfeksiyon riski
- Sık idrara çıkma, zayıf idrar akışı veya ağrılı idrar yapma
Doktorunuz, enfeksiyon riskini azaltmak için antibiyotik verebilir. İşlemden sonra ateş gelişirse, bir enfeksiyon belirtisi olabileceği için doktorunuza başvurmanız önemlidir.
TRUS Sonuçlarının Anlamı
TRUS, prostatın durumuna göre farklı sonuçlar verebilir. Anormal sonuçlar aşağıdaki durumları gösterebilir:
Genişlemiş Prostat (BPH)
İyi huylu prostat büyümesi (BPH), TRUS ile tespit edilebilir.
Prostatit (İltihaplı Prostat)
Prostatın enfeksiyonu veya iltihaplanması durumunda TRUS kullanılabilir.
Prostat Kanseri
TRUS, prostat kanserini tespit etmek için kullanılan önemli bir araçtır. Ancak, kanser bulunmazsa başka testler veya biyopsiler yapılabilir.
TRUS Sonrası Ne Olur?
Eğer TRUS sonucunda anormal bir alan bulunursa, doktorunuz daha ileri tetkiklere veya tedavilere yönlendirebilir. Ayrıca, PSA seviyelerinin yükselmesi durumunda TRUS testi birkaç ay sonra tekrarlanabilir.