Vulvanın kanser öncesi durumları, vulvar hücrelerde kanser gelişme riskini artıran değişikliklerdir. Bu durumlar henüz kanser olmasa da, tedavi edilmedikleri takdirde kanser gelişmesine yol açabilirler. En yaygın kanser öncesi durum, vulvar intraepitelyal neoplazi (VIN) olarak bilinir.
Vulvar İntraepitelyal Neoplazi (VIN)
Vulvar intraepitelyal neoplazi (VIN), vulvayı kaplayan derinin üst tabakasındaki epitel hücrelerinde meydana gelen anormal değişiklikleri ifade eder. VIN, vulva kanserine dönüşebilecek prekanseröz bir durumdur.
Her Zamanki Tip VIN
Her zamanki tip VIN, vulvar kanser öncesi en yaygın durumdur ve genellikle 35 ila 55 yaş arasındaki genç kadınlarda görülür. Bu tür VIN, insan papilloma virüsü (HPV) enfeksiyonu ile bağlantılıdır ve sıklıkla vulvar skuamöz hücreli karsinomaya dönüşebilir. Eğer bu dönüşüm gerçekleşirse, kanserin bazaloid veya siğil alt tipi olma eğilimindedir.
Farklılaşmış Tip VIN
Farklılaşmış tip VIN daha az yaygın olup genellikle 55 ila 85 yaş arasındaki kadınlarda görülür. HPV enfeksiyonu ile ilişkili değildir, ancak vulva cilt hastalıkları, örneğin liken skleroz gibi durumlarla birlikte görülebilir. Bu tür VIN, skuamöz hücreli karsinomaya dönüşürse, keratinize edici alt tip olarak gelişir.
VIN Dereceleri
VIN, anormal hücrelerin vulvanın üst tabakasına ne kadar derinlemesine yayıldığını gösteren derecelendirme sistemine sahiptir. VIN dereceleri, tedavi yaklaşımını belirlemede önemli bir rol oynar.
VIN 1
VIN 1, anormal hücrelerin vulva derisinin en üst tabakasının üçte birinden daha az derinlemesine yayıldığı durumu ifade eder. Genellikle düşük derecelidir ve çoğu zaman kendiliğinden iyileşir.
VIN 2
VIN 2, anormal hücrelerin vulva derisinin en üst tabakasının üçte ikisinden daha az derinliğe indiği durumu ifade eder. Bu durumda tedavi genellikle gereklidir.
VIN 3
VIN 3, anormal hücrelerin vulva derisinin en üst tabakasının üçte ikisinden daha derine indiği durumu ifade eder. Bu, yüksek dereceli VIN olarak kabul edilir ve tedavi gerektirir.
Risk Faktörleri
Vulvar intraepitelyal neoplazi (VIN) gelişme riskini artıran faktörler arasında şunlar bulunmaktadır:
- HPV Enfeksiyonu: HPV, VIN ve vulvar kanserle doğrudan ilişkilidir.
- Sigara İçmek: Sigara içmek, VIN gelişme riskini artıran bir faktördür.
- Bağışıklık Baskılanması: Bağışıklık sisteminin zayıflaması, VIN gelişimini teşvik edebilir.
- Liken Skleroz: Liken skleroz, vulvanın cilt yapısında değişiklikler oluşturabilir ve VIN riskini artırabilir.
Belirtiler
Vulvar intraepitelyal neoplazi (VIN), bazı kadınlarda belirti vermeyebilir ve genellikle diğer sağlık sorunları nedeniyle yapılan testlerde ortaya çıkar. Ancak, VIN’in belirtileri ve semptomları şunları içerebilir:
- Vulvada kaşıntı
- Vulvada ağrı, yanma veya şiddetli karıncalanma, özellikle idrar yaparken
- Vulva derisinde kırmızı, beyaz veya renksiz alanlar, siğil görünümü veya kalınlaşmış deri bölgeleri
- Cinsel ilişki sırasında rahatsızlık veya ağrı
Tanı
Vulvar intraepitelyal neoplazi (VIN) tanısı koymak için çeşitli testler yapılabilir. Bunlar arasında:
- Vulva, vajina, serviks ve anüs muayenesi
- Kolposkopi (vulva bölgesinin büyütülerek incelenmesi)
- Biyopsi (anormal hücrelerin mikroskopik incelemesi)
Tedavi Seçenekleri
VIN tedavisinde birkaç seçenek bulunmaktadır. Tedavi, VIN’in derecesine, hastanın genel sağlık durumuna ve diğer faktörlere bağlı olarak seçilir.
Yakın Takip
VIN 1 gibi düşük dereceli VIN durumlarında, herhangi bir tedavi yapılmayabilir. Bu tür durumlarda yakın takip önerilir çünkü çoğu zaman kendiliğinden iyileşebilir.
Topikal Tedavi
Topikal tedavi, imiquimod (Aldara, Zyclara) veya florourasil (5-florourasil, Efudex) gibi ilaçlarla yapılabilir. Bu tedaviler genellikle merhem veya krem formunda uygulanır.
Lazer Cerrahisi
Lazer cerrahisi, VIN’in tedavisinde kullanılan bir diğer seçenektir. Lazer, anormal hücreleri yok etmek için kullanılır.
Cerrahi Müdahale
Geniş lokal eksizyonla VIN’li doku cerrahi olarak çıkarılabilir. Ayrıca, basit vulvektomi (vulva dokusunun bir kısmının çıkarılması) de uygulanabilir.
VIN Tedavisinden Sonra Takip
VIN tedavisi görmüş kadınlarda hastalığın tekrarlama riski vardır. Bu nedenle düzenli takip çok önemlidir. Genellikle birkaç ayda bir olmak üzere düzenli ziyaretler gereklidir. Ancak, herhangi bir sorun yoksa bu ziyaretler zamanla daha az sıklıkla yapılabilir. Tedavi sonrası herhangi bir yeni belirti veya semptom gelişirse, hastalar doktorlarına başvurmalıdır.
Sonuç
Vulvar intraepitelyal neoplazi (VIN), vulvar kanser gelişmeden önceki bir aşamadır. Erken teşhis ve tedavi, bu durumun kanserleşmesini engellemeye yardımcı olabilir. VIN’li kadınlar, doktorlarının önerdiği düzenli takipler ve tedavi seçenekleri ile sağlıklı bir yaşam sürdürebilirler.