Vulva kanserinin tanısı, çeşitli testler ve muayenelerle konulabilir. Tanı süreci, semptomların değerlendirilmesi, fiziksel muayene ve laboratuvar testleri ile başlar. Tanı süreci bazen uzun ve zorlayıcı olabilir, ancak doğru bir teşhis koymak için dikkatlice yapılan bir dizi test önemlidir. Vulva kanseri ile benzer semptomlara sahip olan diğer sağlık sorunları da göz önünde bulundurularak, uygun testler yapılır.
Sağlık Geçmişi ve Fiziksel Muayene
Vulva kanserinin tanısında ilk adım, sağlık geçmişinizin alınmasıdır. Doktorunuz, semptomlarınızı, risk faktörlerinizi ve daha önce yaşadığınız sağlık sorunlarını soracaktır. Aşağıdaki faktörler, doktorun değerlendireceği unsurlar arasında yer alır:
- Vulva kanserine yol açabilecek semptomlar
- İnsan papilloma virüsü (HPV) ve genital enfeksiyonlar
- Vulvar intraepitelyal neoplazi (VIN) geçmişi
- Melanom veya servikal, vajinal ve anal kanser geçmişi
- Zayıflamış bağışıklık sistemi durumu
Fiziksel muayene, doktorun vulva kanserinin belirtilerini değerlendirmesine yardımcı olur. Fiziksel muayene sırasında doktorunuz şunları yapabilir:
- Pelvik muayene
- Vulva, vajina ve anüsün incelenmesi
- Rektal bölgenin dijital muayenesi
- Kasıklardaki şişmiş lenf düğümlerinin kontrolü
Kolposkopi
Kolposkopi, vulvayı, vajinayı ve serviksi incelemek için kullanılan bir testtir. Vulvada kanser öncesi belirtiler veya anormal durumlar gözlemlendiğinde yapılır. Kolposkopi, Pap testiyle benzer şekilde gerçekleştirilir. Bu test sırasında, doktor vajinaya bir spekulum yerleştirir ve ardından bir kolposkop aracılığıyla vulva, vajina ve serviks dikkatlice incelenir. Anormal alanlar tespit edilirse, biyopsi almak için kolposkopi yapılabilir.
Testten önce, 48 saat boyunca cinsel ilişkiden, vajinal duştan ve diğer vajinal ürünlerden kaçınılması gerekmektedir. Hamile kadınlar, doktorlarının önerdiği takdirde kolposkopi yaptırabilirler.
Biyopsi
Biyopsi, kanserin teşhis edilmesinde kullanılan temel testlerden biridir. Bu test, doktorun anormal dokuları alarak patolojik inceleme için laboratuvara göndermesini içerir. Vulva kanseri için biyopsi türlerinden bazıları şunlardır:
- Punch biyopsisi: Anormal bir bölgeden doku alınır.
- Eksizyonel biyopsi: Küçük bir tümör veya anormal bir alanın tamamı cerrahi olarak çıkarılır.
- İnce iğne aspirasyonu (FNA): Büyümüş lenf bezlerinden örnek alınır.
- Sentinel lenf nodu biyopsisi: Kanserin lenf bezlerine yayılıp yayılmadığını kontrol etmek için yapılan bir testtir.
Tam Kan Sayımı (CBC)
Tam kan sayımı, kan hücrelerinin sayısını ve kalitesini ölçmek için yapılan bir testtir. Bu test, genel sağlık durumunuz hakkında bilgi verir ve kanserin vücutta yayılıp yayılmadığını anlamaya yardımcı olabilir.
Kan Kimyası Testleri
Kan kimyası testleri, kandaki belirli kimyasalları ölçer. Kanserin evrelenmesinde kullanılan bu testler, organ fonksiyonlarını değerlendirmeye yardımcı olabilir. Örneğin:
- Böbrek fonksiyonunu değerlendiren BUN (kan üre azotu) ve kreatinin seviyeleri
- Karaciğer fonksiyonunu ölçen ALT, AST ve alkalin fosfataz seviyeleri
Yüksek seviyeler, kanserin ilgili organlara yayıldığını gösterebilir.
Göğüs Röntgeni
Göğüs röntgeni, akciğerlere kanserin yayılıp yayılmadığını görmek için kullanılan bir testtir. Bu test, kanserin metastaz yapıp yapmadığını anlamak için önemlidir.
Endoskopi
Endoskopi, bir ışık kaynağına sahip esnek bir tüp kullanılarak iç organların incelenmesidir. Vulvar tümörlerin büyük olması durumunda kanserin mesane veya rektuma yayılıp yayılmadığına bakmak için yapılabilir. İki yaygın endoskopik test türü şunlardır:
- Sistoskopi: Mesane ve üretranın incelenmesidir.
- Sigmoidoskopi: Sigmoid kolon ve rektumun incelenmesidir.
Bu testler, kanserin vücuda nasıl yayıldığını belirlemek için yapılabilir.
BT Taraması
Bilgisayarlı tomografi (BT) taraması, vücudun iç yapılarının ayrıntılı görüntülerini elde etmek için kullanılır. BT taraması, aşağıdaki amaçlarla yapılabilir:
- Tümörün boyutunun belirlenmesi
- Kanserin pelvis, karaciğer, akciğer gibi organlara yayılıp yayılmadığının kontrol edilmesi
- Kanserin lenf düğümlerine yayılıp yayılmadığının belirlenmesi
BT taraması sırasında kontrast madde kullanılarak organlar daha net bir şekilde görülebilir.
MR (Manyetik Rezonans Görüntüleme)
Manyetik rezonans görüntüleme (MRI), vücuttaki iç yapıları yüksek çözünürlükle görüntülemek için güçlü manyetik alanlar kullanır. Vulva kanseri tanısı ve evrelemesi için MR kullanılır. Kanserin çevre organlara veya lenf düğümlerine yayılıp yayılmadığını görmek için oldukça yararlıdır.
İntravenöz Piyelogram (IVP)
İntravenöz piyelogram (IVP), idrar sisteminin incelenmesini sağlayan özel bir röntgen testidir. Kanserin üreterlere veya böbreklere yayılıp yayılmadığını kontrol etmek için kullanılır.
PET Taraması
Pozitron emisyon tomografisi (PET) taraması, vücutta metabolik değişiklikleri tespit etmek için kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Kanser hücrelerinin yayılmasını değerlendirmek için PET taramaları yapılabilir, özellikle lenf düğümlerine yayılım olup olmadığı kontrol edilir.
Sonuç
Vulva kanserinin tanısı, birkaç farklı test ve prosedürle konulabilir. Bu süreç, kanserin evresini belirlemek ve tedavi planını oluşturmak için son derece önemlidir. Erken tanı, tedavi şansını artırabilir, bu yüzden semptomlar fark edildiğinde hemen bir sağlık profesyoneline başvurmak önemlidir.