Vulvar kanseri tedavisinde çoğu kadın ameliyat gerektirir. Ameliyat türü, tümörün büyüklüğüne ve kanserin evresine bağlı olarak belirlenir. Ayrıca sağlık ekibiniz, genel sağlığınızı ve diğer faktörleri de göz önünde bulunduracaktır.
Ameliyat, çeşitli amaçlarla yapılabilir. Aşağıda, vulva kanseri tedavisinde yapılan ameliyat türleri ve bu türlerin neden tercih edildiği açıklanmıştır.
Ameliyatın Amaçları
Vulva kanseri tedavisinde ameliyatın yapılmasının başlıca sebepleri şunlardır:
Tümörü Tamamen Çıkarmak
Ameliyatın temel amacı, tümörü ve çevresindeki sağlıklı dokuyu tamamen çıkarmaktır. Bu işlem, kanserin yayılmasını engellemeye yönelik yapılır.
Semptomları Hafifletmek
Eğer kanser ileri evrede ise ve tümörü çıkarmak mümkün değilse, ameliyat ağrıyı azaltmak veya semptomları hafifletmek amacıyla yapılabilir. Bu tür bir cerrahi müdahale palyatif cerrahi olarak adlandırılır.
Vulva Kanseri İçin Kullanılan Cerrahi Yöntemler
Vulva kanserinde en yaygın olarak tercih edilen cerrahi yöntemler şunlardır:
Geniş Lokal Eksizyon
Geniş lokal eksizyon, vulvar tümörü etrafındaki 1 ila 2 cm’lik sağlıklı dokuyla birlikte çıkarılmasını içerir. Bu yöntem, vulvar intraepitelyal neoplazi (VIN) veya çok küçük tümörler için tercih edilir.
Vulvektomi
Vulvektomi, vulvanın tamamının veya bir kısmının cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Farklı türleri bulunur ve her biri farklı miktarda doku çıkarır:
Basit Vulvektomi
Basit vulvektomi, vulvanın tamamının çıkarılmasını ancak altındaki dokuların çoğunu yerinde bırakmayı içerir. Bu yöntem, vulvanın çeşitli bölgelerindeki VIN’i çıkarmak için kullanılır.
Radikal Vulvektomi
Radikal vulvektomi, vulvanın altındaki daha derin dokuların çıkarılmasını içerir. İki tipi vardır:
- Kısmi Radikal Vulvektomi: Vulvanın bir kısmı ve altındaki daha derin dokular çıkarılır. Klitoris çıkarılabilir veya çıkarılmayabilir. Bu, vulva kanseri tedavisinde en yaygın kullanılan vulvektomi türüdür.
- Tam Radikal Vulvektomi: Vulvanın tamamı, altındaki derin dokular ve klitoris çıkarılır. Bu yöntem, önemli şekil bozukluklarına ve cinsel işlev kaybına yol açabilir.
Kasık Lenf Nodu Diseksiyonu
Vulva kanseri, kasık lenf düğümlerine yayılabilir. Kasık lenf düğümlerinin çıkarılması, kanserin evrelemesi ve prognozunun belirlenmesinde önemli rol oynar. Kasık lenf nodu diseksiyonu, 2 cm’den büyük veya vulvanın alttaki dokusuna 1 mm’den fazla yayılmış tümörler için yapılır.
Kasık lenf nodu diseksiyonu, orijinal ameliyatla aynı anda veya farklı bir zamanda yapılabilir. Sentinal lenf nodu biyopsisi de yapılabilir; bu, kanserin lenf düğümlerine yayılıp yayılmadığını belirlemek amacıyla sentinel lenf nodunun çıkarılmasıdır.
Pelvik Ekzenterasyon
Pelvik ekzenterasyon, pelvisin diğer bölgelerine yayılan veya tedavi sonrası geri dönen vulva kanseri için uygulanan büyük bir operasyondur. Bu işlemde aşağıdaki organlardan biri veya birkaçı çıkarılabilir:
- Kolonun alt kısmı
- Rektum
- Mesane
- Uterus
- Yumurtalıklar
- Fallop tüpleri
- Serviks (rahim ağzı)
- Vajina
Ameliyatın Yan Etkileri
Vulva kanseri tedavisinde ameliyat, birçok yan etkiye yol açabilir. Ancak her bireyin deneyimi farklıdır; bazı kişiler birçok yan etki yaşarken diğerleri daha az etkilenebilir. Ameliyatın yan etkileri ameliyatın türüne, yerine ve genel sağlık durumuna göre değişir. Yan etkiler şunları içerebilir:
Yaygın Yan Etkiler
- Ağrı ve Rahatsızlık: Ameliyat sonrasında ağrı ve rahatsızlık hissi normaldir.
- Zayıf Yara İyileşmesi: Yara iyileşmesi bazen yavaş olabilir.
- Sinir Hasarı: Uyuşma, karıncalanma veya hafif şok benzeri bir his sinir hasarının belirtileri olabilir.
- Vulvanın Görünümünde ve İşlevinde Değişiklik: Özellikle kapsamlı cerrahi müdahale sonrası vulvanın şekli değişebilir. Ayrıca idrar akışı da farklı yönlere doğru olabilir.
- Enfeksiyon: Ameliyat sonrası enfeksiyon gelişebilir.
- Lenfödem: Lenf düğümleri çıkarıldığında, vücutta sıvı birikmesi olabilir.
- Cinsel Sorunlar: Cinsel istek ve cinsel tepki ile ilgili değişiklikler yaşanabilir.
Geç Yan Etkiler
Ameliyat sonrasında, bazı yan etkiler birkaç ay veya yıl sonra gelişebilir. Ancak çoğu yan etki zamanla geçer veya tedavi edilebilir. Kalıcı yan etkiler de olabilir, ancak bunlar genellikle tedavi edilebilir.
Sonuç
Vulva kanseri tedavisinde ameliyat, kanseri kontrol altına almak ve semptomları hafifletmek için etkili bir yöntemdir. Ancak ameliyat sonrası yan etkiler olabilir, bu nedenle tedavi süreci boyunca sağlık ekibinizle yakın iletişimde olmak önemlidir. Ameliyat sonrası her türlü yan etkiyi erken bir şekilde bildirmek, daha hızlı ve etkili bir çözüm bulunmasına yardımcı olabilir.