Yaygın damar içi pıhtılaşma (DIC), kanın aşırı pıhtılaşmasıyla karakterize bir durumdur. Kan pıhtıları, kan dolaşımında gelişerek organlar veya uzuvlardaki küçük kan damarlarını tıkayabilir. DIC, pıhtılaşma faktörlerinin azalmasına neden olduğu için kanama riski de artar. Bu durum hızlı bir şekilde gelişebilir ve tedavi edilmediğinde yaşamı tehdit edici olabilir.
Yaygın damar içi pıhtılaşmanın Nedenleri
DIC, çeşitli kanser türlerinden kaynaklanabilir. Bunlar şunları içerir:
Kanserler
- Lösemi, özellikle akut promyelositik lösemi (APL)
- Katı tümör kanserleri (prostat, akciğer, meme, pankreas adenokarsinomları)
- Yumurtalık kanseri
- Böbrek kanseri
- Mide kanseri
- Melanom
- Safra kesesi kanseri
Diğer Nedenler
- Şiddetli enfeksiyonlar (bakteriyel sepsis gibi)
- Kan nakline karşı reaksiyon
- Karaciğere metastaz yapmış kanser
- Karaciğer yetmezliği
Yaygın Damar İçi Pıhtılaşmanın Belirtileri
DIC semptomları değişken olabilir ve hızla şiddetli hale gelebilir. Bu belirtiler şunları içerebilir:
- Kolay kanama ve morarma
- Ateş
- Nefes darlığı
- Kol ve bacaklarda ağrı veya şişlik
- Kan pıhtıları
- Sarılık (sarı cilt ve göz beyazlarında)
- Düşük kan basıncı
- Düşük kan oksijen seviyeleri (hipoksi)
- Çoklu organ yetmezliği (karaciğer, kalp, sinir sistemi, böbrekler, akciğerler)
Bazı kişiler DIC’yi kanama başlamadan fark etmeyebilir. Kanama genellikle intravenöz bölgelerde, diş etlerinde, beyinde, ciltte, kaslarda, sindirim sisteminde veya karın boşluğunda görülür.
DIC Tanısı
Doktorlar, DIC’nin nedenini belirlemek için çeşitli testler yapacaktır. Tanı süreci şu adımları içerebilir:
- Tam kan sayımı (CBC): Trombosit sayısını ölçer.
- Protrombin zamanı (PT): Kanın pıhtılaşma süresini ölçer.
- Fibrinojen seviyesi: Pıhtılaşma için gerekli bir protein olan fibrinojen miktarını ölçer.
- Fibrin parçalanma ürünleri (FDP) testi: Kan pıhtılarının parçalanmasıyla üretilen protein miktarını ölçer.
DIC Tedavisi
DIC tedavisi, altta yatan nedeni hedef almayı ve kanama ile pıhtılaşmayı kontrol altına almayı amaçlar. Tedavi seçenekleri şunları içerebilir:
Kan Ürünleri Transfüzyonu
Trombositler, kırmızı kan hücreleri, taze dondurulmuş plazma ve diğer pıhtılaşma faktörleri içeren kan ürünleri verilebilir. Bu, kanamayı durdurmaya ve pıhtılaşma faktörlerini iyileştirmeye yardımcı olur.
Oksijen ve Sıvı Tedavisi
Kan oksijen seviyeleri düşükse, oksijen tedavisi uygulanabilir. Ayrıca damar yoluyla sıvı tedavisi, vücudun sıvı seviyelerini artırarak kan basıncını yükseltmeye yardımcı olur.
İlaç Tedavisi
- Heparin: Kan pıhtılaşma sürecini yavaşlatmak için antikoagülan tedavi olarak verilebilir.
- Fibrinolitik inhibitörler: Kan pıhtılarının çözülmesini durdurarak kanamayı kontrol eder.
- Traneksamik asit: Akut promyelositik lösemi tedavisinde kullanılabilir, DIC riskini azaltmaya yardımcı olur.
Doktor, DIC tedavisine başlamadan önce bu tedavi seçeneklerini dikkatlice değerlendirir.