Yayılmış ileri böbrek kanseri tedavisinde, çoğu hasta hedefli tedavi alır. Hedefli tedavi, kanser hücrelerindeki veya hücrelerdeki belirli molekülleri hedef alarak tedavi uygular. Bu moleküller, hücrelerin büyümesini veya bölünmesini sağlayan sinyalleri gönderir. Hedefli tedavi, kanser hücrelerinin büyümesini durdurur ve normal hücrelere verilen zararı en aza indirir. Bu tedavi, moleküler hedefli tedavi olarak da bilinir.
Hedefli Tedavinin Amaçları
Hedefli tedavi şu amaçlarla kullanılır:
- Böbrek kanseri hücrelerini öldürmek veya kontrol altına almak
- İleri böbrek kanserinin ağrılarını hafifletmek ve semptomları kontrol altına almak (palyatif tedavi olarak adlandırılır)
Sağlık ekibiniz, tedavi için kullanılacak ilaçları, dozlarını ve tedavi programlarını kişisel ihtiyaçlarınıza göre planlayacaktır. Ayrıca, başka tedavi yöntemleri de kullanılabilir.
Hedefli Tedavinin Seçimi
Hangi hedefli tedavinin kullanılacağı, hastanın prognozuna göre belirlenir. Prognoz, doktorun kanserin hastaya nasıl etki edeceğini ve tedaviye nasıl yanıt vereceğini tahmin etmesine yardımcı olur. Böbrek kanseri tedavisinde, doktorlar için önemli faktörlerden biri, daha önce uygulanan tedavilerdir. Hedefli tedavi, vücuttaki belirli protein yollarını bloke ederek çalışır.
Hedeflenen Moleküller
Böbrek kanseri tedavisinde hedeflenen bazı moleküller şunlardır:
- Vasküler Endotelyal Büyüme Faktörü (VEGF): Kanserin büyümesini sağlayan kan tedarikini oluşturan ana proteinlerden biridir.
- Rapamisin Memeli Hedefi (mTOR): Hücrelerin büyümesine ve bölünmesine yardımcı olan bir proteindir.
- Tirozin Kinaz: Hücrelerin yüzeyinde bulunan ve hücrelerin büyümesine ve yeni kan damarları oluşturmasına yardımcı olan bir proteindir.
Cerrahi ve Hedefli Tedavi
Hedefli tedaviye başlamadan önce, kanserin mümkün olduğunca çoğunu çıkarmak için cerrahi bir işlem yapılabilir. Bu ameliyat “sitoredüktif nefrektomi” olarak adlandırılır. Tümörlü böbreği çıkarmak, hedefli tedavinin daha etkili olmasını sağlayabilir. Eğer testler tedavinin işe yaradığını gösterirse, ameliyat sonrası da hedefli tedavi yapılabilir.
Böbrek Kanserinde Kullanılan Hedefli Tedavi İlaçları
Böbrek kanseri tedavisinde kullanılan en yaygın hedefli tedavi ilaçları aşağıdaki gibidir:
VEGF Üzerinde Etkili İlaçlar
VEGF üzerinde etkili olan ilaçlar, kanserin büyümesini durdurmaya yardımcı olur. Bu ilaçlar şunlardır:
- Sunitinib (Sutent)
- Pazopanib (Votrient)
- Sorafenib (Nexavar)
- Cabozantinib (Cabometyx)
mTOR Üzerinde Etkili İlaçlar
mTOR üzerinde etkili ilaçlar, hücre büyümesini engeller ve kanserin yayılmasını durdurur. Bu ilaçlar şunlardır:
- Temsirolimus (Torisel)
- Everolimus (Afinitor)
Tirozin Kinaz Üzerinde Etkili İlaçlar
Tirozin kinaz inhibitörleri, kanserin gelişimini engeller. İleri böbrek kanseri tedavisinde kullanılan tirozin kinaz ilaçlarından biri Lenvatinib (Lenvima)’dir. Bu ilaç, daha önce VEGF hedefli tedavi gören hastalarla birlikte kullanılabilir.
Tedavi Yöntemi ve Uygulama Şekli
Böbrek kanseri tedavisinde hedefli tedavilerin çoğu hap veya tablet formunda verilir. Ancak, Temsirolimus gibi bazı ilaçlar doğrudan damara (intravenöz) uygulanır. Hedefli tedavi, kanserin yeniden nüksetmesi veya daha önceki tedavilere yanıt vermemesi durumunda da önerilebilir.
Hedefli Tedavi Yan Etkileri
Her tedavi türünde olduğu gibi, hedefli tedavi de yan etkilere neden olabilir. Ancak, hedefli tedavi genellikle kemoterapi veya radyasyon tedavisi ile karşılaştırıldığında daha az ve daha hafif yan etkilerle ilişkilidir. Çünkü hedefli tedavi, yalnızca kanser hücrelerini hedef alır ve sağlıklı hücrelere daha az zarar verir.
Yan etkiler şunlar olabilir:
Yaygın Yan Etkiler
- El-ayak sendromu ve cilt döküntüleri: Cilt problemleri
- İshal: Bağırsak hareketlerinin artması
- Tükenmişlik: Yorgunluk ve halsizlik
- Yüksek tansiyon (Hipertansiyon): Kan basıncının yükselmesi
- Yaralı ağız: Ağızda yaralar oluşması
- Mide bulantısı ve kusma: Sindirim sistemi sorunları
- Kabızlık: Bağırsak hareketlerinin yavaşlaması
- Kilo kaybı: Vücut ağırlığında azalma
- Kas ve eklem ağrıları: Fiziksel ağrılar
- Karaciğer hasarı: Karaciğer fonksiyonlarının bozulması
- Tümör lizis sendromu: Tümör hücrelerinin parçalanması nedeniyle ortaya çıkan ciddi bir durum
Yan Etkilerin Yönetimi
Yan etkiler tedavi süresince, hemen sonrasında veya birkaç hafta sonra ortaya çıkabilir. Ayrıca bazı yan etkiler, tedavi bittikten sonra aylar veya yıllar sonra da gelişebilir. Çoğu yan etki zamanla geçer veya tedavi edilebilir, ancak bazı yan etkiler kalıcı olabilir. Sağlık ekibinize herhangi bir yan etkiyi bildirmek, tedavi sürecinde size yardımcı olabilmeleri açısından önemlidir.
Yan etkilere erken müdahale edilmesi, tedavinin daha rahat geçmesini sağlar. Sağlık ekibiniz, yan etkileri en aza indirmek için gereken önlemleri alacaktır.
Sonuç
Hedefli tedavi, böbrek kanseri tedavisinde etkili bir seçenek olup, özellikle ileri evre hastalar için büyük bir umut kaynağıdır. Kanser hücrelerinin büyümesini durdurmak için spesifik hedefler üzerine yapılan bu tedavi, daha az yan etkiye yol açarak hastaların yaşam kalitesini artırabilir. Hedefli tedavi, hastanın ihtiyaçlarına göre kişiselleştirilmiş bir tedavi planı sunarak, kanserin yayılmasını engellemeye çalışır.