Böbrek pelvisi veya üreter kanseri tanısı, genellikle sağlık geçmişinizin ve semptomlarınızın gözden geçirilmesiyle başlar. Doktorunuz, olası bir kanser tanısı koymadan önce diğer sağlık sorunlarını ele almayı hedefler. Bu süreç bazen uzun ve sinir bozucu olabilir, ancak unutulmamalıdır ki, böbrek pelvisi ve üreter kanserine benzer semptomlara başka sağlık sorunları da neden olabilir. Tanı süreci, çeşitli test ve muayenelerle ilerler.
Sağlık Geçmişi ve Fiziksel Muayene
Tanı sürecinin ilk adımı, doktorunuzun sağlık geçmişinizi sorgulaması ve fiziksel muayene yapmasıdır. Bu süreçte doktorunuz, aşağıdaki konularda sorular sorabilir:
- Böbrek pelvisi veya üreter kanseri ile ilişkili semptomlarınız (örneğin, idrarda kan)
- Sigara içme alışkanlığınız
- Kronik böbrek taşı veya böbrek enfeksiyonlarınız
- Kimyasallarla çalışma geçmişiniz (boyalar, kauçuk, metaller vb.)
Doktorunuz ayrıca aile geçmişinizi de sorarak, kanser ve idrar yolu hastalıkları gibi genetik yatkınlıkları göz önünde bulundurabilir. Fiziksel muayene sırasında doktorunuz, karın bölgesine dokunarak şişlik veya büyümüş organlar olup olmadığını kontrol edebilir ve pelvik muayene yapabilir.
İdrar Tahlili ve Diğer İdrar Testleri
İdrar tahlili, idrardaki anormallikleri ve idrar yolundaki sorunları kontrol etmek için yapılan ilk testlerden biridir. İdrarda kan (hematüri) görülmesi, kanserin bir belirtisi olabilir. Ayrıca idrarda nitritler gibi anormallikler, idrar yolu enfeksiyonlarına işaret edebilir. İdrar kültürü, idrar örneğindeki bakteriler ve mikropların varlığını test eder.
İdrar sitolojisi, idrardaki veya idrar yolunun yıkanmasındaki hücreleri inceleyerek kanser hücrelerinin varlığını araştırır.
Tam Kan Sayımı (CBC)
Tam kan sayımı (CBC), beyaz kan hücreleri, kırmızı kan hücreleri ve trombositlerin sayısını ölçer. CBC testi, vücudunuzdaki anemi veya enfeksiyon belirtilerini tespit etmek için kullanılır. Böbrek pelvisi veya üreter kanseri nedeniyle uzun süreli kanama durumunda anemi gelişebilir.
Kan Kimyası Testleri
Kan kimyası testleri, kandaki belirli kimyasalları ölçerek organ fonksiyonlarını değerlendirmeye yardımcı olur. Böbrek pelvisi veya üreter kanserini teşhis etmek için kullanılan kan kimyası testleri arasında böbrek fonksiyon testleri yer alır. Yüksek alkalen fosfataz (ALP) seviyeleri, kanserin kemiğe veya karaciğere yayılabileceğini gösterebilir.
Üreteroskopi ve Sistoskopi
Üreteroskopi, üreterlerin ve böbrek pelvisinin içini incelemek için kullanılan bir yöntemdir. Bu test, kanserin varlığını tespit etmek amacıyla üreterlere yerleştirilen ince bir tüp aracılığıyla yapılır. Sistoskopi ise mesane ve üretranın içini görmeyi sağlayan bir testtir. Bu test sırasında biyopsi örnekleri alınabilir.
Biyopsi
Biyopsi, vücuttan alınan doku örneklerinin mikroskop altında incelenmesi işlemidir. Eğer kanser hücreleri bulunursa, bu test kanserin varlığını doğrular. Üreteroskopi veya ameliyat sırasında biyopsi örnekleri alınabilir.
Retrograd Piyelografi
Retrograd piyelografi, üriner sistemin görüntülerini elde etmek için kullanılan bir testtir. Üretere enjekte edilen boya, böbreklerin ve üreterlerin detaylı bir şekilde incelenmesine yardımcı olur. Bu test, idrar akışını engelleyen bir tıkanıklık olup olmadığını da belirlemek için kullanılır.
BT Taraması
Bilgisayarlı Tomografi (BT) taraması, vücuttaki organların, dokuların ve kemiklerin kesitsel görüntülerini alır. Karın ve pelvisin BT taraması, idrar yolundaki tümörleri veya tıkanıklıkları tespit etmeye yardımcı olur. Ayrıca kanserin vücutta yayılıp yayılmadığını kontrol etmek için de kullanılabilir.
BT ürografisi, idrar sistemindeki anormallikleri görmek için özel bir BT taramasıdır. Boya enjekte edilerek idrar yolundaki tümörler tespit edilebilir.
MR (Manyetik Rezonans Görüntüleme)
Manyetik rezonans görüntüleme (MRI), vücudun iç kısmındaki organları, dokuları ve kemikleri detaylı bir şekilde incelemek için kullanılır. MRI, kanserin vücuda yayılıp yayılmadığını görmek için de kullanılır.
Ultrason
Ultrason, yüksek frekanslı ses dalgaları kullanarak vücudun iç kısmının görüntülerini oluşturur. Ultrason, böbreklerin sağlığını kontrol etmek ve kanserin karın ve pelvise yayılıp yayılmadığını görmek için kullanılabilir.
Göğüs Röntgeni
Göğüs röntgeni, kanserin akciğerlere yayılıp yayılmadığını kontrol etmek için kullanılır. Bu test, kanserin vücudun diğer bölümlerine yayılma durumunu incelemeye yardımcı olur.
Kemik Tarama
Kemik taraması, kemiklerin detaylı bir şekilde incelenmesini sağlar. Kanserin kemiğe yayılıp yayılmadığını görmek için kullanılır. Bu test genellikle kemik ağrısı gibi semptomlar varsa veya ALP seviyeleri yüksekse yapılır.