Gözün kanser öncesi durumları, göz hücrelerinde kanser gelişme olasılığını artıran, ancak henüz kanserleşmemiş olan anormal değişikliklerdir. Bu durumlar tedavi edilmezse, zamanla göz kanserine dönüşebilir. Gözdeki kanser öncesi durumların erken teşhis edilmesi ve uygun tedavi ile bu dönüşüm engellenebilir.
Gözün En Sık Görülen Kanser Öncesi Durumları
1. Birincil Edinilmiş Melanozis (PAM)
Birincil edinilmiş melanozis (PAM), gözün konjonktivasında gelişen, kanser öncesi bir durumdur. Bu durum, genellikle orta yaş ve üzeri açık tenli bireylerde daha sık görülür. PAM, gözün beyaz kısmında, kolayca görülebilen düz, kahverengi yamalar olarak belirir. Bu yamalarda melanosit adı verilen hücreler bulunur. Melanositler, cilde, saçı ve gözlere renk veren melanini üretir. PAM, genellikle konjonktival melanomun gelişebileceği bir durum olarak kabul edilir.
Tanı
PAM, genellikle bir göz uzmanı tarafından teşhis edilir. Eğer PAM belirtilerini gösteriyorsanız, düzenli göz muayeneleri ile değişiklikleri izlemek önemlidir. Göz doktorunuz, şüphelenirse anormal bölgeden biyopsi alabilir.
Tedavi Seçenekleri
- Dikkatli Bekleme: Değişiklikleri izlemek için düzenli göz muayeneleri yapılır.
- Cerrahi Müdahale: Anormal bölgenin çıkarılması.
- Kriyocerrahi: Anormal dokuyu aşırı soğukla dondurup yok etme işlemi.
- Topikal Kemoterapi: Mitomisin gibi ilaçlar kullanılarak tedavi edilebilir.
2. Konjonktival İntraepitelyal Neoplazi
Konjonktival intraepitelyal neoplazi, gözdeki konjonktiva hücrelerinde değişiklikler meydana geldiğinde gelişir ve bu değişiklikler prekanseröz hücrelere dönüşebilir. Bu durum, gözün yüzeyinde beyaz veya sarımsı kalınlaşmalar olarak görülebilir. Ayrıca, gözde kırmızı renk değişiklikleri de gözlemlenebilir. Tedavi edilmezse, konjonktiva hücreleri skuamöz hücreli karsinoma dönüşebilir.
Tanı
Konjonktival intraepitelyal neoplazinin teşhisi için şu testler uygulanabilir:
- Göz muayenesi
- Ultrason
- Biyopsi
Tedavi Seçenekleri
- Cerrahi Müdahale: Kriyocerrahi ile ya da cerrahi müdahale yapılabilir.
- Topikal Kemoterapi: Mitomisin C veya 5-florourasil (Efudex, 5-FU) gibi ilaçlar kullanılarak tedavi edilebilir.
- İmmünoterapi: Interferon alfa-2b (Intron A) ile tedavi yapılabilir.
Sonuç
Gözdeki kanser öncesi durumlar, henüz kanserleşmemiş olmalarına rağmen, tedavi edilmezse zamanla kanser gelişme riski taşır. Bu nedenle, gözdeki herhangi bir değişiklik fark edildiğinde bir göz doktoruna başvurmak önemlidir. Erken teşhis ve uygun tedavi ile göz kanseri öncesi durumların dönüşmesi engellenebilir.