Mesanenin kanserli tümörleri, büyüdükçe çevre dokulara zarar verebilir ve vücudun diğer bölgelerine yayılma (metastaz) eğilimindedir. Kanserli tümörler genellikle kötü huylu (malign) olarak sınıflandırılır ve tedavi edilmezse ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Mesane kanseri, mesanenin duvarına ne kadar yayıldığına göre farklı türlere ayrılır.
Mesane Kanserinin Gruplandırılması
Mesane kanseri, mesanenin iç yüzeyine ne kadar yayıldığına göre genellikle üç grupta incelenir:
1. İnvaziv Olmayan Mesane Kanseri
Bu tip kanser, sadece mesanenin iç yüzeyinde (ürotelyum) bulunur ve genellikle daha iyi prognoza sahiptir.
2. Kas İnvaziv Olmayan Mesane Kanseri
Bu kanser, mesane duvarının bağ dokusu tabakasına (lamina propria) doğru büyür, ancak kaslara henüz ulaşmamıştır.
3. Kas İnvaziv Mesane Kanseri
Bu evrede, kanser mesane duvarının derin katmanlarındaki kaslara (muskularis propria) ve bazen mesaneyi çevreleyen yağ dokusuna doğru yayılmaya başlar.
Ürotelyal Karsinom (Geçiş Hücreli Karsinom)
Ürotelyal karsinom, mesane kanserlerinin %90’ından fazlasını oluşturan en yaygın türdür. Mesanenin içini kaplayan ürotelyal hücrelerde başlar. Bu kanser türü, idrar yolunun diğer bölümlerine de yayılabilir.
İnvaziv Olmayan Ürotelyal Karsinom
İnvaziv olmayan ürotelyal karsinomlar, büyüme biçimlerine göre papiller ve düz (sessil) olarak ikiye ayrılabilir.
- Papiller Ürotelyal Karsinom: Bu tümörler küçük parmaklar gibi olup, genellikle mesanenin merkezine doğru büyür. Düşük veya yüksek maligniteye sahip olabilir.
- Düz Ürotelyal Karsinom: Bu tür kanserler, mesanenin astarında düz tümörler olarak bulunur ve genellikle daha yüksek derecelidir. Daha derin katmanlara büyüme olasılıkları yüksektir. Genellikle karsinoma in situ (CIS) olarak bilinir.
İnvaziv Ürotelyal Karsinom
İnvaziv ürotelyal karsinom, mesanenin iç yüzeyini kaplayan zarın ötesine, mesane duvarının daha derin katmanlarına doğru büyür. Bazı durumlarda, bu kanser türü farklı hücre tiplerine sahip olabilir ve bu, kanserin hızla büyümesine ve yayılmasına neden olabilir.
Ürotelyal Karsinomun Varyantları
Ürotelyal karsinomun çeşitli nadir varyantları vardır. Bu varyantlar genellikle daha hızlı büyür ve daha kötü bir prognoza sahiptir. Bu varyantlar şunlardır:
- İç içe geçmiş
- Mikrokistik
- Mikropapiller
- Lenfoepitelyoma benzeri
- Plazmasitoid
- Sarkomatoid
- Dev hücre
- Zayıf farklılaşmış
- Lipid açısından zengin
- Temiz hücre
Mesanenin Nadir Görülen Kanserli Tümörleri
Mesanenin nadiren görülen kanserli tümörleri, tüm mesane kanserlerinin %10’undan azını oluşturur. Bunlar, daha az yaygın ancak daha agresif kanser türleridir.
Skuamöz Hücre Karsinoması
Skuamöz hücreli karsinom, mesanenin astarında bulunan düz skuamöz hücrelerin gelişmesidir. Bu tür kanser genellikle mesanenin uzun süreli tahrişi ile ilişkilidir. Tahrişe neden olan faktörler arasında sürekli kateter kullanımı, idrar taşları veya kronik idrar yolu enfeksiyonları (İYE) yer alabilir. Skuamöz hücreli karsinom genellikle invazivdir ve ileri evrelerde teşhis edilir. Tedavi genellikle cerrahi müdahale ve kemoterapiyi içerir.
Adenokarsinom
Mesane adenokarsinomu, mesanenin bez hücrelerinde başlar ve tüm mesane kanserlerinin %2’sini oluşturur. Bu kanser türü, mesanenin diğer bölgelerinden yayılabilir (sekonder adenokarsinom). Adenokarsinomun birkaç alt tipi bulunur: müsinöz, taşlı yüzük ve berrak hücreli. Adenokarsinom genellikle cerrahi müdahale ile tedavi edilir ve tedaviye kemoterapi de eklenebilir.
Urakus Kanseri
Urakus, fetüsün gelişimi sırasında göbek deliği ile mesane arasında oluşan bir bağlantıdır. Bu bağlantı yetişkinlerde ince bir bağ kalır, ancak işlevi yoktur. Urakus kanseri, bu bölgedeki dokularda gelişen kanserdir ve genellikle mesane, urakus, yakındaki lenf düğümleri ve çevre dokuların çıkarılmasını gerektiren cerrahi müdahale ile tedavi edilir. Ameliyat sonrası kemoterapi de uygulanabilir.
Küçük Hücreli Karsinom
Küçük hücreli karsinom, nöroendokrin hücrelerinde gelişen bir kanser türüdür. Genellikle hızla büyüyen ve yayılan bir türdür. Küçük hücreli karsinom, ürotelyal karsinomla birlikte görülebilir. Tedavi, kemoterapi ve cerrahi müdahaleyi içerir. Ayrıca radyasyon tedavisi de kullanılabilir.
Yumuşak Doku Sarkomu
Mesanenin yumuşak dokularında (kas, kan damarları veya yağ dokusu) gelişen kanserlere mesane yumuşak doku sarkomu denir. Bu tür kanserler genellikle, 20-30 yıl önce farklı bir kanser türü için radyoterapi gören kişilerde görülür. En sık görülen türleri leiomyosarkom (erişkinlerde) ve rabdomyosarkomdur (çocuklarda). Mesane yumuşak doku sarkomu tedavisinde cerrahi müdahale ve radyoterapi kullanılabilir.
Sonuç
Mesanenin kanserli tümörleri, kanserin evresine ve türüne göre farklı tedavi yöntemleri gerektirir. Erken teşhis ve uygun tedavi yöntemleri, hastaların yaşam kalitesini artırabilir ve hastalığın yayılmasını engelleyebilir. Bu nedenle, mesane kanseri şüphesi durumunda hızlıca bir doktora başvurulması önemlidir.