İmmünoterapi, bağışıklık sistemini güçlendirerek kanser hücrelerine karşı etkili bir savunma oluşturur. Bu tedavi yöntemi, kanser hücrelerini öldürmek, büyümelerini ve yayılmalarını durdurmak için bağışıklık sisteminin etkinliğini artırır. Mesane kanseri tedavisinde de immünoterapi, çeşitli amaçlarla kullanılabilir.
İmmünoterapinin Kullanım Amaçları
Mesane kanseri tedavisinde immünoterapinin bazı ana kullanım alanları şunlardır:
1. Mesane Kanseri Hücrelerini Öldürmek
İmmünoterapi, bağışıklık sistemini güçlendirerek mesane kanseri hücrelerine karşı daha etkili bir savaş başlatır.
2. Bağışıklık Sistemini Güçlendirmek
İmmünoterapiler, bağışıklık sisteminin kanserle savaşma kapasitesini artırmak için kullanılır.
3. Kanserin Büyümesini ve Yayılmasını Duraklatmak
İmmünoterapiler, mesane kanserinin büyümesini engellemeye ve kanser hücrelerinin vücutta yayılmasını durdurmaya yardımcı olabilir.
4. Kanserin Tekrarını Engellemek
Tedavi edilen kanserin tekrar ortaya çıkmasını önlemeye yönelik olarak immünoterapiler kullanılır. Bu tedavi, “bakım tedavisi” olarak adlandırılabilir.
5. Mesane Kanseri Semptomlarını Kontrol Altına Almak
İmmünoterapiler, kanserin ilerleyişini engellemeye ek olarak, semptomların yönetilmesine de yardımcı olabilir.
Mesane İçi İmmünoterapi
Mesane içi immünoterapide, tedavi ilacı doğrudan mesaneye yerleştirilir. Bu tedavi, özellikle mesanenin iç yüzeyindeki kanserin tedavisinde kullanılır.
Uygulama Yöntemi:
İmmünoterapi ilacı, doktor tarafından üretradan mesaneye bir tüp (kateter) aracılığıyla yerleştirilir. İlacın etkili olabilmesi için mesanede 1 ila 2 saat bırakılır.
Kullanılan İlaçlar:
En yaygın kullanılan immünoterapi ilacı, Bacillus Calmette-Guérin (BCG) aşısıdır. BCG, bağışıklık sisteminin mesanedeki kanser hücrelerine saldırmasını sağlayan canlı ancak zayıf bakteriler içerir. Bu tedavi, özellikle orta riskli veya yüksek riskli evre 0 ve evre 1 mesane kanserlerini tedavi etmek için kullanılır.
Tedavi Süreci:
BCG tedavisi, mesane tümörünün transüretral rezeksiyonundan (TURBT) sonra, genellikle 6 hafta boyunca her hafta bir kez uygulanır (indüksiyon tedavisi). Eğer kanser kalmazsa, bakım tedavisi olarak her 3 ila 6 ayda bir 3 hafta süresince tedavi devam edebilir.
Eğer tedaviye rağmen kanser kalmaya devam ederse, 6 hafta daha intravezikal immünoterapi uygulanabilir.
Bağışıklık Kontrol Noktası İnhibitörleri
Bağışıklık kontrol noktası inhibitörleri, immünoterapide kullanılan bir diğer ilaç türüdür. Bu ilaçlar, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerine saldırmasını sağlar.
Bağışıklık Kontrol Noktası İnhibitörlerinin Çalışma Yöntemi:
Vücut, bağışıklık sistemi hücrelerinin (T hücreleri) sağlıklı hücrelere zarar vermesini engelleyen kontrol noktası proteinlerini kullanır. Kanser hücreleri bazen bu proteinleri kullanarak bağışıklık sistemi hücrelerinin kendilerine saldırmasını engeller. Bağışıklık kontrol noktası inhibitörleri, bu kontrol noktası proteinlerini bloke ederek bağışıklık sistemi hücrelerinin kanser hücrelerine saldırmasını sağlar.
Kullanım Alanları:
Lokal olarak ilerlemiş veya metastatik mesane kanseri olan hastalar, aşağıdaki durumlar için bağışıklık kontrol noktası inhibitörleri ile tedavi edilebilir:
- Kemoterapi sırasında veya sonrasında hastalık büyümeye devam ediyorsa,
- Kemoterapi bitiminden 12 ay sonra hastalık geri dönüyorsa,
- Kemoterapi ile tedavi edilemiyorsa,
- Ameliyat sonrası kanserin geri dönme riski yüksekse.
Bağışıklık kontrol noktası inhibitörleri genellikle tek başına kullanılır, ancak kemoterapi ile kombin edilebilir ve kemoterapi sonrası bakım tedavisi olarak da uygulanabilir.
Kullanılan İlaçlar:
Mesane kanseri tedavisinde kullanılan bağışıklık kontrol noktası inhibitörleri, PD-1 veya PD-L1 proteinini hedef alır. Bu ilaçlar şunlardır:
- Pembrolizumab (Keytruda): En yaygın kullanılan bağışıklık kontrol noktası inhibitörüdür.
- Nivolumab (Opdivo)
- Durvalumab (Imfinzi)
- Avelumab (Bavencio)
Bu ilaçlar, genellikle 2 veya 3 haftada bir damar yoluyla (intravenöz infüzyon) uygulanır.
Monoklonal Antikorlar:
Enfortumab vedotin (Padcev), daha önce sisplatin veya karboplatin ile tedavi görmüş ve PD-1 veya PD-L1 inhibitörü kullanmış hastalar için önerilen bir monoklonal antikordur. Ayrıca, sisplatin veya karboplatin tedavisi alamayan hastalar için de uygun bir tedavi seçeneği olabilir.
İmmünoterapinin Yan Etkileri
İmmünoterapinin yan etkileri, kullanılan ilaçların türüne, dozuna ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişkenlik gösterebilir. Yan etkiler, tedavi sırasında veya sonrasında herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir. Çoğu yan etki tedavi sonrasında geçer, ancak bazıları kalıcı olabilir.
Mesane İçi BCG Tedavisinin Yan Etkileri:
- Sık idrara çıkma ve acil idrara çıkma ihtiyacı
- İdrar yaparken yanma hissi
- Grip benzeri semptomlar: Ateş, titreme, yorgunluk ve vücut ağrıları
- İştahsızlık
Bağışıklık Kontrol Noktası İnhibitörlerinin Yan Etkileri:
- Tükenmişlik (Yorgunluk)
- İshal
- Cilt sorunları: Döküntü, kuru cilt ve kaşıntı
- Mide bulantısı ve kusma
- İştahsızlık
- Düşük kan hücresi sayısı
- Akciğer sorunları: Öksürük ve nefes darlığı
- Organ iltihaplanması: Bağışıklık sistemiyle ilgili olumsuz reaksiyonlar
- Periferik nöropati: El ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma
- Saç dökülmesi
Yan Etkilerle Başa Çıkma
İmmünoterapinin yan etkileri, tedavi sürecinde sağlık ekibi tarafından düzenli olarak izlenir. Yan etkileriniz hakkında sağlık ekibinize erkenden bilgi vererek tedaviye yönelik uygun önlemler alınabilir. Yan etkiler zamanla azalabilir veya tedavi ile yönetilebilir.
Sonuç
İmmünoterapi, mesane kanseri tedavisinde önemli bir seçenektir ve bağışıklık sisteminin kanserle mücadelesini güçlendirir. Mesane içi immünoterapi veya bağışıklık kontrol noktası inhibitörleri gibi tedavi seçenekleri, kanserin türüne ve evresine bağlı olarak etkili olabilir. Tedavi sürecinde yan etkilerle başa çıkmak için sağlık ekibinizle sürekli iletişim halinde olmak önemlidir.