Nöroblastoma, çocuklarda beynin dışındaki en yaygın katı tümördür. Çocuklardaki tüm kanser vakalarının %8 ila %10’unu oluşturur. Bu yazıda, nöroblastoma için bilinen risk faktörlerine odaklanacağız. Bir risk faktörü, kanser geliştirme olasılığını artıran bir durum, davranış veya madde olabilir. Ancak bazen nöroblastoma, aşağıda belirtilen risk faktörlerinden hiçbirine sahip olmayan çocuklarda da gelişebilir.
Nöroblastomun Görülme Yaşı ve Cinsiyet
Nöroblastom, genellikle 5 yaşın altındaki çocuklarda görülür ve tanı anındaki ortalama yaş 2,5’tir. 1 yaşın altındaki bebeklerde en sık görülen kanser türüdür. 10 yaşın üzerindeki çocuklarda nadiren görülen bir hastalıktır. Erkeklerde, kızlara göre biraz daha sık görülmektedir.
Nöroblastoma İçin Bilinen Risk Faktörleri
Aşağıda, nöroblastoma gelişme riskini artıran faktörler yer almaktadır. Bu faktörler genellikle değiştirilmesi mümkün olmayan unsurlar olup, riski azaltmanın belirli bir yolu yoktur. Bu faktörler hakkında daha fazla bilgi edinmek, erken tanı ve tedavi için önemlidir.
Aile Geçmişi
Nöroblastoma tanısı konan çocukların yaklaşık %1 ila %2’sinin ailesinde bu hastalık öyküsü vardır. Nöroblastoma riski, hastalığı olan kardeşler veya özdeş ikizlerde daha yüksek gözlemlenmiştir. Ayrıca, nöroblastoma aile öyküsü olan çocuklarda, genellikle anaplastik lenfoma kinaz (ALK) geninde genetik mutasyonlar bulunur.
Belirli Genetik Koşullar
Bazı genetik hastalıklar, nöroblastoma gelişme riskini artırabilir. Aşağıdaki genetik durumlar, nöroblastoma için bilinen risk faktörlerindendir:
Hirschsprung Hastalığı
Hirschsprung hastalığı, bağırsakların bir kısmında sinirlerin eksik olduğu bir durumdur. Bu eksiklik, kalın bağırsağın düzgün çalışmamasına ve tıkanmasına yol açar. Hirschsprung hastalığına sahip çocuklarda nöroblastoma gelişme riski artar.
Doğuştan Merkezi Hipoventilasyon Sendromu (CCHS)
Doğuştan merkezi hipoventilasyon sendromu (CCHS), nefes almayı etkileyen nadir bir hastalıktır. Bu sendroma sahip bireyler, özellikle uyurken sığ nefes alırlar. Bu genetik durum da nöroblastoma riskini artırabilir.
Nörofibromatozis Tip 1 (Von Recklinghausen Hastalığı)
Nörofibromatozis tip 1, sinir hücrelerinin gelişimini ve büyümesini etkileyen bir genetik hastalıktır. Bu hastalık, sinirlerde ve ciltte tümörlerin gelişmesine neden olabilir. Nörofibromatozis tip 1 olan çocuklarda, nöroblastoma dahil olmak üzere bazı kanser türleri daha yaygındır.
Beckwith-Wiedemann Sendromu
Beckwith-Wiedemann sendromu, vücudun farklı kısımlarının büyümesini etkiler. Bu sendroma sahip çocuklar genellikle normalden çok daha büyük doğarlar ve çocukluk döneminde aşırı kilo alırlar. Beckwith-Wiedemann sendromu olan çocuklarda, nöroblastoma gibi kanser türlerinin gelişme riski daha yüksektir.
Li-Fraumeni Sendromu
Li-Fraumeni sendromu, çocuklarda nöroblastoma da dahil olmak üzere çeşitli kanser türlerine yakalanma riskini büyük oranda artırır. Bu sendrom, genetik olarak kanser gelişimi için bir yatkınlık yaratır.
Costello Sendromu
Costello sendromu, vücudun birçok bölümünü etkileyen bir genetik bozukluktur. Bu sendromu taşıyan çocuklarda genellikle gelişimsel gecikmeler, zihinsel engellilik, karakteristik bir yüz görünümü ve aşırı esnek eklemler görülür. Costello sendromuna sahip çocuklarda, nöroblastoma gibi kanserlerin gelişme riski daha yüksektir.
Sonuç
Nöroblastoma, çocuklarda görülen yaygın bir kanser türüdür ve genetik faktörler bu hastalığın gelişiminde önemli bir rol oynar. Aile geçmişi ve belirli genetik koşullar, bu hastalığın risk faktörlerini oluşturur. Nöroblastoma gelişme riski artıran bu faktörlere sahip çocukların düzenli sağlık kontrolleri yapması, erken tanı ve tedavi için önemlidir. Çocuğunuzda bu tür bir genetik yatkınlık varsa, doktorunuzla bu durumu konuşarak gerekli testlerin yapılmasını sağlayabilirsiniz.