Kanser Rehberi

B hücreli lenfoma, B lenfositlerinden kaynaklanan bir lenf kanseri türüdür.

B hücreleri, bağışıklık sisteminin antikor üreten hücreleridir.

B lenfositler, bağışıklık sisteminin bir parçası olan ve antikor üreten beyaz kan hücreleridir.

BCG aşısı, tüberküloz hastalığına karşı koruma sağlamak için kullanılan bir aşıdır.

Ağız ve boğaz bölgesinde bağışıklıkta rol oynayan lenfoid doku.

Vücudun yapısal destek sağlayan dokusudur. Kemik, kıkırdak, yağ, tendonlar ve bağlar bağ dokusuna örnektir. Yaralanmalarda ve kanserlerde etkilenebilir.

Karın boşluğunda organları saran yağlı zar.

Sindirim sisteminin mide ile anüs arasında yer alan bölümü; ince ve kalın bağırsaktan oluşur.

Bağışıklık yanıtının baskılanması; organ nakli sonrası ya da otoimmün hastalık tedavisinde gereklidir.

Vücudu enfeksiyonlara, hastalıklara ve yabancı maddelere karşı koruyan hücre ve organlar sistemi.

Bağışıklık sistemi zayıflamış ya da baskılanmış kişi; enfeksiyonlara daha açıktır.

Vücudun yabancı maddelere (antijenlere) karşı geliştirdiği savunma tepkisi.

Kanser veya başka hastalıklarda ana tedavi sonrası hastalığı kontrol altında tutmak için uygulanan tedavi.

Bakteriler, mikroskobik, tek hücreli organizmalardır.

Solunum yollarından çıkarılan mukus ve diğer maddeler.

BAP1 tümör eğilimi sendromu, BAP1 genindeki mutasyonlarla ilişkili, belirli kanser türlerine yatkınlık sağlayan genetik bir durumdur.

Barrett özofagusu, yemek borusu alt kısmındaki hücrelerin mide asidine maruz kalarak değişmesi durumudur.

Baryum röntgeni, sindirim sisteminin görüntülenmesi için baryum sülfat kullanılarak yapılan bir röntgen türüdür.

Klinik araştırma veya denemeyi yöneten sorumlu bilim insanı.

Ağız, gırtlak, yutak, burun, sinüsler ve tükürük bezleri gibi bölgelerden kaynaklanan kanserlerin genel adıdır.

Bazal hücreler, cildin en alt tabakasında bulunan hücrelerdir.

Gorlin-Goltz sendromu olarak da bilinen bu genetik hastalık, ciltte ve diğer organlarda anormalliklerle karakterizedir. Otosomal dominant kalıtım gösterir ve mandibular kistler, bazal hücreli karsinomlar gibi belirtilerle erken yaşta ortaya çıkabilir.

Bazofiller, bağışıklık sisteminin bir parçası olan beyaz kan hücreleridir. Alerjik reaksiyonlarda ve inflamatuar süreçlerde rol oynarlar.

Bu genetik bozukluk, aşırı büyüme ve çocukluk çağı tümörlerine yatkınlık ile karakterizedir. Makrozomi, makroglossi ve karın duvarı defektleri gibi belirtilerle kendini gösterir.

Kişinin boyuna göre kilosunun değerlendirilmesini sağlayan bir ölçümdür. Vücut ağırlığının (kg) boyun karesine (m²) bölünmesiyle hesaplanır. Fazla kiloluluk veya obezite gibi durumların belirlenmesinde kullanılır.

Radyoaktivitenin SI birimidir. 1 Bq, bir radyoaktif maddenin saniyede bir bozunma yapması anlamına gelir.

Tedaviye hemen başlanmadan hastalığın gidişatının düzenli gözlemlenmesi.

Omurilik sıvısının alınması için yapılan tıbbi işlem.

Derideki pigmentli veya düzleşmiş doğuştan ya da sonradan oluşan oluşum.

Plazma hücreleri tarafından üretilen bu protein, multipl miyelom gibi hematolojik kanserlerde idrarda bulunabilir ve tanı için önemlidir.

Tiroid ve servikal sitoloji örneklerinin değerlendirilmesinde kullanılan, kanser riskini sınıflandıran sistemdir. Altı kategoriye ayrılır.

Bağışıklık sisteminin enfeksiyonlarla mücadele eden hücreleri.

Beynin en büyük bölümüdür. Duyuların algılanması, düşünce, hafıza, konuşma, hareket gibi birçok önemli işlevi yönetir.

Beyin ve omuriliği çevreleyen, koruyan ve besleyen berrak sıvıdır. Belden sıvı alımı (lomber ponksiyon) ile incelenebilir.

Beyin ve omuriliği çevreleyen sıvıdır. Enfeksiyon, kanser yayılımı gibi durumların tanısında incelenir.

Beynin alt kısmında yer alır ve temel yaşamsal fonksiyonları (nefes alma, kalp atışı, refleksler) kontrol eder. Hasarı ciddi nörolojik sonuçlara yol açabilir.

Beyin-omurilik sıvısının normalden fazla birikmesiyle oluşan durum; beyin içi basınç artışına neden olur.

Beyindeki tümör, kanama, pıhtı, enfeksiyon ya da anormallikleri saptamak için yapılan görüntüleme testleridir. MRI ve BT taramaları en sık kullanılan yöntemlerdir.

Beynin arka-alt kısmında yer alan, denge ve koordinasyondan sorumlu olan yapıdır. Hasarında yürüme bozuklukları ve titreme görülür.

Hormon, enzim veya diğer maddeleri salgılayan organ veya hücre gruplarıdır (ör. tiroid bezi, prostat bezi).

Salgı yapma özelliğine sahip hücrelerdir. Özellikle meme, mide, kolon gibi organlarda bulunur.

Hasta veya deneğin, yapılacak tıbbi müdahale hakkında bilgilendirilip yazılı onay vermesi.

CT taraması ile eşanlamlıdır. Vücudun detaylı kesit görüntülerini elde etmek için kullanılır.

X-ışını teknolojisiyle vücudun kesitsel görüntülerini oluşturan tanı yöntemidir. Kanserin evrelendirilmesi ve iç organların detaylı görüntülenmesinde kullanılır.

X-ışınları kullanarak vücudun kesitsel görüntülerini alan tanı yöntemidir. Tümörlerin yerini, büyüklüğünü belirlemede önemli bir tekniktir.

Vücudun kesitsel görüntülerini sağlayan radyolojik tetkiktir. Kanser tanı ve takibinde sıklıkla kullanılır.

Hemoglobin yıkımı sonucu oluşan ve karaciğer tarafından safra ile atılan sarımsı pigmenttir. Yüksek seviyeleri sarılığa neden olabilir.

Beynin düşünme, öğrenme, hafıza, karar verme gibi zihinsel süreçleriyle ilgili terimdir. Kanser tedavisi sırasında veya sonrasında bilişsel bozukluklar görülebilir.

Kronik lenfositik löseminin (KLL) evrelenmesinde kullanılan sistemdir. Hastalığın yayılımını ve prognozunu belirlemede yardımcı olur.

Bir hastalık için tercih edilen ilk tedavi yöntemi. En etkili ve en az yan etkili tedavi olması amaçlanır.

Anne, baba, kardeş veya çocuk gibi en yakın kan bağı olan aile bireyleri. Kalıtsal risk değerlendirmelerinde önemlidir.

Bir hastalığın varlığını veya seyrini gösteren, ölçülebilir biyolojik göstergelerdir.

Orijinal biyolojik ilaçlara benzer yapıda ve etkililikte olan, ancak farklı üreticiler tarafından geliştirilen ilaçlardır.

Bireyin fizyolojik süreçlerini kontrol etmeyi öğrenmesini sağlayan bir tekniktir. Genellikle stres yönetimi ve ağrı kontrolünde kullanılır.

Özellikle prostat kanseri tedavisinden sonra PSA seviyelerinin yeniden yükselmesiyle tanımlanan, klinik belirti göstermeyen nüks durumudur. Bakınız : Prostat Kanseri Tedavisi

Canlı organizmalardan elde edilen veya bunlar tarafından üretilen, genellikle protein yapısında olan ilaçlardır.

Bağışıklık sistemini kullanarak hastalıklarla savaşmayı hedefleyen tedavi yöntemidir.

Bağışıklık sisteminin yanıtını artıran veya modüle eden maddelerdir. Kanser tedavisinde kullanılır.

Hücrelerin veya dokuların mikroskobik incelemesi için alınan örnekleme işlemidir.

KML’nin son evresidir ve akut lösemiye benzer belirtiler gösterir.

Olgunlaşmamış kan hücreleridir. Lösemi gibi hastalıklarda sayıları artar.

Kronik miyeloid löseminin (KML) ilerlemiş evresinde, blast hücrelerinin hızla arttığı ve hastalığın agresifleştiği durumdur.

Nadir görülen, genetik bir hastalık olup, kısa boy, cilt hassasiyeti ve kanser riskinde artış ile karakterizedir.

Vücuttaki atık maddelerin süzülerek idrar haline getirildiği, kan basıncını ve elektrolit dengesini düzenleyen çift organ.

Böbrekte idrarı toplayan boşluk bölgesi.

Ağız ile yemek ve soluk borusunu birleştiren bölge.

Belirli bir bölgeye ait, sınırlı alanda.

Kısa süre içinde, genellikle damar yoluyla uygulanan büyük miktarda ilaç ya da sıvıdır. Kemoterapi, insülin veya diğer ilaçlar için kullanılır.

Ciltte yavaş büyüyen, yüzeysel, in situ (yayılmamış) skuamöz hücreli karsinomdur. Erken evrede tanı konursa kolayca tedavi edilebilir. Genellikle güneşe maruz kalan bölgelerde görülür.

Radyasyon kaynağının doğrudan tümör içine veya yakınına yerleştirildiği radyoterapi türüdür. Prostat, rahim ağzı ve meme kanserlerinde yaygın olarak kullanılır. Sağlıklı dokulara verilen zarar minimaldir.

BRCA1 ve BRCA2 genlerinde meydana gelen mutasyonlar, özellikle meme ve over (yumurtalık) kanseri riskini önemli ölçüde artırır. Genetik testlerle saptanabilir ve risk yönetimi yapılabilir.

Melanom (cilt kanseri) tümörlerinin ciltteki derinliğine göre sınıflandırılmasıdır. Tümör ne kadar derinse, hastalığın ilerleme riski o kadar yüksektir.

Akciğer dokusunun bronşlardan kaynaklanan kötü huylu (malign) tümörüdür. Küçük hücreli ve küçük hücreli olmayan olmak üzere iki ana tipi vardır.

Solunum yollarını incelemek için ağız veya burundan bronşlara bir kamera sistemi (bronkoskop) ile girilerek yapılan endoskopik işlemdir. Biyopsi alınabilir veya yabancı cisim çıkarılabilir.

Soluk borusunun (trakea) akciğerlere girerken iki ana dala ayrıldığı kısımdır. Bronşlar, akciğerlerin içine doğru ilerleyerek daha küçük hava yollarına (bronşiollere) ayrılır.

Mide bulandırıcı, kusma isteği hissi.

Çok hızlı büyüyen, nadir görülen bir non-Hodgkin lenfoma türüdür. Çocuklarda daha sık görülür. Genellikle çene, karın veya merkezi sinir sisteminde belirti verir.

Hücre yapısı büyük olan, genellikle agresif seyreden bir tür kanser.

Hücrelerin büyümesi, çoğalması ve farklılaşmasını düzenleyen proteinlerdir (örn. VEGF, EGF).

Tümör hücrelerinin büyümesini engellemek için büyüme faktörlerini bloke eden tedavi yöntemidir.

Büyüme faktörlerinin hücre üzerindeki etkisini durdurarak tümör gelişimini engelleyen tedavi yaklaşımıdır.

Hücre yüzeyindeki büyüme faktörü reseptörlerini bloke ederek sinyallemeyi engelleyen ajan.