Kemoterapi, kanser hücrelerini yok etmek amacıyla antikanser (sitotoksik) ilaçlar kullanarak uygulanan bir tedavi yöntemidir. Yumuşak doku sarkomunun tedavisinde bazen kemoterapi tercih edilebilir. Sağlık ekibiniz, kemoterapinin ilaçlarını, dozlarını ve tedavi programını kişisel ihtiyaçlarınıza göre belirleyecektir.
Kemoterapi Hangi Amaçlarla Kullanılır?
Kemoterapi, yumuşak doku sarkomu tedavisinde çeşitli nedenlerle uygulanabilir. Kemoterapiyi şu amaçlarla alabilirsiniz:
Ameliyat Sonrası Kemoterapi
Ameliyat sonrası kanser hücrelerinin tamamen yok edilmesi için kemoterapi kullanılabilir. Bu tür kemoterapiye adjuvan kemoterapi denir ve kanserin tekrarlama riskinin yüksek olduğu durumlarda uygulanır.
Ameliyat Öncesi Kemoterapi
Tümörün boyutunu küçültmek ve ameliyatı kolaylaştırmak amacıyla kemoterapi kullanılabilir. Bu tedaviye neoadjuvan kemoterapi denir.
İleri Evre Yumuşak Doku Sarkomu İçin Kemoterapi
İleri evre yumuşak doku sarkomunun büyümesini ve yayılmasını kontrol etmek için kemoterapi tedavisi uygulanabilir.
Palyatif Kemoterapi
Yumuşak doku sarkomunun ileri evrelerinde, kanserin semptomlarını hafifletmek amacıyla palyatif kemoterapi uygulanabilir.
Kemoterapi, sistemik bir tedavi şeklidir; yani ilaçlar kan yoluyla vücudun her yerine ulaşarak kanser hücrelerini hedef alır, tümörden kopmuş hücreler dahil.
Yumuşak Doku Sarkomu İçin Kullanılan Kemoterapi İlaçları
Yumuşak doku sarkomu tedavisinde kullanılan bazı kemoterapi ilaçları şunlardır:
Doksorubisin
Yumuşak doku sarkomu tedavisinde en yaygın kullanılan kemoterapi ilacı doksorubisindir. Genellikle birinci hat kemoterapisi olarak tek başına kullanılır. Bazen ifosfamid (Ifex) ile kombinasyon halinde de kullanılabilir.
Ifosfamid
Ifosfamid, bazen doksorubisin ile birlikte kullanılan bir kemoterapi ilacıdır. Mesna (Uromitexan) adı verilen bir ilaç, ifosfamid ile birlikte kullanılır. Mesna, mesane hasarını ve idrar yolu sorunlarını önlemeye yardımcı olur.
Diğer Kemoterapi İlaçları
Bazı yumuşak doku sarkomu türleri için diğer kemoterapi ilaçları da kullanılabilir. Bunlar şunlardır:
- Gemcitabine – Leiomyosarkom ve anjiyosarkom tedavisinde kullanılır.
- Docetaxel
- Trabectedin (Yondelis) – Metastatik liposarkom ve leiomyosarkom tedavisinde kullanılır.
- Dakarbazin – Leiomyosarkom tedavisinde kullanılır.
- Epirubisin
- Paklitaksel – Anjiyosarkom tedavisinde kullanılır.
- Eribulin (Halaven) – Liposarkom tedavisinde kullanılır.
Kemoterapi ilaçları genellikle damar yoluyla (intravenöz) uygulanır ve tedavi genellikle her 3 haftada bir birkaç gün sürer. Tedavi süresi, kullanılan ilaçların türüne ve tedavi planına bağlı olarak değişir.
Kemoterapinin Yan Etkileri
Kemoterapi, kanser hücrelerini öldürürken sağlıklı hücrelere de zarar verebileceği için bazı yan etkilere yol açabilir. Yan etkiler her bireyde farklı olabilir; bazı kişilerde birçok yan etki görülürken, diğerlerinde ise çok az veya hiç yan etki görülmeyebilir. Yan etkiler, kemoterapi sırasında, hemen sonrasında veya birkaç hafta içinde ortaya çıkabilir. Bazen geç yan etkiler kemoterapi sonrasında aylar veya yıllar sonra görülebilir.
Yaygın Yan Etkiler
Yumuşak doku sarkomu tedavisinde kemoterapinin yan etkileri şunlar olabilir:
- Mide bulantısı ve kusma
- İştahsızlık
- Ağız ve boğaz ağrısı
- Saç dökülmesi
- Tükenmişlik (yorgunluk)
- Düşük kan hücresi sayısı
- Kalp sorunları
- Parmaklarda ve ayak parmaklarında uyuşma veya karıncalanma
Yan Etkilerle Başa Çıkma
Kemoterapinin yan etkileri genellikle tedavi edilebilir veya zamanla kendiliğinden geçer. Ancak bazı yan etkiler uzun sürebilir veya kalıcı hale gelebilir. Herhangi bir yan etkiyle karşılaşırsanız, sağlık ekibinizle iletişime geçmeniz önemlidir. Ne kadar erken müdahale edilirse, yan etkilerle başa çıkmak o kadar kolay olacaktır.
Sonuç
Yumuşak doku sarkomu tedavisinde kemoterapi, kanserin büyümesini kontrol etmek ve semptomları hafifletmek amacıyla etkili bir yöntem olabilir. Sağlık ekibiniz, kemoterapi ilaçlarını ve tedavi planını sizin özel ihtiyaçlarınıza göre düzenleyecektir. Yan etkiler olsa da, kemoterapi ile tedavi genellikle kanserin kontrol altına alınmasında önemli bir rol oynar.